نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

کتاب سلیم بن قیس هلالی

k.-u suliym-i bn-i qays-i hilālī
31 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/52947
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #52947
پدیدآور / مؤلف: سلیم بن قیس هلالی
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 25، ص 998 تا 1001
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
اصل سلیم (aṣl-i suliym)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از بزرگترین و قدیمی ترین کتب اصول حدیث شیعی است که درباره مقام والای ائمه اطهار و امامت و ولایت آنها علیهم السلام تألیف شده؛ چرا که همه روایات آن، منقول از نبی اکرم و امام علی علیهما السلام، سلمان، ابوذر، مقداد و عمار می‌باشد. در اهمیت این کتاب همان بس که بزرگانی همچون شیخ کلینی و شیخ صدوق و دیگر محدثین بر آن اعتماد نموده و از آن روایت کرده‌اند. این کتاب قبل از روزگار امام صادق و حتی امام سجاد علیهما السلام نگارش یافته است. این اصل او که کتاب السقیفه هم خوانده شده به گفته ابن ندیم (ص 307) نخستین کتاب شیعی است و چنان‌که نعمانی در الغیبة (ص 47) نوشته است این کتاب از بزرگترین اصل‌های شیعی است و بدان می‌گرویدند و به روایت مرسلی که مجلسی در بحار از امام صادق آورده است هر شیعی باید آنرا داشته باشد و اگرنه از آئین خویش آگاه نخواهد بود چه این دفتر الفبای شیعی (ابجد الشیعة) و رازی از رازهای خاندان پیامبر است (نیز سفینة البحار 651: 1).عده‌ای از محققان از جمله ابن غضائری در صحت این کتاب تردید دارند.
آغاز اثر
« قال حدثنی أبوطالب محمد بن صبیح بن رجاء بدمشق سنة أربع و ثلاثین و ثلاثمائة ... فقال لی یا أبان انک میت من أیامک هذه فاتق الله فی دیعتی و لا تضیعها. »
انجام اثر
« و یظهر نار بالحجاز و یخرب جامع الکوفة مهما شیده البانی بالصراط فاذا هلک ملک الترک و یمتد الشام و یکثر الملوک و یظهر الحق و الحمدلله اولا و آخرا. »
سوابق و چاپ‌های اثر
نجف، 1326ق؛ به کوشش علاء الدین موسوی، تهران، قسم الدراسات الاسلامیه مؤسسة البعثة، 1407ق؛ به کوشش محمد باقر انصاری زنجانی خوئینی، قم، الهادی، 1373ش/ 1417ق، 3 جلد
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 152/2-152 و 227/12 و 276/17 و 411/22 أعیان الشیعة 293/7 ریحانة الأدب 269/6 کتاب سلیم بن قیس، چاپی

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● کتاب سلیم بن قیس هلالی = اصل سلیم / حدیث / عربی k.-u suliym-i bn-i qays-i hilālī = aṣl-i suliym سلیم بن قیس هلالی، - 76 ؟ قمری salīm ebn-e qeys-e helālī (- 696) یکی از بزرگترین و قدیمی ترین کتب اصول حدیث شیعی است که درباره مقام والای ائمه اطهار و امامت و ولایت آنها علیهم السلام تألیف شده؛ چرا که همه روایات آن، منقول از نبی اکرم و امام علی علیهما السلام، سلمان، ابوذر، مقداد و عمار می‌باشد. در اهمیت این کتاب همان بس که بزرگانی همچون شیخ کلینی و شیخ صدوق و دیگر محدثین بر آن اعتماد نموده و از آن روایت کرده‌اند. این کتاب قبل از روزگار امام صادق و حتی امام سجاد علیهما السلام نگارش یافته است. این اصل او که کتاب السقیفه هم خوانده شده به گفته ابن ندیم (ص 307) نخستین کتاب شیعی است و چنان‌که نعمانی در الغیبة (ص 47) نوشته است این کتاب از بزرگترین اصل‌های شیعی است و بدان می‌گرویدند و به روایت مرسلی که مجلسی در بحار از امام صادق آورده است هر شیعی باید آنرا داشته باشد و اگرنه از آئین خویش آگاه نخواهد بود چه این دفتر الفبای شیعی (ابجد الشیعة) و رازی از رازهای خاندان پیامبر است (نیز سفینة البحار 651: 1).عده‌ای از محققان از جمله ابن غضائری در صحت این کتاب تردید دارند. آغاز: قال حدثنی أبوطالب محمد بن صبیح بن رجاء بدمشق سنة أربع و ثلاثین و ثلاثمائة ... فقال لی یا أبان انک میت من أیامک هذه فاتق الله فی دیعتی و لا تضیعها. انجام: و یظهر نار بالحجاز و یخرب جامع الکوفة مهما شیده البانی بالصراط فاذا هلک ملک الترک و یمتد الشام و یکثر الملوک و یظهر الحق و الحمدلله اولا و آخرا. چاپ: نجف، 1326ق؛ به کوشش علاء الدین موسوی، تهران، قسم الدراسات الاسلامیه مؤسسة البعثة، 1407ق؛ به کوشش محمد باقر انصاری زنجانی خوئینی، قم، الهادی، 1373ش/ 1417ق، 3 جلد [الذریعة 152/2-152 و 227/12 و 276/17 و 411/22؛ أعیان الشیعة 293/7؛ ریحانة الأدب 269/6؛ کتاب سلیم بن قیس، چاپی]

نسخه‌های خطی این اثر

31 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
رضوی
مشهد
2035 محمد تقی بی‌تاریخ نستعلیق 108 شناسنامه ←