نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

کبریت احمر

kebrīt-e ahmar
61 نسخه ثبت‌شده از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/52492
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #52492
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 25، ص 858 تا 862
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: سیر و سلوک
عناوین دیگر و هم‌تراز:
الاوراد الجامعة (al-awrād-ol jāme‘a) كنز الاسرار (kanz-ol asrār) كنز الاسماء (kanz-ol asmā’) سیر و سلوک (seyr va solūk)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای است شامل نکات عرفانی به مشرب صوفیان و مرتب است بر «مقدمه» در اهمیت اذکار و اوراد و دو «فصل»: 1. اورادی که مداومت بر آن منتج قرب نوافل و مواظبت بر آن موجب عروج بر معارج و منازل است و مهما امکن ترک نباید تا وقتی معین و مدتی معهود؛ 2. در ذکر قسمی از اوراد که در هنگام جمعیت و اقبال و فرصت و فراغت بال به آن اشتغال باید نمود و اگر حضور و جمعیت و فرصت نباشد ترک آن خسران و ضرری ندارد؛ و «خاتمه» در اذکاری که هنگام مشاهده نور حق باید داشت. نام مؤلف در منابع به چند گونه آمده: بر فراز نسخه شماره 238/3 دائرة المعارف آمده است: «کنز الاسرار النورية من مصنفات مظفر علیشاه کرمانی» که وی محمد علی بن فضلعلی عبدالحسین، معروف به نور علیشاه طبسی اصفهانی است. این کتاب به نام «کنزالاسرار النورية» و از همان نور علیشاه طبسی اصفهانی در عوارف المعارف (1318ق) چاپ شده است؛ ولی در منابع به نام کسان دیگر نیز آمده: 1. محمد تقی بن محمد کاظم، معروف به مظفر علیشاه و متخلص به طریقتی کرمانی (- 1215ق)، 2. محمد جعفر کبودر آهنگی، معروف به مجذوب علیشاه همدانی (- 1238ق) که این یکی حتماً درست نیست. در برخی از منابع با جامع الاسرار نور علیشاه در هم آمیخته شده است.
آغاز اثر
« بسمله. الحمد لله الحليم الكريم العلى. العظيم و الصلوة على النبى المصطفى الولى المرتضى و عترتهما اصحاب التسليم و الرضا و بعد. چون مقتضای عبودیت حقیقی اشتغال قلب و قالب عبد است بعبادت معبود باستحقاق و توجه ظاهر و باطن بطاعت او مقصود على الاطلاق تعالى شانه و عظم برهانه چنانکه گوش ظاهر و باطن او نشنود جز کلام حق را و دیده سر و سر او نه بیند جز کتاب حق را و زبان قلب و قالب او نگوید جز نام حق را تا در سلک فرقه صم بکم عمی منسلک نباشد و در تحت زمره لهم قلوب لايفقهون بها مندرج نگردد و همچنین سایر اعضا و جوارح و باطن و ظاهر و باقی حواس و قوی و مدارک و مشاعر لهذا همچنانکه عبادت قلب بعد از تحصیل عقاید حقه اشتغال لسان قلبست بذکر على الدوام بحسب اجازه صاحب نفس ماذون از امام معصوم عليه الصلاة و السلام الا بذكر الله تطمن القلوب و استعراق عین قلب در مشاهده صورت نقوش مکتوبه بر لوح قلب بواسطه قلم اعلی که عبارت از روح اعظم است ... »
انجام اثر
« تا هنگامیکه بظهور آفتاب جمال مولی چشمش روشن و بضیاء شموع نکیرین بزم عود و محفل قربش مزین گردد سطوت ظهور نور النور تزلزل در ارکان حواس او نینداخته صولت وقوع آن واقعه اش چون وحشت زدگان خاموش نساخته قبل از سوال باعتبار سایر احوال به بیان عقاید حقیه اسلامیه اشتغال نماید. »
سوابق و چاپ‌های اثر
این رساله در «عوارف المعارف» به نام «کنز الاسرار» به سال 1183 چاپ شده؛ با مقدمه و تحقیق دکتر جواد نوربخش در سلسله انتشارات خانقاه نعمت اللهی، تهران، 1350
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1314/2 الذريعة 260/17 و 145/18و 1061/9 فهرستواره منزوی 742/2 دنا، ج8، ص453-457

