شناسنامه کتاب‌شناختی اثر
القانونچه
al-qānūnča
201
نسخه ثبت‌شده
از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها
↓
پیوند کوتاه:
/w/50718
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #50718
پدیدآور / مؤلف:
چغمینی، محمود بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 24، ص 742
تا 753
زبان و قالب:
عربی
رده‌های موضوعی:
طب
عناوین دیگر و هم‌تراز:
المختصر فی صناعة الطب
(al-muxtaṣar fī ṣinā‘at-it ṭibb)
المختصر فی الطب
(al-muxtaṣar fī-t ṭibb)
معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در قواعد کلی طب نظری و عملی که از کتاب قانون بوعلی سینا گزین نموده است؛ بسیار مختصر و شامل ده «مقاله» و هر کدام دارای چند «فصل»: مقاله 1. الامور الطبيعية (پنج فصل)؛ 2. تشريح الاعضاء (هفت فصل)؛ 3. بیان احوال بدن الانسان و اسبابها (پنج فصل)؛ 4. النبض و البول (شش فصل)؛ 5. تدبیر الاصحاء و علاج المرضى على وجه کلی (ده فصل)؛ 6. امراض الراس (سیزده فصل)؛ 7. امراض الاعضاء من الصدر الى اسفل السرة (هجده فصل)؛ 8. امراض بقية الاعضاء (نه فصل)؛ 9. علل الظاهرة للجسد و الحميات (هشت فصل)؛ 10. قوى الاطعمة و الاشربة المالوفة (سیزده فصل).
آغاز اثر
« بسمله، الحمد لله رب العالمين و الصلوة و السلام علی محمد المصطفی و آله و بعد فهذا مختصر مشتمل على زبدة ما يجب استحضاره من صناعت الطب انتخبته من كتب المتقدمين و رتبته على عشرة مقالات المقالة الاول فى الامور الطبيعية و هی مشتمل علی فصول الفصل الاول في الاركان الامزجة ... »
انجام اثر
« و ماء الرمان و السماق و التفاح و قوتها مثل عصاراتها و الحلوا فالعسل معين للهضم و العجين غليظة مولد لسدد. »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، سنگی، 1304، جیبی؛ ایران، سنگی، 1306، جیبی؛ دارالسلطنه اصفهان، سنگی، 1327، جیبی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، 1318، جیبی، 72ص(صص13-85)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
شرح القانونچه؛ فاضل بغدادی، یوسف (-8)
شرح القانونچه؛ استرآبادی، حسین بن محمد (-9)
شرح القانونچه؛ شفایی جیلی، حسن بن ولی (-9)
شرح القانونچه؛ طبیب، محمد بن محمد (-10)
قانونچه (ترجمه)؛ شاه ارزانی، محمد اکبر بن محمد (-1134)
مفرح القلوب = شرح قانونچه؛ شاه ارزانی، محمد اکبر بن محمد (-1134)
المفرح القوامی = مفرح القوام = قانونچه منظوم؛ حسینی سیفی، محمد بن محمد مهدی (-1150)
شرح القانونچه؛ طبیب، اسکندر بن میر فیض (981-11)
تحقيق القواعد = شرح قانونچه؛ حاذق هروی، جنیدالله (-1259)
التحفة الناصرية = شرح قانونچه؛ سلطان الحكماء، ابوالقاسم بن جعفر (1245-1322)
شرح قانونچه؛ حسینی همدانی، محمد بن موسی (-1349)
زبدة النكات فی شرح الکلیات؛ علوی شیرازی، ابوالحسین بن محمد هادی
قانونچه (ترجمه)؛ منجم، شمس بن حسن
فراید الکلام؛ طبیب حسینی، عبدالرسول بن زین العابدین
حل القانونچه = شرح قانونچه
شرح القانونچه (10 عنوان)
قانونچه (ترجمه)
وافیه در طب = انتخاب قانونچه
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 154
الطب الصيدليه ص 252-256
فهرستواره منزوی 3622/5
دنا 8: 33-29 (165 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))
● القانونچه = المختصر فی صناعة الطب = المختصر فی الطب / طب / عربی
al-qānūnča = al-muxtaṣar fī ṣinā‘at-it ṭibb = al-muxtaṣar fī-t ṭibb
چغمینی، محمود بن محمد، - 745؟ قمری
čaqmīnī, mahmūd ebn-e mohammad ( - 1345)
در قواعد کلی طب نظری و عملی که از کتاب قانون بوعلی سینا گزین نموده است؛ بسیار مختصر و شامل ده «مقاله» و هر کدام دارای چند «فصل»: مقاله 1. الامور الطبيعية (پنج فصل)؛ 2. تشريح الاعضاء (هفت فصل)؛ 3. بیان احوال بدن الانسان و اسبابها (پنج فصل)؛ 4. النبض و البول (شش فصل)؛ 5. تدبیر الاصحاء و علاج المرضى على وجه کلی (ده فصل)؛ 6. امراض الراس (سیزده فصل)؛ 7. امراض الاعضاء من الصدر الى اسفل السرة (هجده فصل)؛ 8. امراض بقية الاعضاء (نه فصل)؛ 9. علل الظاهرة للجسد و الحميات (هشت فصل)؛ 10. قوى الاطعمة و الاشربة المالوفة (سیزده فصل).
آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمين و الصلوة و السلام علی محمد المصطفی و آله و بعد فهذا مختصر مشتمل على زبدة ما يجب استحضاره من صناعت الطب انتخبته من كتب المتقدمين و رتبته على عشرة مقالات المقالة الاول فى الامور الطبيعية و هی مشتمل علی فصول الفصل الاول في الاركان الامزجة ...
انجام: و ماء الرمان و السماق و التفاح و قوتها مثل عصاراتها و الحلوا فالعسل معين للهضم و العجين غليظة مولد لسدد.
چاپ: ایران، سنگی، 1304، جیبی؛ ایران، سنگی، 1306، جیبی؛ دارالسلطنه اصفهان، سنگی، 1327، جیبی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، 1318، جیبی، 72ص(صص13-85)
[نسخه‌های منزوی 154؛ الطب الصيدليه ص 252-256؛ فهرستواره منزوی 3622/5؛ دنا 8: 33-29 (165 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- شرح القانونچه؛ فاضل بغدادی، یوسف (-8)
2- شرح القانونچه؛ استرآبادی، حسین بن محمد (-9)
3- شرح القانونچه؛ شفایی جیلی، حسن بن ولی (-9)
4- شرح القانونچه؛ طبیب، محمد بن محمد (-10)
5- قانونچه (ترجمه)؛ شاه ارزانی، محمد اکبر بن محمد (-1134)
6- مفرح القلوب = شرح قانونچه؛ شاه ارزانی، محمد اکبر بن محمد (-1134)
7- المفرح القوامی = مفرح القوام = قانونچه منظوم؛ حسینی سیفی، محمد بن محمد مهدی (-1150)
8- شرح القانونچه؛ طبیب، اسکندر بن میر فیض (981-11)
9- تحقيق القواعد = شرح قانونچه؛ حاذق هروی، جنیدالله (-1259)
10- التحفة الناصرية = شرح قانونچه؛ سلطان الحكماء، ابوالقاسم بن جعفر (1245-1322)
11- شرح قانونچه؛ حسینی همدانی، محمد بن موسی (-1349)
12- زبدة النكات فی شرح الکلیات؛ علوی شیرازی، ابوالحسین بن محمد هادی
13- قانونچه (ترجمه)؛ منجم، شمس بن حسن
14- فراید الکلام؛ طبیب حسینی، عبدالرسول بن زین العابدین
15- حل القانونچه = شرح قانونچه
16- شرح القانونچه (10 عنوان)
17- قانونچه (ترجمه)
18- وافیه در طب = انتخاب قانونچه
نسخه‌های خطی این اثر
201 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
مرعشی
قم
|
15545 | بی‌کاتب | صفر 1242ق | نستعلیق | 28 | شناسنامه ← |
| 92 |
مسجد اعظم
قم
|
2552/1 | بی‌کاتب | جمادی الاول 1243ق | نستعلیق | 99 | شناسنامه ← |
| 93 |
سپهسالار
تهران
|
814 | اختیار بن عبدالله شهاب خراسانی ترشیزی | چهارشنبه 3 محرم 1244ق | نسخ | 24 | شناسنامه ← |
| 94 |
گلپایگانی
قم
|
8923-59/143 | بی‌کاتب | رجب 1246ق | نستعلیق | 50 | شناسنامه ← |
| 95 |
مرعشی
قم
|
9252 | بی‌کاتب | شعبان 1246ق | نستعلیق | 49 | شناسنامه ← |
| 96 |
رضوی
مشهد
|
23055 | آقا میرزا موسی | سه‌شنبه 28 صفر 1249ق | نسخ | 42 | شناسنامه ← |
| 97 |
الهیات
مشهد
|
