شناسنامه کتابشناختی اثر
الفرائض البهائية
al-farā'iḍ-ol bahā'īya
60
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/48336
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #48336
پدیدآور / مؤلف:
شیخ بهائی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
1007 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 23، ص 736
تا 739
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
عناوین دیگر و همتراز:
المواریث
(al-mawārīt)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
حبل المتین او دارای چهار «منهج» است به ترتیب در عبادات، عقود، ایقاعات و احکام. از منهج اول تنها کتاب طهارة و صلوة (تا تعقیبات نماز) به ترتیب تألیف شده و بقیه کتابها پراکنده است و ظاهرا تألیف کتاب تمام نشده است. از جمله بخشهای پراکنده حبل المتین باب سه از منهج چهارم است در میراث که شامل یک «مقدمه» و پنج «مطلب» است و «فرائض بهائیه» نام گرفته است. در ریحانة الأدب به عنوان «رسالة فی المواریث» آمده که نام اصلی کتاب نیست و در واقع، همانگونه که مؤلف تصریح نموده، بخشی از کتاب حبل المتین است. این رساله در زمان حیات مؤلف نیز به صورت مستقل کتابت شده است. لازم به ذکر است که شیخ بهایی از کتاب حبل المتین، فقط منهج اول فی العبادات و از منهج چهارم همین بخش ارث را تألیف نموده است
آغاز اثر
« الباب الثالث من المنهج الرابع من الحبل المتین، فی المواریث و فیه مقدمة و خمسة مطالب ... »
انجام اثر
« فان جامعهما انثى ضعفت مضروب الخمسة فی الثمانیة عشرلها سته و ثمانون و لاختها احد و ستون و له ثلثة و قدسقط من سهمه نصف الرد و هذه صورة العمل فی الثلاثة الأخيرة. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، ص 661، (صص 264-267)؛ ایران، تهران، 1319ق، سنگی، وزیری، 4ص؛ ایران، قم، مکتبة بصیرتی، 1398 قمری، سنگی، وزیری، 4ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی 1319) (صص 264-267)
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح الفرائض البهائیة؛ جامعی، محیی الدین بن عبد اللطیف
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 907/7- 909 (55 نسخه)
الذریعة 148/16 و 240/6 و 2406
مکتبة امیر المومنین 222/4
مقدمهای بر فقه شیعه، ص 227-228
کتابشناسی شیخ بهایی، ص 424-428
متن فنخا
● الفرائض البهائية = المواریث / فقه / عربی
al-farā'iḍ-ol bahā'īya = al-mawārīt
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e bahā'ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
تاریخ تألیف: 1007ق
حبل المتین او دارای چهار «منهج» است به ترتیب در عبادات، عقود، ایقاعات و احکام. از منهج اول تنها کتاب طهارة و صلوة (تا تعقیبات نماز) به ترتیب تألیف شده و بقیه کتابها پراکنده است و ظاهرا تألیف کتاب تمام نشده است. از جمله بخشهای پراکنده حبل المتین باب سه از منهج چهارم است در میراث که شامل یک «مقدمه» و پنج «مطلب» است و «فرائض بهائیه» نام گرفته است. در ریحانة الأدب به عنوان «رسالة فی المواریث» آمده که نام اصلی کتاب نیست و در واقع، همانگونه که مؤلف تصریح نموده، بخشی از کتاب حبل المتین است. این رساله در زمان حیات مؤلف نیز به صورت مستقل کتابت شده است. لازم به ذکر است که شیخ بهایی از کتاب حبل المتین، فقط منهج اول فی العبادات و از منهج چهارم همین بخش ارث را تألیف نموده است
آغاز: الباب الثالث من المنهج الرابع من الحبل المتین، فی المواریث و فیه مقدمة و خمسة مطالب ...
انجام: فان جامعهما انثى ضعفت مضروب الخمسة فی الثمانیة عشرلها سته و ثمانون و لاختها احد و ستون و له ثلثة و قدسقط من سهمه نصف الرد و هذه صورة العمل فی الثلاثة الأخيرة.
