شناسنامه کتابشناختی اثر
الفرائض البهائية
al-farā'iḍ-ol bahā'īya
60
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/48336
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #48336
پدیدآور / مؤلف:
شیخ بهائی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
1007 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 23، ص 736
تا 739
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
عناوین دیگر و همتراز:
المواریث
(al-mawārīt)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
حبل المتین او دارای چهار «منهج» است به ترتیب در عبادات، عقود، ایقاعات و احکام. از منهج اول تنها کتاب طهارة و صلوة (تا تعقیبات نماز) به ترتیب تألیف شده و بقیه کتابها پراکنده است و ظاهرا تألیف کتاب تمام نشده است. از جمله بخشهای پراکنده حبل المتین باب سه از منهج چهارم است در میراث که شامل یک «مقدمه» و پنج «مطلب» است و «فرائض بهائیه» نام گرفته است. در ریحانة الأدب به عنوان «رسالة فی المواریث» آمده که نام اصلی کتاب نیست و در واقع، همانگونه که مؤلف تصریح نموده، بخشی از کتاب حبل المتین است. این رساله در زمان حیات مؤلف نیز به صورت مستقل کتابت شده است. لازم به ذکر است که شیخ بهایی از کتاب حبل المتین، فقط منهج اول فی العبادات و از منهج چهارم همین بخش ارث را تألیف نموده است
آغاز اثر
« الباب الثالث من المنهج الرابع من الحبل المتین، فی المواریث و فیه مقدمة و خمسة مطالب ... »
انجام اثر
« فان جامعهما انثى ضعفت مضروب الخمسة فی الثمانیة عشرلها سته و ثمانون و لاختها احد و ستون و له ثلثة و قدسقط من سهمه نصف الرد و هذه صورة العمل فی الثلاثة الأخيرة. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، ص 661، (صص 264-267)؛ ایران، تهران، 1319ق، سنگی، وزیری، 4ص؛ ایران، قم، مکتبة بصیرتی، 1398 قمری، سنگی، وزیری، 4ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی 1319) (صص 264-267)
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح الفرائض البهائیة؛ جامعی، محیی الدین بن عبد اللطیف
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 907/7- 909 (55 نسخه)
الذریعة 148/16 و 240/6 و 2406
مکتبة امیر المومنین 222/4
مقدمهای بر فقه شیعه، ص 227-228
کتابشناسی شیخ بهایی، ص 424-428
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الفرائض البهائية = المواریث / فقه / عربی
al-farā'iḍ-ol bahā'īya = al-mawārīt
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e bahā'ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
تاریخ تألیف: 1007ق
حبل المتین او دارای چهار «منهج» است به ترتیب در عبادات، عقود، ایقاعات و احکام. از منهج اول تنها کتاب طهارة و صلوة (تا تعقیبات نماز) به ترتیب تألیف شده و بقیه کتابها پراکنده است و ظاهرا تألیف کتاب تمام نشده است. از جمله بخشهای پراکنده حبل المتین باب سه از منهج چهارم است در میراث که شامل یک «مقدمه» و پنج «مطلب» است و «فرائض بهائیه» نام گرفته است. در ریحانة الأدب به عنوان «رسالة فی المواریث» آمده که نام اصلی کتاب نیست و در واقع، همانگونه که مؤلف تصریح نموده، بخشی از کتاب حبل المتین است. این رساله در زمان حیات مؤلف نیز به صورت مستقل کتابت شده است. لازم به ذکر است که شیخ بهایی از کتاب حبل المتین، فقط منهج اول فی العبادات و از منهج چهارم همین بخش ارث را تألیف نموده است
آغاز: الباب الثالث من المنهج الرابع من الحبل المتین، فی المواریث و فیه مقدمة و خمسة مطالب ...
انجام: فان جامعهما انثى ضعفت مضروب الخمسة فی الثمانیة عشرلها سته و ثمانون و لاختها احد و ستون و له ثلثة و قدسقط من سهمه نصف الرد و هذه صورة العمل فی الثلاثة الأخيرة.
چاپ: مشار عربی، ص 661، (صص 264-267)؛ ایران، تهران، 1319ق، سنگی، وزیری، 4ص؛ ایران، قم، مکتبة بصیرتی، 1398 قمری، سنگی، وزیری، 4ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی 1319) (صص 264-267)
[دنا 907/7- 909 (55 نسخه)؛ الذریعة 148/16 و 240/6 و 2406؛ مکتبة امیر المومنین 222/4؛ مقدمهای بر فقه شیعه، ص 227-228؛ کتابشناسی شیخ بهایی، ص 424-428]
شرح و حواشی:
1- شرح الفرائض البهائیة؛ جامعی، محیی الدین بن عبد اللطیف
نسخههای خطی این اثر
60 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
نواب
مشهد
|
469/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
مجلس
تهران
|
9590/6 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 3 |
حججی
نجف آباد
|
65/8 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 3 | شناسنامه ← |
| 4 |
ملک
تهران
|
2576/17 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
4335/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 3 | شناسنامه ← |
| 6 |
مدرسه غرب
همدان
|
4809/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
2734 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشکده الهیات
مشهد
|
22503/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 9 |
مسجد اعظم
قم
|
770/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 10 |
گلپایگانی
قم
|
824/4-5/114 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 11 |
گلپایگانی
قم
|
1791-10/101 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 12 |
گوهرشاد
مشهد
|
622/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 13 |
دانشگاه
تهران
|
3119/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 14 |
دانشگاه
تهران
|
821/7 | بیکاتب | 1317ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 15 |
دانشگاه
تهران
|
5919/4 | محمد تقی جناب استرابادی | 1304ق | - | 19 | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
تهران
|
3726/7 | خوانساری | 1303ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 17 |
مرعشی
قم
|
2362/9 | بیکاتب | 25 رجب 1301ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 18 |
دارالحدیث
قم
|
315 | بیکاتب | جمعه 23 ذیحجه 1289ق | نسخ | 23 | شناسنامه ← |
| 19 |
مرکز احیاء
قم
|
1831/2 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 20 |
سپهسالار
تهران
|
8180/1 | بیکاتب | 15 ذیقعده 1281ق | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 21 |
فاضل خوانساری
خوانسار
|
242/2 | محمد علی بن محمد حسن خوانساری امامی | 1276 و 1277ق | نسخ | 9 | شناسنامه ← |
| 22 |
ملی
تهران
|
4384/6 | جمال الدین محمد موسوی | 1263ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 23 |
مدرسه غرب
همدان
|
7702/100 | بیکاتب | 1263ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 24 |
ملک
تهران
|
1982/1 | بیکاتب | با تاریخ 1235ق | - | 18 | شناسنامه ← |
| 25 |
گلپایگانی
قم
|
2670/3-14/120 | بیکاتب | 1227ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 26 |
مهدوی، اصغر (دکتر)
تهران
|
277/3 | مصطفی بن محمد علی حسینی | 1208ق | - | - | شناسنامه ← |
| 27 |
مجلس
تهران
|
4724/2 | بیکاتب | 1205ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 28 |
مرعشی
قم
|
14657/2 | بیکاتب | حدود قرن 13 | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 29 |
مجلس
تهران
|
1045/23-طباطبائی | سید محمد بن صادق طباطبائی (سنگلجی) | قرن 13 | - | 2 | شناسنامه ← |
| 30 |
گوهرشاد
مشهد
|
1103/5 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |