نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

قصبة الیاقوت النابتة فی اجمة اللاهوت

qaṣabat-ul yāqūt-un nābita fī ajamat-il lāhūt
11 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/51206
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #51206
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 25، ص 181 تا 182
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست: ناصر الدین شاه قاجار و میرزا آقا خان نوری

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در اثبات نبوت خاصه و ولایت خاصه بر اساس علم حروف؛ سبب تألیف در دیباچه: «در مدتی که در کربلا ساکن بوده روزی در جمعی از فضلا سخن از این که تا کنون کتابی در اثبات نبوت خاصه و ولایت خاصه بر موازین عقلی (منظورشان علم حروف بوده است) نوشته نشده جز آن که سید کاظم رشتی، در این باب رساله‌ای پرداخته است و متفرد شده و از مؤلف می‌خواهند خود به این کار اقدام کند». چنین پیداست که مؤلف چند بار در رساله تغییراتی داده (البته با حفظ عناوین و تعداد عقود) و برای هر نسخه‌ای خطبه‌ای جدا و متفاوت گذاشته. مشتمل بر چهارده «عقد»: 1. معنی النبوة و الولایة الخاصة و العامة؛ 2. الفرق بین النبی و الولی؛ 3. معانی الدلیل العقلی و انواعه؛ 4. اقامة الدلیل العقلی بمدرک الفوائد؛ 5. اقامة الدلیل المنطقی؛ 6. المناسبة الذاتیة بین المنطق و المعنی؛ 7. بعض اسرار حروف التهجی؛ 8. استخراج اسم النبی بحسب الباطن و الظاهر؛ 9. الاشارة الى اسرار حروفه و أعدادها؛ 10. الاشارة الى رموز حرکات حروفه؛ 11. عدد أوصیائه و عدد الانبیاء و المرسلین؛ 12. استنطاق اسم ابیه و امه و مولده و هجره؛ 13. استنطاق اسماء اولی العزم من المرسلین؛ 14. فی ان الحروف و الأسماء شرح احواله و اخلاقه.
آغاز اثر
« الحمد لله الذی تجلى للعالم بآدم و جعله هیکلا لتوحیده و مثلا لنور تفرده و اودع فیه سره المکنون ... کما بلغ دور الزمان الى اسمائه الثالثه عشر من هجرة الالف ام قرى اطلاق الوجود الى مدینة التعینات و الحدود و تم ظهوره فی ادوار حجاب حد و ارتقى دور ظهور الحروف المسطرات ... »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 90/17

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● قصبة الیاقوت النابتة فی اجمة اللاهوت / کلام و اعتقادات / عربی qaṣabat-ul yāqūt-un nābita fī ajamat-il lāhūt تفرشی، محمد حسین بن محمد اسماعیل، ق13 قمری tafrešī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad esmāʿīl(-19c) اهداء به: ناصر الدین شاه قاجار و میرزا آقا خان نوری در اثبات نبوت خاصه و ولایت خاصه بر اساس علم حروف؛ سبب تألیف در دیباچه: «در مدتی که در کربلا ساکن بوده روزی در جمعی از فضلا سخن از این که تا کنون کتابی در اثبات نبوت خاصه و ولایت خاصه بر موازین عقلی (منظورشان علم حروف بوده است) نوشته نشده جز آن که سید کاظم رشتی، در این باب رساله‌ای پرداخته است و متفرد شده و از مؤلف می‌خواهند خود به این کار اقدام کند». چنین پیداست که مؤلف چند بار در رساله تغییراتی داده (البته با حفظ عناوین و تعداد عقود) و برای هر نسخه‌ای خطبه‌ای جدا و متفاوت گذاشته. مشتمل بر چهارده «عقد»: 1. معنی النبوة و الولایة الخاصة و العامة؛ 2. الفرق بین النبی و الولی؛ 3. معانی الدلیل العقلی و انواعه؛ 4. اقامة الدلیل العقلی بمدرک الفوائد؛ 5. اقامة الدلیل المنطقی؛ 6. المناسبة الذاتیة بین المنطق و المعنی؛ 7. بعض اسرار حروف التهجی؛ 8. استخراج اسم النبی بحسب الباطن و الظاهر؛ 9. الاشارة الى اسرار حروفه و أعدادها؛ 10. الاشارة الى رموز حرکات حروفه؛ 11. عدد أوصیائه و عدد الانبیاء و المرسلین؛ 12. استنطاق اسم ابیه و امه و مولده و هجره؛ 13. استنطاق اسماء اولی العزم من المرسلین؛ 14. فی ان الحروف و الأسماء شرح احواله و اخلاقه. آغاز: الحمد لله الذی تجلى للعالم بآدم و جعله هیکلا لتوحیده و مثلا لنور تفرده و اودع فیه سره المکنون ... کما بلغ دور الزمان الى اسمائه الثالثه عشر من هجرة الالف ام قرى اطلاق الوجود الى مدینة التعینات و الحدود و تم ظهوره فی ادوار حجاب حد و ارتقى دور ظهور الحروف المسطرات ... [الذریعه 90/17]

نسخه‌های خطی این اثر

11 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملک
تهران
827 تفرشی، محمد حسین بن محمد اسماعیل (مؤلف) بی‌تاریخ نستعلیق 140 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
7637 تفرشی، محمد حسین بن محمد اسماعیل (مؤلف) بی‌تاریخ نستعلیق 48 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
620/2-طباطبائی تفرشی، محمد حسین بن محمد اسماعیل (مؤلف) بی‌تاریخ نستعلیق 34 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
620/3-طباطبائی تفرشی، محمد حسین بن محمد اسماعیل (مؤلف) بی‌تاریخ نستعلیق 28 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
168 خوئی بی‌کاتب قرن 13 نسخ 255 شناسنامه ←
6
نجومی
کرمانشاه
1مجموعه بدون شماره بی‌کاتب قرن 13 نسخ 118 شناسنامه ←
7
مرکز احیاء
قم
1634/1 نامشخص - - - شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
10631 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 152 شناسنامه ←
9
مجلس
تهران
1234 محمد علی همدانی چهارشنبه 12 رجب 1264ق نسخ 164 شناسنامه ←
10
سپهسالار
تهران
582 محمد حسن بن کرم علی خراسانی رجب 1265ق نسخ 118 شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
7015 محمد حسین مازندرانی یک‌شنبه 20 ذی‌قعده 1268ق نسخ 109 شناسنامه ←