متن فنخا

● کبریت احمر = الاوراد الجامعة = كنز الاسرار = كنز الاسماء = سیر و سلوک / سیر و سلوک / فارسی kebrīt-e ahmar = al-awrād-ol jāme‘a = kanz-ol asrār = kanz-ol asmā’ = seyr va solūk مظفر علیشاه کرمانی، محمد تقی بن محمد کاظم، 1150 - 1215 قمری mozaffar-‘alī-šāh-e kermānī, mohammad taqī ebn-e mohammad kāzem (1738 - 1801) رساله‌ای است شامل نکات عرفانی به مشرب صوفیان و مرتب است بر «مقدمه» در اهمیت اذکار و اوراد و دو «فصل»: 1. اورادی که مداومت بر آن منتج قرب نوافل و مواظبت بر آن موجب عروج بر معارج و منازل است و مهما امکن ترک نباید تا وقتی معین و مدتی معهود؛ 2. در ذکر قسمی از اوراد که در هنگام جمعیت و اقبال و فرصت و فراغت بال به آن اشتغال باید نمود و اگر حضور و جمعیت و فرصت نباشد ترک آن خسران و ضرری ندارد؛ و «خاتمه» در اذکاری که هنگام مشاهده نور حق باید داشت. نام مؤلف در منابع به چند گونه آمده: بر فراز نسخه شماره 238/3 دائرة المعارف آمده است: «کنز الاسرار النورية من مصنفات مظفر علیشاه کرمانی» که وی محمد علی بن فضلعلی عبدالحسین، معروف به نور علیشاه طبسی اصفهانی است. این کتاب به نام «کنزالاسرار النورية» و از همان نور علیشاه طبسی اصفهانی در عوارف المعارف (1318ق) چاپ شده است؛ ولی در منابع به نام کسان دیگر نیز آمده: 1. محمد تقی بن محمد کاظم، معروف به مظفر علیشاه و متخلص به طریقتی کرمانی (- 1215ق)، 2. محمد جعفر کبودر آهنگی، معروف به مجذوب علیشاه همدانی (- 1238ق) که این یکی حتماً درست نیست. در برخی از منابع با جامع الاسرار نور علیشاه در هم آمیخته شده است. آغاز: بسمله. الحمد لله الحليم الكريم العلى. العظيم و الصلوة على النبى المصطفى الولى المرتضى و عترتهما اصحاب التسليم و الرضا و بعد. چون مقتضای عبودیت حقیقی اشتغال قلب و قالب عبد است بعبادت معبود باستحقاق و توجه ظاهر و باطن بطاعت او مقصود على الاطلاق تعالى شانه و عظم برهانه چنانکه گوش ظاهر و باطن او نشنود جز کلام حق را و دیده سر و سر او نه بیند جز کتاب حق را و زبان قلب و قالب او نگوید جز نام حق را تا در سلک فرقه صم بکم عمی منسلک نباشد و در تحت زمره لهم قلوب لايفقهون بها مندرج نگردد و همچنین سایر اعضا و جوارح و باطن و ظاهر و باقی حواس و قوی و مدارک و مشاعر لهذا همچنانکه عبادت قلب بعد از تحصیل عقاید حقه اشتغال لسان قلبست بذکر على الدوام بحسب اجازه صاحب نفس ماذون از امام معصوم عليه الصلاة و السلام الا بذكر الله تطمن القلوب و استعراق عین قلب در مشاهده صورت نقوش مکتوبه بر لوح قلب بواسطه قلم اعلی که عبارت از روح اعظم است ... انجام: تا هنگامیکه بظهور آفتاب جمال مولی چشمش روشن و بضیاء شموع نکیرین بزم عود و محفل قربش مزین گردد سطوت ظهور نور النور تزلزل در ارکان حواس او نینداخته صولت وقوع آن واقعه اش چون وحشت زدگان خاموش نساخته قبل از سوال باعتبار سایر احوال به بیان عقاید حقیه اسلامیه اشتغال نماید. چاپ: این رساله در «عوارف المعارف» به نام «کنز الاسرار» به سال 1183 چاپ شده؛ با مقدمه و تحقیق دکتر جواد نوربخش در سلسله انتشارات خانقاه نعمت اللهی، تهران، 1350 [نسخه‌های منزوی 1314/2؛ الذريعة 260/17 و 145/18و 1061/9؛ فهرستواره منزوی 742/2؛ دنا، ج8، ص453-457]

