شناسنامه کتابشناختی اثر
شرح هداية الحكمة
š.-u hidāyat-il-ḥikma
پیوند کوتاه:
/w/41962
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #41962
پدیدآور / مؤلف:
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 20، ص 970
تا 980
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فلسفه
عناوین دیگر و همتراز:
شرح الهداية الاثيرية
(š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya)
اثر مرتبط / وابسته به:
هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل میکند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد.
آغاز اثر
« الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ... »
انجام اثر
« ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب »
سوابق و چاپهای اثر
هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239)
حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن
حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی
حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه)
الذریعة 173/14-176 و 175/14
ریحانة الأدب 419/3
کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده»
کشف الحجب و الاستار 359
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● شرح هداية الحكمة = شرح الهداية الاثيرية / فلسفه / عربی
š.-u hidāyat-il-ḥikma = š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری
sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641)
وابسته به: هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660)
شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل میکند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد.
آغاز: الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ...
انجام: ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب
چاپ: هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق.
[دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه)؛ الذریعة 173/14-176 و 175/14؛ ریحانة الأدب 419/3؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده»؛ کشف الحجب و الاستار 359]
شرح و حواشی:
1- حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136)
2- حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225)
3- حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239)
4- حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن
5- حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی
6- حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن
نسخههای خطی این اثر
157 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
دانشگاه
تهران
|
6275/22 | محمد درجزینی | 1310ق | نسخ | 17 | شناسنامه ← |
| 32 |
دانشگاه
تهران
|
6275/17 | محمد در جزینی | رمضان 1310ق | نسخ | 10 | شناسنامه ← |
| 33 |
ملی
شیراز
|
83-ش/256 | بیکاتب | 1303ق | - | 344 | شناسنامه ← |
| 34 |
الهیات
مشهد
|
20939 | سید علی حسنی | 10 رجب 1303ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 35 |
مرکز احیاء
قم
|
3687/1 | بیکاتب | قرن 14 | نسخ | 46 | شناسنامه ← |
| 36 |
فیضیه
قم
|
1114/1 | محمد بن محمد باقر خراسانی شاگرد نگارنده حاشیه فصول | 1298ق | نستعلیق | 125 | شناسنامه ← |
| 37 |
فیضیه
قم
|
1095/1 | محمد بن محمد باقر | 5 رمضان 1298ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 38 |
دارالحدیث
قم
|
261 | عبدالحسین بن عبدالرحیم مراغی | جمعه 22 صفر 1296ق | نستعلیق | 264 | شناسنامه ← |
| 39 |
مسجد اعظم
قم
|
475 | محمدمهدی سلطان آبادی | ربیع الثانی 1295ق | نستعلیق | 145 | شناسنامه ← |
| 40 |
مدرسه غرب
همدان
|
2642 | عبدالصمد بن حسین محلاتی | 21 ذیحجه 1294ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 41 |
مدرسه رضویه
قم
|
72/1 | بیکاتب | 25 رمضان 1291ق | نستعلیق | 256 | شناسنامه ← |
| 42 |
مجلس
تهران
|
17888 | بیکاتب | 1288ق | - | - | شناسنامه ← |
| 43 |
حجتیه
قم
|
225 | محمد نعیم | 1281ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 44 |
ملی
تهران
|
1541 | احمد بن محمد ابراهیم حسینی | 1281ق | نستعلیق، نسخ | 190 | شناسنامه ← |
| 45 |
مجلس
تهران
|
1878/1 | محمد علی پسر حاج زین العابدین جبل عاملی | 8 جمادی الثانی 1281ق | نستعلیق | 320 | شناسنامه ← |
| 46 |
الهیات
تهران
|
175 | حاج محمد تقی | جمعه 7 صفر 1275ق | نسخ | 269 | شناسنامه ← |
| 47 |
مسجد اعظم
قم
|
2326 | عبدالله بن ملامحمد بن آخوند ملاولی الله مازندرانی (ساکن اصفهان) | 18 ربیع الاول 1275ق | نسخ | 232 | شناسنامه ← |
| 48 |
رضوی
مشهد
|
25682 | تاجر کاشانی، محمد تقی بن محمد حسین | 1274ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 49 |
مسجد اعظم
قم
|
594 | میرزا عباس | 1274ق | نسخ | 251 | شناسنامه ← |
| 50 |
ملک
تهران
|
1340 | حسن بن محمد شفیع برغانی | 8 ذیقعده 1269ق | نسخ | 243 | شناسنامه ← |
| 51 |
ملی
شیراز
|
636 | میرزا علی اکبر ابن میرزا اسماعیل شیرازی | جمعه 7 رمضان 1268ق | نسخ | 301 | شناسنامه ← |
| 52 |
مروی
تهران
|
674 | بیکاتب | 1267ق | - | - | شناسنامه ← |
| 53 |
سپهسالار
تهران
|
6620 | عبدالمطلب بن محمد کاشانی | پنجشنبه 1 محرم 1265ق | نسخ | 160 | شناسنامه ← |
| 54 |
سپهسالار
تهران
|
1231 | محمود | 1264ق | نسخ | 263 | شناسنامه ← |
| 55 |
مجلس
تهران
|
886 ط | بیکاتب | 1260ق | نسخ | 208 | شناسنامه ← |
| 56 |
رضوی
مشهد
|
9718 | محمد رضا تبریزی | جمادی الاول 1256ق | نستعلیق، شکسته | 177 | شناسنامه ← |
| 57 |
مدرسه سلطانی
کاشان
|
100 | محمدباقر بن مسعود حسینی | 9 ذیحجه 1255ق | نستعلیق | 253 | شناسنامه ← |
| 58 |
مؤسسه مطالعات اسلامی
تهران
|
129 | محمد طاهر شولستانی | رجب 1250ق | نستعلیق | 270 | شناسنامه ← |
| 59 |
مجلس
تهران
|
9249 | محمد رحیم بن محمد خلیل نسخه هریجی | 2 ذیحجه 1250ق | نسخ | 218 | شناسنامه ← |
| 60 |
مسجد اعظم
قم
|
1072/1 | صادق | 1245ق | نستعلیق | 203 | شناسنامه ← |