شناسنامه کتابشناختی اثر
ارشاد المسترشدین و هدایة الطالبین
iršād-ul-mustaršidīn wa hidāyat-uṭ-ṭālibīn
42
نسخه ثبتشده
از قرن 9 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/4527
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4527
پدیدآور / مؤلف:
فخرالمحققین، محمد بن حسن
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 3، ص 128
تا 131
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
واجب الاعتقاد
(wājib-ul-i‘tiqād)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای است مختصر در بیان واجبات اصول دین که دانستن آن بر هر مکلف واجب است. فاضل تنکابنی در شماره مؤلفات مؤلف دو کتاب به نام «کتاب المسترشدین» و «هدایة الطالبین» یاد نموده گمان میرود آن دو تألیف یکی است و همین رساله باشد و این عبارت دیباچه این کتاب مشارالیه را به اشتباه انداخت است: «انی املیت هذه الرساله لارشاد المسترشدین و هدایة الطالبین». صاحب «ریاض العلماء» (به نوشته الذریعه) از این رساله با نام «اعتقادیة فخریه» یاد کند و گوید مولی نظام الدین محمد قرشی ساوجی شاگرد شیخ بهائی (م- در حدود 1040) شرحی مبسوط و خوب بر آن نوشته و به نام رفیع الدین مرعشی کرده است. در «پنج اصل» است: 1. معرفة الله؛ 2. العدل؛ 3. الوعد و الوعید؛ 4. النبوة؛ 5. الامامة. در پایان آورده است که «من در اینجا تنها اصول را آوردم نه فروع را زیرا پدرم آنچه اجماعی شیعه است و به نقل درست از پیشوایان رسیده و هیچ شکی در آنها نیست آورده بدانها بنگرید و از آنها پیروی کنید.»
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سید المرسلین محمد الصادق الامین و آله المعصومین اما بعد فیقول محمد بن حسن بن یوسف بن المطهر انی املیت هذه الرسالة لارشاد المهتدین و هدایت الطالبین و قد بینت فیها ما یجب علی المكلفين من الاعتقاد فی اصول الدین. .. و یجب ان یعتقدان یکون الواجب قدیماً لانه لا یجوز علیه العدم »
انجام اثر
« و افتقرت علی هذا الاصول و لم اذكر العبادات الشرعیة لان والدی جمال الدین حسن بن یوسف بن المطهر قدس الله سرهم ذکر ما اجمع اهل البیت علیهم السلام و هم الائمة المعصومین. .. فایها المؤمنون تمسکوا و اعتمدوا علیه و رحمة الله و برکاته »
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح ارشاد المسترشدین و هدایة الطالبین
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعه 521/1 شماره 2539
ریاض العلما 77/5
معجم التراث الکلامی 232/1
33/180/1
دنا 690/1-691
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● ارشاد المسترشدین و هدایة الطالبین = واجب الاعتقاد / کلام و اعتقادات / عربی
iršād-ul-mustaršidīn wa hidāyat-uṭ-ṭālibīn = wājib-ul-i‘tiqād
فخرالمحققین، محمد بن حسن، 682 - 771 قمری
faxr-ol-mohaqqeqīn, mohammad ebn-e hasan (1284 - 1370)
رسالهای است مختصر در بیان واجبات اصول دین که دانستن آن بر هر مکلف واجب است. فاضل تنکابنی در شماره مؤلفات مؤلف دو کتاب به نام «کتاب المسترشدین» و «هدایة الطالبین» یاد نموده گمان میرود آن دو تألیف یکی است و همین رساله باشد و این عبارت دیباچه این کتاب مشارالیه را به اشتباه انداخت است: «انی املیت هذه الرساله لارشاد المسترشدین و هدایة الطالبین». صاحب «ریاض العلماء» (به نوشته الذریعه) از این رساله با نام «اعتقادیة فخریه» یاد کند و گوید مولی نظام الدین محمد قرشی ساوجی شاگرد شیخ بهائی (م- در حدود 1040) شرحی مبسوط و خوب بر آن نوشته و به نام رفیع الدین مرعشی کرده است. در «پنج اصل» است: 1. معرفة الله؛ 2. العدل؛ 3. الوعد و الوعید؛ 4. النبوة؛ 5. الامامة. در پایان آورده است که «من در اینجا تنها اصول را آوردم نه فروع را زیرا پدرم آنچه اجماعی شیعه است و به نقل درست از پیشوایان رسیده و هیچ شکی در آنها نیست آورده بدانها بنگرید و از آنها پیروی کنید.»
آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سید المرسلین محمد الصادق الامین و آله المعصومین اما بعد فیقول محمد بن حسن بن یوسف بن المطهر انی املیت هذه الرسالة لارشاد المهتدین و هدایت الطالبین و قد بینت فیها ما یجب علی المكلفين من الاعتقاد فی اصول الدین. .. و یجب ان یعتقدان یکون الواجب قدیماً لانه لا یجوز علیه العدم
انجام: و افتقرت علی هذا الاصول و لم اذكر العبادات الشرعیة لان والدی جمال الدین حسن بن یوسف بن المطهر قدس الله سرهم ذکر ما اجمع اهل البیت علیهم السلام و هم الائمة المعصومین. .. فایها المؤمنون تمسکوا و اعتمدوا علیه و رحمة الله و برکاته
[الذریعه 521/1 شماره 2539؛ ریاض العلما 77/5؛ معجم التراث الکلامی 232/1؛ 33/180/1؛ دنا 690/1-691]
شرح و حواشی:
1- شرح ارشاد المسترشدین و هدایة الطالبین
نسخههای خطی این اثر
42 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
حقوق
تهران
|
30/2 - د | بیکاتب | جمعه 24 ربیع الثانی 1293ق | نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 32 |
دانشگاه
تهران
|
879/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 33 |
دانشگاه
تهران
|
377 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 29 | شناسنامه ← |
| 34 |
دانشگاه
تهران
|
7693/5 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 10 | شناسنامه ← |
| 35 |
رضوی
مشهد
|
ض 10652 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 36 |
مرعشی
قم
|
685/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 37 |
مرعشی
قم
|
9529/4 | شمس الدین بن علاء الدین بن فخر الدین حسینی کور سرخی | بیتاریخ | نسخ | 14 | شناسنامه ← |
| 38 |
مرعشی
قم
|
454/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 14 | شناسنامه ← |
| 39 |
رضوی
مشهد
|
327 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 20 | شناسنامه ← |
| 40 |
رضوی
مشهد
|
546 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 15 | شناسنامه ← |
| 41 |
مجلس
تهران
|
9062/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 14 | شناسنامه ← |
| 42 |
مدرسه جعفریه زهان
زهان
|
84/4 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |