نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

فرزند نامه

farzand-nāme
27 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/48467
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #48467
پدیدآور / مؤلف: غزالی، محمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 23، ص 787 تا 789
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق
عناوین دیگر و هم‌تراز:
ولدنامه (valad-nāme) خلاصة التصانيف (xolāsat-ot tasānīf) ايها الولد (ayyoha-l valad)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در مقدمه رساله آمده که یکی از شاگردان غزالی پس از اتمام و فراغت از تحصیل اندیشه کرد کدام علم بر من انفع است و کدام به من ضرر خواهد رساند، پس نامه‌ای به استادش نوشت و از او سؤال نمود و غزالی این پندها را در پاسخ وی فرستاد، با عناوین «ای فرزند»: ترک لایعنی، نصیحت کردن آسان و قبول مشکل، علم و عمل، اعمال صالحه، طلب رحمت حق، لزوم سعی، محاسبه نفس خویش، استغفار، مجاهدت، علوم نافع، اخلاق عالیه. متن فارسی آن یک بار به ضمیمه «فضایل الانام» او به کوشش عباس اقبال بدون این که بداند که این نامه همان «فرزند نامه» است به عنوان نامه‌ای از او به یکی از شاگردانش چاپ شده است. سرآغاز نسخه‌ها یکسان نیست.
آغاز اثر
« 1: بدان ای فرزند عزیز و ایدوست مخلص اطال الله بقاءك فی طاعته و سلك بك سبیل احبائه که منشور نصیحتها از حضرت محمد رسول الله (ص) نویسند و هر نصیحتی که نه از حضرت وی نویسند و فرمایند فایده‌ای بیش از بیش ندهد ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
ضمیمه «فضایل الانام» او به کوشش عباس اقبال، به سال 1333 ش؛ کلکته، سنگی، 1274، رقعی، 29ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
ایها الولد = ترجمه فرزندنامه؛ غزالی، محمد بن محمد (450-505) ایها الولد = ترجمه فرزندنامه (30 عنوان)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی، 2/ 1297، غزالی نامه 248 و 397 الاوقاف العامة موصل 316/2 فهرستواره منزوی 541/6

متن فنخا

● فرزند نامه = ولدنامه = خلاصة التصانيف = ايها الولد / اخلاق / فارسی farzand-nāme = valad-nāme = xolāsat-ot tasānīf = ayyoha-l valad غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 قمری qazzālī, mohammad ebn-e mohammad (1059 - 1112) در مقدمه رساله آمده که یکی از شاگردان غزالی پس از اتمام و فراغت از تحصیل اندیشه کرد کدام علم بر من انفع است و کدام به من ضرر خواهد رساند، پس نامه‌ای به استادش نوشت و از او سؤال نمود و غزالی این پندها را در پاسخ وی فرستاد، با عناوین «ای فرزند»: ترک لایعنی، نصیحت کردن آسان و قبول مشکل، علم و عمل، اعمال صالحه، طلب رحمت حق، لزوم سعی، محاسبه نفس خویش، استغفار، مجاهدت، علوم نافع، اخلاق عالیه. متن فارسی آن یک بار به ضمیمه «فضایل الانام» او به کوشش عباس اقبال بدون این که بداند که این نامه همان «فرزند نامه» است به عنوان نامه‌ای از او به یکی از شاگردانش چاپ شده است. سرآغاز نسخه‌ها یکسان نیست. آغاز: 1: بدان ای فرزند عزیز و ایدوست مخلص اطال الله بقاءك فی طاعته و سلك بك سبیل احبائه که منشور نصیحتها از حضرت محمد رسول الله (ص) نویسند و هر نصیحتی که نه از حضرت وی نویسند و فرمایند فایده‌ای بیش از بیش ندهد ... 2: بدانکه از جمله شاگردان و تلمیذان خواجه امام حجة السلام محمد غزالی بعد از آنکه در خدمت او سالها علم خوانده بود و از هر علمی بهره تمام حاصل کرده بود. 3: بسمله، حمدله و العاقبة للمتقين و الصلاة و السلام ... اما بعد بدانکه یکی از جمله شاگردان ... ابو حامد محمد بن محمد غزالی ... بعد از آنکه سالها علم آموخته بود ... روزی با خود اندیشه کرد که من ... آغاز جواب: بسمله. بدان ای فرزند عزیز و دوست مخلص ... نصیحتها از حضرت محمد ... 4: حمد بی نهایت و مدح بی غایت آن خدایی را حمد جمله ی حامدان در مقابل اول مراتب جلال و عزت ... اما بعد، یکی از شاگردان محمد غزالی بعد از آنکه در خدمت او تحصیل علم کرده بود ... 5: بسمله و به نستعین بدانکه یکی ازجمله شاگردان و تلامذه ... ابو حامد محمد بن محمد غزالی ... بعد از آنکه سالها ... در جواب این فصل بنوشت. بسم الله الرحمن الرحیم بدان ای فرزند عزیز دوست مخلص 6: بسمله حمدله. اما بعد یکی از شاگردان و مستفیدان ... الغزالی ... بعد از آنکه مدتی مدید و عهدی بعید ... چاپ: ضمیمه «فضایل الانام» او به کوشش عباس اقبال، به سال 1333 ش؛ کلکته، سنگی، 1274، رقعی، 29ص [نسخه‌های منزوی، 2/ 1297، غزالی نامه 248 و 397؛ الاوقاف العامة موصل 316/2؛ فهرستواره منزوی 541/6] شرح و حواشی: 1- ایها الولد = ترجمه فرزندنامه؛ غزالی، محمد بن محمد (450-505) 2- ایها الولد = ترجمه فرزندنامه (30 عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