20945 | بی‌کاتب | ثلث آخر شوال 1249ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 98 |
دائرة المعارف
تهران
|
1936-عکسی | بی‌کاتب | 1250ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 99 |
رضوی
مشهد
|
38104 | محمد علی | 1250ق، جهت آقا محمدتقی | نسخ | 67 | شناسنامه ← |
| 100 |
رضوی
مشهد
|
38213 | احمد حسینی قزوینی | صفر 1251ق | نستعلیق | 34 | شناسنامه ← |
| 101 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
606/1 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 102 |
مرعشی
قم
|
8687/3 | محمد بن سلیمان طبیب تنکابنی | 17 شوال 1251ق | نستعلیق، نسخ | 42 | شناسنامه ← |
| 103 |
طبسی
قم
|
437/1 | بی‌کاتب | سلخ ذیحجه 1252ق | نسخ | 32 | شناسنامه ← |
| 104 |
مجلس
تهران
|
6964/1 | بی‌کاتب | 1252ق | نسخ | 58 | شناسنامه ← |
| 105 |
الهیات
مشهد
|
574/14 | بی‌کاتب | 1255ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 106 |
رضوی
مشهد
|
28508 | هر گوبند بن شودیال | محرم 1255ق | نستعلیق | 97 | شناسنامه ← |
| 107 |
رضوی
مشهد
|
8205 | احمد بن موسی طبیب همدانی | 1257ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 108 |
مدرسه آیة الله بروجردی
کرمانشاه
|
85/1 | بی‌کاتب | پنج‌شنبه 6 جمادی الثانی 1258ق | نسخ | 40 | شناسنامه ← |
| 109 |
دانشگاه
تهران
|
8959/9 | بی‌کاتب | 1258ق | نستعلیق | 42 | شناسنامه ← |
| 110 |
مجلس
تهران
|
6032/2 | بی‌کاتب | 1260ق | - | - | شناسنامه ← |
| 111 |
رضوی
مشهد
|
14332/4 | سید احمد | 15 شعبان 1260ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 112 |
رضوی
مشهد
|
14332 | سید احمد بن حاجی مرتضی | سه‌شنبه 7 شعبان 1261ق | نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 113 |
مرعشی
قم
|
6833/1 | کلبعلی بن میرزا نظر علی بن میرزا معصوم معروف به میرزا بزرگ قزوینی | 1261ق | نستعلیق | 40 | شناسنامه ← |
| 114 |
وزیری
یزد
|
4364 | علی محمد موسوی | رجب 1261ق | نسخ | 31 | شناسنامه ← |
| 115 |
الهیات
مشهد
|
22634 | عزیز بیک ولد ملا محمد حسن | صفر 1262ق | نستعلیق | 108 | شناسنامه ← |
| 116 |
مجلس
تهران
|
6111/1 | بی‌کاتب | 1262-1263ق | شکسته نستعلیق | 90 | شناسنامه ← |
| 117 |
علوم پزشکی
تهران
|
279/2 | بی‌کاتب | 1263ق | تحریری، بی‌کا | 160 | شناسنامه ← |
| 118 |
دانشگاه
تهران
|
2297/1 | محمد مهدی خوانساری | شعبان 1263ق | نستعلیق | 42 | شناسنامه ← |
| 119 |
رضوی
مشهد
|
5212 | بی‌کاتب | رجب 1264ق | نسخ | 59 | شناسنامه ← |
| 120 |
مرعشی
قم
|
10352 | محمد بن مؤمن طبیب | 1265ق | نستعلیق | 52 | شناسنامه ← |