نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

کیمیای سعادت

kīmīyā-ye sa‘ādat
127 نسخه ثبت‌شده از قرن 6 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/54873
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #54873
پدیدآور / مؤلف: غزالی، محمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف: 490 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 26، ص 1003 تا 1011
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق
اثر مرتبط / وابسته به: احیاء علوم الدین = احیاء العلوم؛ غزالی، محمد بن محمد (450-505)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ترجمه و گزارشی است از «احیاء علوم الدین» مؤلف که پس از کتاب «المستصفی» و «المنقذ» در یک «مقدمه» و چهار «عنوان»: خود، خدا، گیتی، رستاخیز و چهار «رکن»: عبادات، معاملات، مهلکات و منجیات نگاشته شده است و از نمونه‌های خوب نثر علمی و ادبی فارسی است.
آغاز اثر
« بسمله. شکروسپاس فراوان بعدد ستاره آسمان و قطره بارن و برگ درختان و ریگ بیابان ... مر آن خدائی را که یگانگی صفت اوست و جلال کبریا و عظمت و علا و مجد و بها خاصیت او ... هیچ آفریده آگاه نیست ... اما بعد بدانکه آدمی را بازی و هرزه نیافریده اند که کار وی عظیم و خطر وی بزرگ است زیرا که وی اگر چه ازلیت نیست و لکن ابدیست و اگر چه کالبد وی ادنا و سفلی است حقیقت روح وی علوی و ربانیست »
انجام اثر
« کفایت بوذ در حدیث موت، این مقدار که گفته آمد و کتاب کیمیاء سعادت بذین ختم کنیم ... و نعوذ بک منک، لانحصی ثناء علیک أنت کما اثنیت علی نفسک، والحمدلله رب العالمین ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی، ج4، صص4184-4185؛ لکهنو، سنگی، 1291ق/1874م، وزیری، 578ص؛ طهران، 1337ق، رقعی، 124+2ص؛ بمبئی، 1321ق، وزیری بزرگ، 8+424ص؛ لکهنو، سنگی، 1894/1311، وزیری، 2+578+2ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
کیمیای سعادت (منتخب) = چهار عنوان؛ بابا افضل کاشانی، محمد بن حسین (-667ق) کیمیای سعادت (ترجمه)(2عنوان) کیمیای سعادت (منتخب)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 346/2 الذریعة 201/18 دنا 901904/8 (112 نسخه) نسخه‌های منزوی 1667/2 فهرستواره منزوی 570/6

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● کیمیای سعادت / اخلاق / فارسی kīmīyā-ye sa‘ādat غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 قمری qazzālī, mohammad ebn-e mohammad (1059 - 1112) وابسته به: احیاء علوم الدین = احیاء العلوم؛ غزالی، محمد بن محمد (450-505) تاریخ تألیف: میان سال‌های 490 تا 500ق ترجمه و گزارشی است از «احیاء علوم الدین» مؤلف که پس از کتاب «المستصفی» و «المنقذ» در یک «مقدمه» و چهار «عنوان»: خود، خدا، گیتی، رستاخیز و چهار «رکن»: عبادات، معاملات، مهلکات و منجیات نگاشته شده است و از نمونه‌های خوب نثر علمی و ادبی فارسی است. آغاز: بسمله. شکروسپاس فراوان بعدد ستاره آسمان و قطره بارن و برگ درختان و ریگ بیابان ... مر آن خدائی را که یگانگی صفت اوست و جلال کبریا و عظمت و علا و مجد و بها خاصیت او ... هیچ آفریده آگاه نیست ... اما بعد بدانکه آدمی را بازی و هرزه نیافریده اند که کار وی عظیم و خطر وی بزرگ است زیرا که وی اگر چه ازلیت نیست و لکن ابدیست و اگر چه کالبد وی ادنا و سفلی است حقیقت روح وی علوی و ربانیست انجام: کفایت بوذ در حدیث موت، این مقدار که گفته آمد و کتاب کیمیاء سعادت بذین ختم کنیم ... و نعوذ بک منک، لانحصی ثناء علیک أنت کما اثنیت علی نفسک، والحمدلله رب العالمین ... چاپ: مشار فارسی، ج4، صص4184-4185؛ لکهنو، سنگی، 1291ق/1874م، وزیری، 578ص؛ طهران، 1337ق، رقعی، 124+2ص؛ بمبئی، 1321ق، وزیری بزرگ، 8+424ص؛ لکهنو، سنگی، 1894/1311، وزیری، 2+578+2ص [کشف الظنون 346/2؛ الذریعة 201/18؛ دنا 901904/8 (112 نسخه)؛ نسخه‌های منزوی 1667/2؛ فهرستواره منزوی 570/6] شرح و حواشی: 1- کیمیای سعادت (منتخب) = چهار عنوان؛ بابا افضل کاشانی، محمد بن حسین (-667ق) 2- کیمیای سعادت (ترجمه)(2عنوان) 3- کیمیای سعادت (منتخب)

