شناسنامه کتابشناختی اثر
کتاب سلیم بن قیس هلالی
k.-u suliym-i bn-i qays-i hilālī
31
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/52947
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #52947
پدیدآور / مؤلف:
سلیم بن قیس هلالی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 25، ص 998
تا 1001
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
حدیث
عناوین دیگر و همتراز:
اصل سلیم
(aṣl-i suliym)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
یکی از بزرگترین و قدیمی ترین کتب اصول حدیث شیعی است که درباره مقام والای ائمه اطهار و امامت و ولایت آنها علیهم السلام تألیف شده؛ چرا که همه روایات آن، منقول از نبی اکرم و امام علی علیهما السلام، سلمان، ابوذر، مقداد و عمار میباشد. در اهمیت این کتاب همان بس که بزرگانی همچون شیخ کلینی و شیخ صدوق و دیگر محدثین بر آن اعتماد نموده و از آن روایت کردهاند. این کتاب قبل از روزگار امام صادق و حتی امام سجاد علیهما السلام نگارش یافته است. این اصل او که کتاب السقیفه هم خوانده شده به گفته ابن ندیم (ص 307) نخستین کتاب شیعی است و چنانکه نعمانی در الغیبة (ص 47) نوشته است این کتاب از بزرگترین اصلهای شیعی است و بدان میگرویدند و به روایت مرسلی که مجلسی در بحار از امام صادق آورده است هر شیعی باید آنرا داشته باشد و اگرنه از آئین خویش آگاه نخواهد بود چه این دفتر الفبای شیعی (ابجد الشیعة) و رازی از رازهای خاندان پیامبر است (نیز سفینة البحار 651: 1).عدهای از محققان از جمله ابن غضائری در صحت این کتاب تردید دارند.
آغاز اثر
« قال حدثنی أبوطالب محمد بن صبیح بن رجاء بدمشق سنة أربع و ثلاثین و ثلاثمائة ... فقال لی یا أبان انک میت من أیامک هذه فاتق الله فی دیعتی و لا تضیعها. »
انجام اثر
« و یظهر نار بالحجاز و یخرب جامع الکوفة مهما شیده البانی بالصراط فاذا هلک ملک الترک و یمتد الشام و یکثر الملوک و یظهر الحق و الحمدلله اولا و آخرا. »
سوابق و چاپهای اثر
نجف، 1326ق؛ به کوشش علاء الدین موسوی، تهران، قسم الدراسات الاسلامیه مؤسسة البعثة، 1407ق؛ به کوشش محمد باقر انصاری زنجانی خوئینی، قم، الهادی، 1373ش/ 1417ق، 3 جلد
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 152/2-152 و 227/12 و 276/17 و 411/22
أعیان الشیعة 293/7
ریحانة الأدب 269/6
کتاب سلیم بن قیس، چاپی
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● کتاب سلیم بن قیس هلالی = اصل سلیم / حدیث / عربی
k.-u suliym-i bn-i qays-i hilālī = aṣl-i suliym
سلیم بن قیس هلالی، - 76 ؟ قمری
salīm ebn-e qeys-e helālī (- 696)
یکی از بزرگترین و قدیمی ترین کتب اصول حدیث شیعی است که درباره مقام والای ائمه اطهار و امامت و ولایت آنها علیهم السلام تألیف شده؛ چرا که همه روایات آن، منقول از نبی اکرم و امام علی علیهما السلام، سلمان، ابوذر، مقداد و عمار میباشد. در اهمیت این کتاب همان بس که بزرگانی همچون شیخ کلینی و شیخ صدوق و دیگر محدثین بر آن اعتماد نموده و از آن روایت کردهاند. این کتاب قبل از روزگار امام صادق و حتی امام سجاد علیهما السلام نگارش یافته است. این اصل او که کتاب السقیفه هم خوانده شده به گفته ابن ندیم (ص 307) نخستین کتاب شیعی است و چنانکه نعمانی در الغیبة (ص 47) نوشته است این کتاب از بزرگترین اصلهای شیعی است و بدان میگرویدند و به روایت مرسلی که مجلسی در بحار از امام صادق آورده است هر شیعی باید آنرا داشته باشد و اگرنه از آئین خویش آگاه نخواهد بود چه این دفتر الفبای شیعی (ابجد الشیعة) و رازی از رازهای خاندان پیامبر است (نیز سفینة البحار 651: 1).عدهای از محققان از جمله ابن غضائری در صحت این کتاب تردید دارند.
آغاز: قال حدثنی أبوطالب محمد بن صبیح بن رجاء بدمشق سنة أربع و ثلاثین و ثلاثمائة ... فقال لی یا أبان انک میت من أیامک هذه فاتق الله فی دیعتی و لا تضیعها.
انجام: و یظهر نار بالحجاز و یخرب جامع الکوفة مهما شیده البانی بالصراط فاذا هلک ملک الترک و یمتد الشام و یکثر الملوک و یظهر الحق و الحمدلله اولا و آخرا.
چاپ: نجف، 1326ق؛ به کوشش علاء الدین موسوی، تهران، قسم الدراسات الاسلامیه مؤسسة البعثة، 1407ق؛ به کوشش محمد باقر انصاری زنجانی خوئینی، قم، الهادی، 1373ش/ 1417ق، 3 جلد
[الذریعة 152/2-152 و 227/12 و 276/17 و 411/22؛ أعیان الشیعة 293/7؛ ریحانة الأدب 269/6؛ کتاب سلیم بن قیس، چاپی]
نسخههای خطی این اثر
31 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
رضوی
مشهد
|
2035 | محمد تقی | بیتاریخ | نستعلیق | 108 | شناسنامه ← |