شناسنامه کتابشناختی اثر
قصبة الیاقوت النابتة فی اجمة اللاهوت
qaṣabat-ul yāqūt-un nābita fī ajamat-il lāhūt
پیوند کوتاه:
/w/51206
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #51206
پدیدآور / مؤلف:
تفرشی، محمد حسین بن محمد اسماعیل
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 25، ص 181
تا 182
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست:
ناصر الدین شاه قاجار و میرزا آقا خان نوری
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در اثبات نبوت خاصه و ولایت خاصه بر اساس علم حروف؛ سبب تألیف در دیباچه: «در مدتی که در کربلا ساکن بوده روزی در جمعی از فضلا سخن از این که تا کنون کتابی در اثبات نبوت خاصه و ولایت خاصه بر موازین عقلی (منظورشان علم حروف بوده است) نوشته نشده جز آن که سید کاظم رشتی، در این باب رسالهای پرداخته است و متفرد شده و از مؤلف میخواهند خود به این کار اقدام کند». چنین پیداست که مؤلف چند بار در رساله تغییراتی داده (البته با حفظ عناوین و تعداد عقود) و برای هر نسخهای خطبهای جدا و متفاوت گذاشته. مشتمل بر چهارده «عقد»: 1. معنی النبوة و الولایة الخاصة و العامة؛ 2. الفرق بین النبی و الولی؛ 3. معانی الدلیل العقلی و انواعه؛ 4. اقامة الدلیل العقلی بمدرک الفوائد؛ 5. اقامة الدلیل المنطقی؛ 6. المناسبة الذاتیة بین المنطق و المعنی؛ 7. بعض اسرار حروف التهجی؛ 8. استخراج اسم النبی بحسب الباطن و الظاهر؛ 9. الاشارة الى اسرار حروفه و أعدادها؛ 10. الاشارة الى رموز حرکات حروفه؛ 11. عدد أوصیائه و عدد الانبیاء و المرسلین؛ 12. استنطاق اسم ابیه و امه و مولده و هجره؛ 13. استنطاق اسماء اولی العزم من المرسلین؛ 14. فی ان الحروف و الأسماء شرح احواله و اخلاقه.
آغاز اثر
« الحمد لله الذی تجلى للعالم بآدم و جعله هیکلا لتوحیده و مثلا لنور تفرده و اودع فیه سره المکنون ... کما بلغ دور الزمان الى اسمائه الثالثه عشر من هجرة الالف ام قرى اطلاق الوجود الى مدینة التعینات و الحدود و تم ظهوره فی ادوار حجاب حد و ارتقى دور ظهور الحروف المسطرات ... »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 90/17
متن فنخا
● قصبة الیاقوت النابتة فی اجمة اللاهوت / کلام و اعتقادات / عربی
qaṣabat-ul yāqūt-un nābita fī ajamat-il lāhūt
تفرشی، محمد حسین بن محمد اسماعیل، ق13 قمری
tafrešī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad esmāʿīl(-19c)
اهداء به: ناصر الدین شاه قاجار و میرزا آقا خان نوری
در اثبات نبوت خاصه و ولایت خاصه بر اساس علم حروف؛ سبب تألیف در دیباچه: «در مدتی که در کربلا ساکن بوده روزی در جمعی از فضلا سخن از این که تا کنون کتابی در اثبات نبوت خاصه و ولایت خاصه بر موازین عقلی (منظورشان علم حروف بوده است) نوشته نشده جز آن که سید کاظم رشتی، در این باب رسالهای پرداخته است و متفرد شده و از مؤلف میخواهند خود به این کار اقدام کند». چنین پیداست که مؤلف چند بار در رساله تغییراتی داده (البته با حفظ عناوین و تعداد عقود) و برای هر نسخهای خطبهای جدا و متفاوت گذاشته. مشتمل بر چهارده «عقد»: 1. معنی النبوة و الولایة الخاصة و العامة؛ 2. الفرق بین النبی و الولی؛ 3. معانی الدلیل العقلی و انواعه؛ 4. اقامة الدلیل العقلی بمدرک الفوائد؛ 5. اقامة الدلیل المنطقی؛ 6. المناسبة الذاتیة بین المنطق و المعنی؛ 7. بعض اسرار حروف التهجی؛ 8. استخراج اسم النبی بحسب الباطن و الظاهر؛ 9. الاشارة الى اسرار حروفه و أعدادها؛ 10. الاشارة الى رموز حرکات حروفه؛ 11. عدد أوصیائه و عدد الانبیاء و المرسلین؛ 12. استنطاق اسم ابیه و امه و مولده و هجره؛ 13. استنطاق اسماء اولی العزم من المرسلین؛ 14. فی ان الحروف و الأسماء شرح احواله و اخلاقه.
آغاز: الحمد لله الذی تجلى للعالم بآدم و جعله هیکلا لتوحیده و مثلا لنور تفرده و اودع فیه سره المکنون ... کما بلغ دور الزمان الى اسمائه الثالثه عشر من هجرة الالف ام قرى اطلاق الوجود الى مدینة التعینات و الحدود و تم ظهوره فی ادوار حجاب حد و ارتقى دور ظهور الحروف المسطرات ...
[الذریعه 90/17]
نسخههای خطی این اثر
11 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ملک
تهران
|
827 | تفرشی، محمد حسین بن محمد اسماعیل (مؤلف) | بیتاریخ | نستعلیق | 140 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
7637 | تفرشی، محمد حسین بن محمد اسماعیل (مؤلف) | بیتاریخ | نستعلیق | 48 | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
620/2-طباطبائی | تفرشی، محمد حسین بن محمد اسماعیل (مؤلف) | بیتاریخ | نستعلیق | 34 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
620/3-طباطبائی | تفرشی، محمد حسین بن محمد اسماعیل (مؤلف) | بیتاریخ | نستعلیق | 28 | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
168 خوئی | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 255 | شناسنامه ← |
| 6 |
نجومی
کرمانشاه
|
1مجموعه بدون شماره | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 118 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرکز احیاء
قم
|
1634/1 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
مجلس
تهران
|
10631 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 152 | شناسنامه ← |
| 9 |
مجلس
تهران
|
1234 | محمد علی همدانی | چهارشنبه 12 رجب 1264ق | نسخ | 164 | شناسنامه ← |
| 10 |
سپهسالار
تهران
|
582 | محمد حسن بن کرم علی خراسانی | رجب 1265ق | نسخ | 118 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
7015 | محمد حسین مازندرانی | یکشنبه 20 ذیقعده 1268ق | نسخ | 109 | شناسنامه ← |