نسخه‌های خطی این اثر

127 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
91
دانشگاه
تهران
10822 بی‌کاتب قرن 9 و 10 نستعلیق 195 شناسنامه ←
92
نمازی
خوی
913 بی‌کاتب چهارشنبه سلخ محرم 882ق نسخ 95 شناسنامه ←
93
دانشگاه
تهران
173-ف زین العابدین بن احمد بن منصور مرشدی اواخر ذیقعده 875ق نسخ 308 شناسنامه ←
94
مجلس
تهران
5262 بی‌کاتب غره رجب 847ق نسخ 396 شناسنامه ←
95
سلطنتی
تهران
162 جمال بن محمد بن الحسین الشریف الابدال 835ق نسخ 374 شناسنامه ←
96
ملک
تهران
4272 محمد بن ابی سعید 3 جمادی الثانی834ق نستعلیق 517 شناسنامه ←
97
رضوی
مشهد
3564 ایجی احمد بن محمد 831-832ق نستعلیق 311 شناسنامه ←
98
گلپایگانی
قم
37-1/37 ابراهیم بن یعقوب بن محمد بن حافظ کمال الدین حسینی 13ربیع الاول807ق نسخ 334 شناسنامه ←
99
ملی
تهران
1517 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 539 شناسنامه ←
100
دهگان
اراک
63 بی‌کاتب گویاقرن9 نستعلیق 138 شناسنامه ←
101
دهگان
اراک
62 بی‌کاتب گویاقرن9 نستعلیق 169 شناسنامه ←
102
مجلس
تهران
10697 بی‌کاتب 5 رمضان 786ق نسخ 534 شناسنامه ←
103
مجلس
تهران
214-فیروز محمد بن امیر علی حسینی 763ق نسخ 948 شناسنامه ←
104
مرعشی
قم
13256 بی‌کاتب ربیع الاول754ق نسخ 349 شناسنامه ←
105
مرعشی
قم
15286 علی بن محمد بن علی فقیه اصفهانی سه‌شنبه 18 ذیقعده753ق نسخ 284 شناسنامه ←
106
مرعشی
قم
3588 علی بن احمد بن محمد حسن کوهیار اواسط ربیع الثانی 751ق نسخ 237 شناسنامه ←
107
دانشگاه
تهران
2747 بی‌کاتب 740ق نسخ 248 شناسنامه ←
108
دانشگاه
تهران
209-ف محمد بن شجاع بنمحمد شروانی شنبه 20 صفر 740ق - - شناسنامه ←
109
دانشگاه
تهران
3107-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
110
دانشگاه
تهران
8127 عثمان بن محمد بن یوسف صائن التوی الخانقاهی ذیقعده 739ق نسخ 221 شناسنامه ←
111
ملی
تبریز
3497 جریک بن طرمتای صاحبی 735ق نسخ 104 شناسنامه ←
112
مرعشی
قم
7411 بی‌کاتب سه‌شنبه غره ذیقعده 729ق نسخ 372 شناسنامه ←
113
ملک
تهران
4042 عبدالله بن احمد بن عبدالله چهارشنبه 26 رجب 703ق نسخ 171 شناسنامه ←
114
مرعشی
قم
15830/1 بی‌کاتب اواخر قرن8 نسخ 131 شناسنامه ←
115
دانشگاه
تهران
1334 بی‌کاتب قرن 7 و 8 نسخ 148 شناسنامه ←
116
مرعشی
قم
4317 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 220 شناسنامه ←
117
مسجد اعظم
قم
3222 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 217 شناسنامه ←
118
مجلس
تهران
582 حسین بن حسین زواری 684ق - 179 شناسنامه ←
119
دانشگاه
تهران
1990-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
120
مهدوی
تهران
395 ابن محمد الاجری 678ق نسخ - شناسنامه ←