چاپ: مشار عربی، ص 661، (صص 264-267)؛ ایران، تهران، 1319ق، سنگی، وزیری، 4ص؛ ایران، قم، مکتبة بصیرتی، 1398 قمری، سنگی، وزیری، 4ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی 1319) (صص 264-267)
[دنا 907/7- 909 (55 نسخه)؛ الذریعة 148/16 و 240/6 و 2406؛ مکتبة امیر المومنین 222/4؛ مقدمهای بر فقه شیعه، ص 227-228؛ کتابشناسی شیخ بهایی، ص 424-428]
شرح و حواشی:
1- شرح الفرائض البهائیة؛ جامعی، محیی الدین بن عبد اللطیف
نسخههای خطی این اثر
60 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
نواب
مشهد
|
273/2 | محمد بن سلیمان | 21 رمضان 1022ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
مجلس
تهران
|
8801/3 | حسین بن لقمان | رجب 1022ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
396/2ط | ابن جمال الدين مظفر حسینی مشهور به دریاباری | جمعه 12 جمادی الاول 1028ق | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
1935/5 | محمد امین بن رحمة الله دولت آبادی | 1030ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 5 |
امیرالمؤمنین
بشرویه
|
103/7 | حاجی محمد بن سلطان حسین بشروی | 19 رمضان 1031ق | - | 9 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
9500/41 | فضل الله بن مسعود | 1047ق | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 7 |
وزیری
یزد
|
1060/2 | بیکاتب | ربیع الاول 1048ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
7182 | حر عاملی محمد بن حسن | شنبه 15 رمضان 1050ق | نسخ | 30 | شناسنامه ← |
| 9 |
دانشگاه
تهران
|
6207/2 | حیدر بن علی بن اسمعیل بن عبدالعالی | 1072ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 10 |
حقوق
تهران
|
111/16 - ب | بیکاتب | 6 ذیحجه 1072ق | - | 3 | شناسنامه ← |
| 11 |
دائرة المعارف
تهران
|
477/17-عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 12 |
مجلس
تهران
|
462/3-طباطبائی | محمد مومن حسینی | 1094ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
11577/2 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 14 |
مجلس
تهران
|
231/1 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 15 |
دانشکده ادبیات
تهران
|
120/5 حکمت | بیکاتب | قرن 10 و 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 16 |
مجلس
تهران
|
1231/17-طباطبائی | شیخ محمد علی بن محمود تبریز | قرن 11 | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 17 |
دانشگاه
تهران
|
1376/3 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 18 |
مجلس
تهران
|
5405/4 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 19 |
علوم پزشکی
تهران
|
277/12 | بیکاتب | قرن 12 | تحریری، بیکا | 12 | شناسنامه ← |
| 20 |
مرعشی
قم
|
14616/6 | بیکاتب | حدود قرن 12 | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 21 |
گوهرشاد
مشهد
|
734/13 | بیکاتب | 1101ق، مهر: حاج سید سعید | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 22 |
نمازی
خوی
|
676/6 | محمد جعفر بن سلیمان | 1101ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 23 |
ملک
تهران
|
3563/11 | محمد بن تاج الدین بن علی جزایری | محرم 1102ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 24 |
رضوی
مشهد
|
22629 | محمد علی بن میرزا بیگ فروزان شهمرزادی | سهشنبه 27 جمادی الثانی 1103ق | نسخ | 225 | شناسنامه ← |
| 25 |
مجلس
تهران
|
16091/2 | بیکاتب | 28 صفر 1108ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 26 |
مجلس
تهران
|
6160/5 | بیکاتب | 1126ق | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 27 |
مجلس
تهران
|
3280/19 | عطاء الله بن محمد زکی اصفهانی | 1173ق | - | 9 | شناسنامه ← |
| 28 |
رضوی
مشهد
|
2735 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 29 |
فاضل خوانساری
خوانسار
|
268/6 | ابوالفضل بن محمد علی طبیب همدانی | 1185ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 30 |
مرعشی
قم
|
13096/35 | ابوالقاسم حسینی فرزند میرزا عزیز | قرن 13 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |