نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح هداية الحكمة

š.-u hidāyat-il-ḥikma
157 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/41962
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #41962
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 20، ص 970 تا 980
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فلسفه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح الهداية الاثيرية (š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya)
اثر مرتبط / وابسته به: هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل می‌کند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد.
آغاز اثر
« الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ... »
انجام اثر
« ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب »
سوابق و چاپ‌های اثر
هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق.
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136) حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225) حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239) حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه) الذریعة 173/14-176 و 175/14 ریحانة الأدب 419/3 کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده» کشف الحجب و الاستار 359

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح هداية الحكمة = شرح الهداية الاثيرية / فلسفه / عربی š.-u hidāyat-il-ḥikma = š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641) وابسته به: هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660) شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل می‌کند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد. آغاز: الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ... انجام: ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب چاپ: هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق. [دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه)؛ الذریعة 173/14-176 و 175/14؛ ریحانة الأدب 419/3؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده»؛ کشف الحجب و الاستار 359] شرح و حواشی: 1- حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136) 2- حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225) 3- حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239) 4- حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن 5- حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی 6- حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن

نسخه‌های خطی این اثر

157 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
مجلس
تهران
1879 بی‌کاتب حدود اواخر قرن 13 نسخ 87 شناسنامه ←
62
ملی
تهران
2854 بی‌کاتب احتمالاً نیمه اول قرن 13 نستعلیق 258 شناسنامه ←
63
وزیری
یزد
1833 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 262 شناسنامه ←
64
جلیلی
کرمانشاه
81 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 144 شناسنامه ←
65
دائرة المعارف
تهران
2162-عکسی بی‌کاتب قرن 12-13 نسخ 383 شناسنامه ←
66
معصومیه
قم
406 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 88 شناسنامه ←
67
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
580 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق، نسخ 133 شناسنامه ←
68
مهدوی
تهران
745 بی‌کاتب قرن 13 شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
69
مهدوی
تهران
865 بی‌کاتب قرن 13، برای حاج سید علی شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
70
مروی
تهران
645 بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
71
علامه طباطبائی
شیراز
1449 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 226 شناسنامه ←
72
علامه طباطبائی
شیراز
892 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
73
دانشگاه
تهران
1422/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 103 شناسنامه ←
74
مجلس
تهران
5499/13 علیمحمد اصفهانی قرن 13 نسخ 6 شناسنامه ←
75
دانشگاه
تهران
10715 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 201 شناسنامه ←
76
دائرة المعارف
تهران
1782 صدرالدین محمد بن شیخ ابوالقاسم قرن 13 نستعلیق، شکسته 165 شناسنامه ←
77
رضوی
مشهد
18829 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
78
امام صادق
قزوین
650 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 125 شناسنامه ←
79
مجلس
تهران
1877 عبدالله زنوزی پدر آقا علی مدرس زنوزی 1201ق شکسته نستعلیق 286 شناسنامه ←
80
مرعشی
قم
9994 بی‌کاتب رمضان 1206ق، برای میرزا ابو الحسن نسخ 254 شناسنامه ←
81
گوهرشاد
مشهد
740 ابن حاج میر ابوالهادی بیرجندی قاینی حسینی 1210ق، برای میرزا محمد علی قاضی به واسطه حاج اسماعیل بن آقا محمد زمان اصفهانی نسخ - شناسنامه ←
82
مروی
تهران
561 محمد علی بن عبدالله منشی 1210ق، برای ملامحمد حسن - - شناسنامه ←
83
رضوی
مشهد
185 بی‌کاتب ربیع الثانی 1211ق نستعلیق 196 شناسنامه ←
84
امام عصر
شیراز
252 عبدالله کاتب فسائی 1218ق نسخ 166 شناسنامه ←
85
رضوی
مشهد
13221 علی رضا حسینی 1218ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
86
سپهسالار
تهران
6618 بی‌کاتب 20 ذیقعده 1220ق نستعلیق 167 شناسنامه ←
87
گوهرشاد
مشهد
692 بی‌کاتب جمعه 27 جمادی الاول 1223ق نستعلیق - شناسنامه ←
88
دائرة المعارف
تهران
378 محمد حسین شیرازی 22 جمادی الثانی 1227ق نستعلیق 144 شناسنامه ←
89
مجلس
تهران
91/1-فیروز محمد علی بن محمد طاهر 1229ق نسخ 309 شناسنامه ←
90
سپهسالار
تهران
6624 محمدحسن بن محمد علی دوشنبه 16 رمضان 1230ق نسخ 66 شناسنامه ←