طهارة الاعراق فی تحصیل الاخلاق

● طهارة الاعراق فی تحصیل الاخلاق = تهذیب الاخلاق و تطهیر الاعراق = طهارة النفس / اخلاق / عربی ṭahārat-ul a‘rāq fī taḥṣīl-il axlāq = tahḏīb-ul axlāq wa taṭhīr-ul a‘rāq = ṭahārat-un nafs ابن مسکویه، احمد بن محمد، 320 - 421 قمری ebn-e meskavayh, ahmad ebn-e mohammad (933-1031) مؤلف معاصر و عدیل ابن سینا در حکمت نظری و عملی است الا این که ابن سینا با تألیف «شفا» حکمت نظری را احیا کرد و او با «طهارة الاعراق» حکمت عملی را. اخلاق و تهذیب نفس یکی از اقسام حکمت عملی است. ارسطو در این باره کتاب مفصلی نوشته و در اسلام ابن مسکویه نخستین کسی است که تحت تأثیر ارسطو این کتاب را پرداخته است. این کتاب بعدها متن کار خواجه نصیرالدین طوسی در تحریر اخلاق ناصری شده و خواجه نیز در مقدمه اخلاق ناصری به این مطلب اشاره کرده و به آن سیاست مدن و تدبیر منزل را افزود. شامل هفت مقاله: 1. حقیقت النفس؛ 2. حقیقة الخلق؛ 3. الفرق بین الخیر و السعادة؛ 4. فی ان الفضائل قد تصدر من غیر السعدا؛ 5. اصناف المحبة؛ 6. حفظ صحة الروح؛ 7. طریق معالجة امراضها. حاجی میرزا ابوطالب محمد موسوی زنجانی (-1329ق) آن را به نام کیمیای سعادت به فارسی در آورده و آن در تهران به سال 1315-1320 به چاپ رسید؛ صلاح الدین سلجوقی نیز در افغانستان آن را به فارسی برگرداند و به نام تهذیب الاخلاق در کابل به سال 1334 به چاپ رسیده است. آغاز: اللهم انا نتوجه الیک و نسعی نحووک و نجاهد نفوسنا فی طاعتک و نرکب الصراط المستقیم الذی نهجته لنا الی مرضاتک چاپ: مشار عربی، ص 610؛ بارها در ایران، لبنان، هند و مصر به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، ذی القعدة 1314، وزیری، 101ص (صص372-472)؛ دارالخلافه طهران، 1314ق، 219ص (مکارم الاخلاق: صص2-220) در هامش [دنا 382/7-384 (41 نسخه)؛ الذریعة 188/15 و 507/4 و 228/8 و 269/18؛ معجم المطبوعات 238؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی 56/6؛ ریحانة الادب 206/8؛ الاوقاف العامة موصل 58/4] شرح و حواشی: 1- نفس = معرفت نفس = منتخب اخلاق؛ ناصری نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672) 2- اخلاق ناصری؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597-672) 3- الاخلاق النصیریة فی تعریب الاخلاق الناصریة؛ جرجانی، محمد بن علی (-838) 4- لوامع الاشراق فی مکارم الاخلاق = اخلاق جلالی؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908) 5- اخلاق علائی = اخلاق المعالی؛ ابن حنائی، علی بن امرالله (916-979) 6- توضیح الاخلاق عبدالله شاهی = توضیح الاخلاق؛ قطب شاهی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057) 7- توضیح الاخلاق = شرح اخلاق ناصری = تصفیه اخلاق ناصری؛ سلطان العلماء، حسین بن محمد (1001-1064) 8- اخلاق ناصری (منتخب)؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبد الحسین (-11) 9- مفتاح الاخلاق؛ عباسی برهانپوری، عبدالرحمن بن عبدالکریم (-11) 10- اخلاق جلالی (منتخب)؛ گلپایگانی، محمد تقی (-1292) 11- سواطع الآفاق فی شرح لوامع الاشراق؛ محمد یوسف علی 12- تجلی الاشراق = شرح اخلاق ناصری (4 عنوان) 13- تزکیة الارواح عن موانع الافلاح 14- تهذیب اخلاق (7 عنوان) 15- طهارة الاعراق (ترجمه) 16- فرهنگ ترجمه لغات اخلاق ناصری 17- لوامع الاشراق فی مکارم الاخلاق (منتخب) = گزیده اخلاق جلالی (2 عنوان)