نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح هداية الحكمة

š.-u hidāyat-il-ḥikma
157 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/41962
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #41962
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 20، ص 970 تا 980
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فلسفه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح الهداية الاثيرية (š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya)
اثر مرتبط / وابسته به: هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل می‌کند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد.
آغاز اثر
« الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ... »
انجام اثر
« ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب »
سوابق و چاپ‌های اثر
هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق.
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136) حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225) حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239) حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه) الذریعة 173/14-176 و 175/14 ریحانة الأدب 419/3 کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده» کشف الحجب و الاستار 359

متن فنخا

● شرح هداية الحكمة = شرح الهداية الاثيرية / فلسفه / عربی š.-u hidāyat-il-ḥikma = š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641) وابسته به: هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660) شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل می‌کند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد. آغاز: الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ... انجام: ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب چاپ: هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق. [دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه)؛ الذریعة 173/14-176 و 175/14؛ ریحانة الأدب 419/3؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده»؛ کشف الحجب و الاستار 359] شرح و حواشی: 1- حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136) 2- حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225) 3- حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239) 4- حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن 5- حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی 6- حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن

نسخه‌های خطی این اثر

157 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
254 و 4574-ف صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (مؤلف) بی‌تاریخ شکسته، تعلیق 292 شناسنامه ←
2
مرکز احیاء
قم
2418 نامشخص - - - شناسنامه ←
3
شیخ علی حیدر
مشهد
317 صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (مؤلف) بی‌تاریخ نستعلیق 235 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
16569 بی‌کاتب قرن 10 - - شناسنامه ←
5
بنیاد فارس‌شناسی
شیراز
17 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 243 شناسنامه ←
6
دائرة المعارف
تهران
1038 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 225 شناسنامه ←
7
ملک
تهران
2422 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 338 شناسنامه ←
8
سپهسالار
تهران
1234 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 318 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
11778 بی‌کاتب اوایل قرن 11 نستعلیق، نسخ 240 شناسنامه ←
10
الهیات
تهران
703 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ 292 شناسنامه ←
11
مرکز احیاء
قم
1337 محمد مؤمن بن عبدالعلی (شاگرد مؤلف) دهه اول شعبان 1035ق نستعلیق 259 شناسنامه ←
12
دانشگاه
تهران
295 عبدالرزاق بن محمد یوسف رضوی 1046ق تعلیق 262 شناسنامه ←
13
ملک
تهران
2124 عبدالرشید بن عوض شوشتری 23 جمادی الاول 1051ق نستعلیق 185 شناسنامه ←
14
امام عصر
شیراز
15 علی بن عبد الغالب 1059ق نستعلیق 165 شناسنامه ←
15
قاضی طباطبائی
تبریز
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
13567/2 بی‌کاتب ذیقعده 1070ق نستعلیق، نسخ 238 شناسنامه ←
17
ملی
تهران
1298 محمد مومن جر بادقانی 1071ق نستعلیق 265 شناسنامه ←
18
رضوی
مشهد
173 هادی بن عبدالواحد شاه محمود فیروزآبادی رمضان 1071ق نستعلیق 243 شناسنامه ←
19
نمازی
خوی
151 محمد ابراهیم رضوانی شعبان 1077ق نستعلیق 386 شناسنامه ←
20
نمازی
خوی
476 صدر الدین محمد حسینی صفر 1078ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
21
مرکز احیاء
قم
1002 نامشخص - - - شناسنامه ←
22
مدرسه غرب
همدان
2600 محمد حسنی بن محمد قاسم جهرمی شنبه 10 ربیع الاول 1084ق نسخ - شناسنامه ←
23
فرهنگ و ارشاد
کاشان
12 محمد معصوم بن محمد حکیم رضوی صفر 1092ق (فن اول) و اواخر صفر 1098ق (بقیه کتاب) نسخ 240 شناسنامه ←
24
ملی
تهران
887 بی‌کاتب محتملاً قرن 12 نستعلیق 237 شناسنامه ←
25
الهیات
تهران
668/1 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 193 شناسنامه ←
26
ملی
تهران
1012 بی‌کاتب محتملاً قرن 12 نسخ 201 شناسنامه ←
27
ملی
تهران
1023 بی‌کاتب محتملاً قرن 12 نستعلیق 184 شناسنامه ←
28
گوهرشاد
مشهد
1363 حاجی محمد بهاء الدین استرآبادی قرن 12، به دستور گرگین یوزباشی نستعلیق 236 شناسنامه ←
29
الهیات
مشهد
22589 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، شکسته 135 شناسنامه ←
30
ملک
تهران
1659 هدایة الله قرن 12 نستعلیق 207 شناسنامه ←