27 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
623/3-ف بی‌کاتب چهارشنبه 4 ربیع الاول 789ق نسخ 6 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
17606 بی‌کاتب قرن 9 - - شناسنامه ←
3
مرکز احیاء
قم
1206/28 اسعد بن علی بن محمد کاتب 813ق نسخ 35 شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
1/40-عکس نامشخص - - - شناسنامه ←
5
دانشگاه
تهران
3232/3-ف بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←
6
ملک
تهران
547/14 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 21 شناسنامه ←
7
مرکز احیاء
قم
4376/6 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 11 شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
5180/44 بی‌کاتب 1069ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
9
ملک
تهران
4027/6 بی‌کاتب قرن 12 - 10 شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
28538 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 16 شناسنامه ←
11
مسجد اعظم
قم
2364/4 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 10 شناسنامه ←
12
سپهسالار
تهران
6319/9 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 2 شناسنامه ←
13
گلپایگانی
قم
829/1-5/119 محمد حسین بن زین العابدین طبیب حسینی 3 ربیع الثانی 1298ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
14
دانشگاه
تهران
8078/2 خواجه غلام محمد قادری چشتی 11 ربیع الاول 1300ق نستعلیق 23 شناسنامه ←
15
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
214/1 بی‌کاتب قرن 14 - - شناسنامه ←
16
سپهسالار
تهران
5373/4 محمد علی 1304ق - 25 شناسنامه ←
17
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
245/2 بی‌کاتب 1297 تا 1305ق - - شناسنامه ←
18
رضوی
مشهد
12362 رمضانعلی شاکری 1348ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
19
مجلس
تهران
6898/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 9 شناسنامه ←
20
رضوی
مشهد
24324 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
21
مجلس
تهران
10719/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 28 شناسنامه ←
22
گلپایگانی
قم
4976/5-25/66 محمد تقی موغاری بی‌تاریخ نستعلیق، شکسته 8 شناسنامه ←
23
سپهسالار
تهران
1293/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 10 شناسنامه ←
24
صحت، رضا (دکتر)
مشهد
بدون شماره/12 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
25
دانشگاه
تهران
881/13 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 9 شناسنامه ←
26
دانشگاه
تهران
292/2-ف بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 317 شناسنامه ←
27
دانشگاه
تهران
1113/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 11 شناسنامه ←