شناسنامه کتابشناختی اثر
شرح هداية الحكمة
š.-u hidāyat-il-ḥikma
پیوند کوتاه:
/w/41962
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #41962
پدیدآور / مؤلف:
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 20، ص 970
تا 980
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فلسفه
عناوین دیگر و همتراز:
شرح الهداية الاثيرية
(š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya)
اثر مرتبط / وابسته به:
هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل میکند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد.
آغاز اثر
« الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ... »
انجام اثر
« ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب »
سوابق و چاپهای اثر
هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239)
حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن
حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی
حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه)
الذریعة 173/14-176 و 175/14
ریحانة الأدب 419/3
کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده»
کشف الحجب و الاستار 359
متن فنخا
● شرح هداية الحكمة = شرح الهداية الاثيرية / فلسفه / عربی
š.-u hidāyat-il-ḥikma = š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری
sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641)
وابسته به: هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660)
شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل میکند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد.
آغاز: الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ...
انجام: ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب
چاپ: هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق.
[دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه)؛ الذریعة 173/14-176 و 175/14؛ ریحانة الأدب 419/3؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده»؛ کشف الحجب و الاستار 359]
شرح و حواشی:
1- حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136)
2- حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225)
3- حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239)
4- حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن
5- حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی
6- حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن
نسخههای خطی این اثر
157 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
254 و 4574-ف | صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (مؤلف) | بیتاریخ | شکسته، تعلیق | 292 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرکز احیاء
قم
|
2418 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
317 | صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (مؤلف) | بیتاریخ | نستعلیق | 235 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
16569 | بیکاتب | قرن 10 | - | - | شناسنامه ← |
| 5 |
بنیاد فارسشناسی
شیراز
|
17 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 243 | شناسنامه ← |
| 6 |
دائرة المعارف
تهران
|
1038 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 225 | شناسنامه ← |
| 7 |
ملک
تهران
|
2422 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 338 | شناسنامه ← |
| 8 |
سپهسالار
تهران
|
1234 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 318 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
11778 | بیکاتب | اوایل قرن 11 | نستعلیق، نسخ | 240 | شناسنامه ← |
| 10 |
الهیات
تهران
|
703 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق، نسخ | 292 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرکز احیاء
قم
|
1337 | محمد مؤمن بن عبدالعلی (شاگرد مؤلف) | دهه اول شعبان 1035ق | نستعلیق | 259 | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
تهران
|
295 | عبدالرزاق بن محمد یوسف رضوی | 1046ق | تعلیق | 262 | شناسنامه ← |
| 13 |
ملک
تهران
|
2124 | عبدالرشید بن عوض شوشتری | 23 جمادی الاول 1051ق | نستعلیق | 185 | شناسنامه ← |
| 14 |
امام عصر
شیراز
|
15 | علی بن عبد الغالب | 1059ق | نستعلیق | 165 | شناسنامه ← |
| 15 |
قاضی طباطبائی
تبریز
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 16 |
مرعشی
قم
|
13567/2 | بیکاتب | ذیقعده 1070ق | نستعلیق، نسخ | 238 | شناسنامه ← |
| 17 |
ملی
تهران
|
1298 | محمد مومن جر بادقانی | 1071ق | نستعلیق | 265 | شناسنامه ← |
| 18 |
رضوی
مشهد
|
173 | هادی بن عبدالواحد شاه محمود فیروزآبادی | رمضان 1071ق | نستعلیق | 243 | شناسنامه ← |
| 19 |
نمازی
خوی
|
151 | محمد ابراهیم رضوانی | شعبان 1077ق | نستعلیق | 386 | شناسنامه ← |
| 20 |
نمازی
خوی
|
476 | صدر الدین محمد حسینی | صفر 1078ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 21 |
مرکز احیاء
قم
|
1002 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 22 |
مدرسه غرب
همدان
|
2600 | محمد حسنی بن محمد قاسم جهرمی | شنبه 10 ربیع الاول 1084ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 23 |
فرهنگ و ارشاد
کاشان
|
12 | محمد معصوم بن محمد حکیم رضوی | صفر 1092ق (فن اول) و اواخر صفر 1098ق (بقیه کتاب) | نسخ | 240 | شناسنامه ← |
| 24 |
ملی
تهران
|
887 | بیکاتب | محتملاً قرن 12 | نستعلیق | 237 | شناسنامه ← |
| 25 |
الهیات
تهران
|
668/1 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 193 | شناسنامه ← |
| 26 |
ملی
تهران
|
1012 | بیکاتب | محتملاً قرن 12 | نسخ | 201 | شناسنامه ← |
| 27 |
ملی
تهران
|
1023 | بیکاتب | محتملاً قرن 12 | نستعلیق | 184 | شناسنامه ← |
| 28 |
گوهرشاد
مشهد
|
1363 | حاجی محمد بهاء الدین استرآبادی | قرن 12، به دستور گرگین یوزباشی | نستعلیق | 236 | شناسنامه ← |
| 29 |
الهیات
مشهد
|
22589 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، شکسته | 135 | شناسنامه ← |
| 30 |
ملک
تهران
|
1659 | هدایة الله | قرن 12 | نستعلیق | 207 | شناسنامه ← |