شناسنامه کتابشناختی اثر
شرح هداية الحكمة
š.-u hidāyat-il-ḥikma
پیوند کوتاه:
/w/41962
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #41962
پدیدآور / مؤلف:
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 20، ص 970
تا 980
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فلسفه
عناوین دیگر و همتراز:
شرح الهداية الاثيرية
(š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya)
اثر مرتبط / وابسته به:
هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل میکند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد.
آغاز اثر
« الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ... »
انجام اثر
« ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب »
سوابق و چاپهای اثر
هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239)
حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن
حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی
حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه)
الذریعة 173/14-176 و 175/14
ریحانة الأدب 419/3
کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده»
کشف الحجب و الاستار 359
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● شرح هداية الحكمة = شرح الهداية الاثيرية / فلسفه / عربی
š.-u hidāyat-il-ḥikma = š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری
sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641)
وابسته به: هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660)
شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل میکند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد.
آغاز: الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ...
انجام: ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب
چاپ: هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق.
[دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه)؛ الذریعة 173/14-176 و 175/14؛ ریحانة الأدب 419/3؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده»؛ کشف الحجب و الاستار 359]
شرح و حواشی:
1- حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136)
2- حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225)
3- حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239)
4- حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن
5- حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی
6- حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن
نسخههای خطی این اثر
157 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
خانقاه احمدیه
شیراز
|
85 | محمد بن شولستانی | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 2 |
فرهنگ و هنر
مشهد
|
د-7 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | 288 | شناسنامه ← |
| 3 |
رضوی
مشهد
|
14682 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 4 |
ملی
تهران
|
18518 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 5 |
ملی
تهران
|
4896 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 89 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملی
تهران
|
25342 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
ملی
تهران
|
6903 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 8 |
شهشهانی، حسین
تهران
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
ملی
شیراز
|
21-ش/572 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | 336 | شناسنامه ← |
| 10 |
ملی
شیراز
|
10-هـ/672 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 260 | شناسنامه ← |
| 11 |
امام جمعه
زنجان
|
4مجموعه بدون شماره | محمد مهدی بن محمد كاظم الخوانساری | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 12 |
مدرسه غرب
همدان
|
1051 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 13 |
مدرسه غرب
همدان
|
582 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 14 |
مرعشی
قم
|
8569 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 202 | شناسنامه ← |
| 15 |
ملک
تهران
|
2856/1 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | 123 | شناسنامه ← |
| 16 |
وزیری
یزد
|
3652/1 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 183 | شناسنامه ← |
| 17 |
ملی
تهران
|
3054 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 18 |
ملی
تهران
|
3203 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 168 | شناسنامه ← |
| 19 |
ملی
تهران
|
3224 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 280 | شناسنامه ← |
| 20 |
مرعشی
قم
|
1153 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 232 | شناسنامه ← |
| 21 |
گلپایگانی
قم
|
56/160-8310 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 162 | شناسنامه ← |
| 22 |
الهیات
مشهد
|
142 | محمد حسین مهرودی | بیتاریخ | نستعلیق | 115 | شناسنامه ← |
| 23 |
الهیات
مشهد
|
22616 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 111 | شناسنامه ← |
| 24 |
نمازی
خوی
|
439 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 25 |
الهیات
مشهد
|
14758 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، شکسته | 99 | شناسنامه ← |
| 26 |
گلپایگانی
قم
|
7704-52/44 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 83 | شناسنامه ← |
| 27 |
مدرسه سلطانی
کاشان
|
78 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 194 | شناسنامه ← |
| 28 |
گلپایگانی
قم
|
2385/2-13/65 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، شکسته | 32 | شناسنامه ← |
| 29 |
مسجد اعظم
قم
|
1443 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 173 | شناسنامه ← |
| 30 |
سپهسالار
تهران
|
6625 | حسن شریف بن تاج الدین ملکی | 8 ذیحجه 1311ق | نسخ | 326 | شناسنامه ← |