نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الفرائض البهائية

al-farā'iḍ-ol bahā'īya
60 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/48336
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #48336
تاریخ و سده تألیف: 1007 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 23، ص 736 تا 739
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
المواریث (al-mawārīt)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

حبل المتین او دارای چهار «منهج» است به ترتیب در عبادات، عقود، ایقاعات و احکام. از منهج اول تنها کتاب طهارة و صلوة (تا تعقیبات نماز) به ترتیب تألیف شده و بقیه کتاب‌ها پراکنده است و ظاهرا تألیف کتاب تمام نشده است. از جمله بخش‌های پراکنده حبل المتین باب سه از منهج چهارم است در میراث که شامل یک «مقدمه» و پنج «مطلب» است و «فرائض بهائیه» نام گرفته است. در ریحانة الأدب به عنوان «رسالة فی المواریث» آمده که نام اصلی کتاب نیست و در واقع، همان‌گونه که مؤلف تصریح نموده، بخشی از کتاب حبل المتین است. این رساله در زمان حیات مؤلف نیز به صورت مستقل کتابت شده است. لازم به ذکر است که شیخ بهایی از کتاب حبل المتین، فقط منهج اول فی العبادات و از منهج چهارم همین بخش ارث را تألیف نموده است
آغاز اثر
« الباب الثالث من المنهج الرابع من الحبل المتین، فی المواریث و فیه مقدمة و خمسة مطالب ... »
انجام اثر
« فان جامعهما انثى ضعفت مضروب الخمسة فی الثمانیة عشرلها سته و ثمانون و لاختها احد و ستون و له ثلثة و قدسقط من سهمه نصف الرد و هذه صورة العمل فی الثلاثة الأخيرة. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص 661، (صص 264-267)؛ ایران، تهران، 1319ق، سنگی، وزیری، 4ص؛ ایران، قم، مکتبة بصیرتی، 1398 قمری، سنگی، وزیری، 4ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی 1319) (صص 264-267)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
شرح الفرائض البهائیة؛ جامعی، محیی الدین بن عبد اللطیف
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 907/7- 909 (55 نسخه) الذریعة 148/16 و 240/6 و 2406 مکتبة امیر المومنین 222/4 مقدمه‌ای بر فقه شیعه، ص 227-228 کتاب‌شناسی شیخ بهایی، ص 424-428

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الفرائض البهائية = المواریث / فقه / عربی al-farā'iḍ-ol bahā'īya = al-mawārīt شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری šeyx-e bahā'ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621) تاریخ تألیف: 1007ق حبل المتین او دارای چهار «منهج» است به ترتیب در عبادات، عقود، ایقاعات و احکام. از منهج اول تنها کتاب طهارة و صلوة (تا تعقیبات نماز) به ترتیب تألیف شده و بقیه کتاب‌ها پراکنده است و ظاهرا تألیف کتاب تمام نشده است. از جمله بخش‌های پراکنده حبل المتین باب سه از منهج چهارم است در میراث که شامل یک «مقدمه» و پنج «مطلب» است و «فرائض بهائیه» نام گرفته است. در ریحانة الأدب به عنوان «رسالة فی المواریث» آمده که نام اصلی کتاب نیست و در واقع، همان‌گونه که مؤلف تصریح نموده، بخشی از کتاب حبل المتین است. این رساله در زمان حیات مؤلف نیز به صورت مستقل کتابت شده است. لازم به ذکر است که شیخ بهایی از کتاب حبل المتین، فقط منهج اول فی العبادات و از منهج چهارم همین بخش ارث را تألیف نموده است آغاز: الباب الثالث من المنهج الرابع من الحبل المتین، فی المواریث و فیه مقدمة و خمسة مطالب ... انجام: فان جامعهما انثى ضعفت مضروب الخمسة فی الثمانیة عشرلها سته و ثمانون و لاختها احد و ستون و له ثلثة و قدسقط من سهمه نصف الرد و هذه صورة العمل فی الثلاثة الأخيرة. چاپ: مشار عربی، ص 661، (صص 264-267)؛ ایران، تهران، 1319ق، سنگی، وزیری، 4ص؛ ایران، قم، مکتبة بصیرتی، 1398 قمری، سنگی، وزیری، 4ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی 1319) (صص 264-267) [دنا 907/7- 909 (55 نسخه)؛ الذریعة 148/16 و 240/6 و 2406؛ مکتبة امیر المومنین 222/4؛ مقدمه‌ای بر فقه شیعه، ص 227-228؛ کتاب‌شناسی شیخ بهایی، ص 424-428] شرح و حواشی: 1- شرح الفرائض البهائیة؛ جامعی، محیی الدین بن عبد اللطیف

نسخه‌های خطی این اثر

60 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
نواب
مشهد
469/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
9590/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 5 شناسنامه ←
3
حججی
نجف آباد
65/8 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 3 شناسنامه ←
4
ملک
تهران
2576/17 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 6 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
4335/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 3 شناسنامه ←
6
مدرسه غرب
همدان
4809/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
2734 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 3 شناسنامه ←
8
دانشکده الهیات
مشهد
22503/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
9
مسجد اعظم
قم
770/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 6 شناسنامه ←
10
گلپایگانی
قم
824/4-5/114 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 5 شناسنامه ←
11
گلپایگانی
قم
1791-10/101 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 5 شناسنامه ←
12
گوهرشاد
مشهد
622/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 6 شناسنامه ←
13
دانشگاه
تهران
3119/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 6 شناسنامه ←
14
دانشگاه
تهران
821/7 بی‌کاتب 1317ق نسخ - شناسنامه ←
15
دانشگاه
تهران
5919/4 محمد تقی جناب استرابادی 1304ق - 19 شناسنامه ←
16
دانشگاه
تهران
3726/7 خوانساری 1303ق نسخ 2 شناسنامه ←
17
مرعشی
قم
2362/9 بی‌کاتب 25 رجب 1301ق نسخ 5 شناسنامه ←
18
دارالحدیث
قم
315 بی‌کاتب جمعه 23 ذیحجه 1289ق نسخ 23 شناسنامه ←
19
مرکز احیاء
قم
1831/2 نامشخص - - - شناسنامه ←
20
سپهسالار
تهران
8180/1 بی‌کاتب 15 ذیقعده 1281ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
21
فاضل خوانساری
خوانسار
242/2 محمد علی بن محمد حسن خوانساری امامی 1276 و 1277ق نسخ 9 شناسنامه ←
22
ملی
تهران
4384/6 جمال الدین محمد موسوی 1263ق نسخ 3 شناسنامه ←
23
مدرسه غرب
همدان
7702/100 بی‌کاتب 1263ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
24
ملک
تهران
1982/1 بی‌کاتب با تاریخ 1235ق - 18 شناسنامه ←
25
گلپایگانی
قم
2670/3-14/120 بی‌کاتب 1227ق نسخ 6 شناسنامه ←
26
مهدوی، اصغر (دکتر)
تهران
277/3 مصطفی بن محمد علی حسینی 1208ق - - شناسنامه ←
27
مجلس
تهران
4724/2 بی‌کاتب 1205ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
28
مرعشی
قم
14657/2 بی‌کاتب حدود قرن 13 نسخ 3 شناسنامه ←
29
مجلس
تهران
1045/23-طباطبائی سید محمد بن صادق طباطبائی (سنگلجی) قرن 13 - 2 شناسنامه ←
30
گوهرشاد
مشهد
1103/5 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 5 شناسنامه ←