نسخه‌های خطی این اثر

61 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
5851/14 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 21 شناسنامه ←
2
دائرة المعارف
تهران
310/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق، شکسته 8 شناسنامه ←
3
دائرة المعارف
تهران
238/3 بی‌کاتب قرن13 نستعلیق 11 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
2619/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 15 شناسنامه ←
5
فیضیه
قم
1528/4 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 10 شناسنامه ←
6
ملی
تهران
2457/14 بی‌کاتب محتملاً قرن13 نستعلیق 17 شناسنامه ←
7
نوربخش
تهران
657/2 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 16 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
6240 بی‌کاتب اواخر قرن13 نستعلیق 23 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
14786 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق، شکسته 122 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
4535/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 16 شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
1158/4 محمد علی بن سید عرب حسینی 1231ق - 3 شناسنامه ←
12
مرکز مطالعات
قم
266/2 بی‌کاتب جمادی الاول 1237ق نستعلیق 22 شناسنامه ←
13
بیات، عبدالحسین
اراک
76/11 امیر الشعراء رضا قلی خان هدایت صاحب مجمع الفصحاء و غیره 1239ق نستعلیق - شناسنامه ←
14
مجلس
تهران
4343/6 درویش رحمت علی چهارشنبه 10 ذیقعده 1244ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
3922/2 بی‌کاتب 1244ق نسخ 12 شناسنامه ←
16
مرکز احیاء
قم
1493/2 عباس بن محمد شیرازی 1256ق نستعلیق، نسخ 10 شناسنامه ←
17
مسجد اعظم
قم
4142/2 عبدالعظیم بن محسن تویسرکانی ذیحجه1258ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
18
فرهنگ و هنر
مشهد
الف-3/2 محمد میرزای تویسرکانی متخلص به محمود 1260ق نستعلیق - شناسنامه ←
19
مجلس
تهران
16194/1 بی‌کاتب 1260ق نستعلیق 116 شناسنامه ←
20
سلطنتی
تهران
88 سید حسن کاشانی 1263ق نستعلیق 34 شناسنامه ←
21
مرعشی
قم
12158/8 محمد زنجانی جمعه 23 جمادی الاول1266ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
22
ملی
تهران
2468/11 بی‌کاتب 1268ق نستعلیق، شکسته 15 شناسنامه ←
23
جعفری
کاشان
20/2 بی‌کاتب ذیحجه1270ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
24
مجلس
تهران
9232/4 میرزا یوسف خان رجب1271ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
25
رضوی
مشهد
12681/2 محمد بن حاج رجبعلی یزدی اردکانی 1271ق - 16 شناسنامه ←
26
ملک
تهران
6294/5 بی‌کاتب پنج‌شنبه 20 جمادی الاول1271ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
27
ادبیات
تهران
103/1 بی‌کاتب 1276ق - - شناسنامه ←
28
بنیاد فارس‌شناسی
شیراز
34/2 محمد حسین 1277ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
29
گلپایگانی
قم
3322/5-17/102 بی‌کاتب ذیقعده 1278ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
30
دائرة المعارف
تهران
1563/4 بی‌کاتب 1261-1281ق نسخ 9 شناسنامه ←