نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح هداية الحكمة

š.-u hidāyat-il-ḥikma
157 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/41962
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #41962
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 20، ص 970 تا 980
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فلسفه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح الهداية الاثيرية (š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya)
اثر مرتبط / وابسته به: هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل می‌کند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد.
آغاز اثر
« الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ... »
انجام اثر
« ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب »
سوابق و چاپ‌های اثر
هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق.
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136) حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225) حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239) حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه) الذریعة 173/14-176 و 175/14 ریحانة الأدب 419/3 کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده» کشف الحجب و الاستار 359

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● شرح هداية الحكمة = شرح الهداية الاثيرية / فلسفه / عربی š.-u hidāyat-il-ḥikma = š.-ul-hidāyat-il-aṯīrīyya صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641) وابسته به: هداية الحكمة = الهداية الأثيرية؛ اثیرالدین ابهری، مفضل بن عمر (-660) شرح مزجی است بر کتاب «هداية الحكمة» اثیرالدین ابهری. شارح، با بیان اشارات و تنبیهات و تلویحات پراکنده دیگر فلاسفه همراه با استنباطات و الهامات خود در شرح حاضر، سعی نموده تا مطالب و معانی «هداية الحكمة» را کشف و مقاصد و مبانی آن را توضیح دهد، در دو قسم طبیعیات و الهیات آن. شگفت آن است که ملاصدرا در این کتاب که پس از اسفار پرداخته، حرکت جوهریه را منکر است و بر استحاله آن اقامت دلیل می‌کند و هیچ گونه اشارتی به اینکه در اسفار با اصرار فراوان آن را اثبات و ادله استحالت را ابطال کرده، ندارد. آغاز: الحمد لله مخترع العقل الفعال و مبدع النفس الكمال معلق الصور بالمواد و مؤلف النسب بین الاعداد و الابعاد ... انجام: ومعارف الحق لايتقيد بما علمت فان الحق اوسع من ان يحيط به عقل وحدة واعظم من أن يحصره عقد دون عقد والله اعلم بالصواب چاپ: هند، 1291ق؛ طهران، 398ص، 1313ق. [دنا 1167/6 - 1171 (145 نسخه)؛ الذریعة 173/14-176 و 175/14؛ ریحانة الأدب 419/3؛ کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 178-191 «صد ودوازده نسخه از کتاب را معرفی کرده»؛ کشف الحجب و الاستار 359] شرح و حواشی: 1- حاشية شرح هداية الحكمة؛ ساقی، مستعد خان محمد (-1136) 2- حاشية شرح هداية الحكمة؛ بحرالعلوم، محمد بن محمد (1144-1225) 3- حاشية شرح هداية الحكمة؛ دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1159-1239) 4- حاشية شرح الهداية الاثيرية؛ صاحب هندی، محمد حسن 5- حاشية شرح هداية الحكمة؛ خوئی، مهدی 6- حاشية شرح هداية الحكمة؛ مولوی، محمد حسن

نسخه‌های خطی این اثر

157 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
ملک
تهران
1909 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 285 شناسنامه ←
32
سپهسالار
تهران
6617 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 189 شناسنامه ←
33
سپهسالار
تهران
1232 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 174 شناسنامه ←
34
سپهسالار
تهران
1233 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 216 شناسنامه ←
35
گلپایگانی
قم
665-4/135 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 162 شناسنامه ←
36
علامه طباطبائی
شیراز
1444 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق - شناسنامه ←
37
مدرسه صدر بازار
اصفهان
412 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 240 شناسنامه ←
38
مهدوی
تهران
471 بی‌کاتب قرن 12 و 13 نسخ - شناسنامه ←
39
مهدوی
تهران
694 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
40
مجلس
تهران
15776 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 242 شناسنامه ←
41
مفتاح
تهران
996 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق - شناسنامه ←
42
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
2720 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 261 شناسنامه ←
43
دانشگاه
تهران
10218 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 94 شناسنامه ←
44
دائرة المعارف
تهران
1466 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 64 شناسنامه ←
45
دائرة المعارف
تهران
1539 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 28 شناسنامه ←
46
دانشگاه
تهران
10844 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 154 شناسنامه ←
47
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
106ش بی‌کاتب 1102ق نسخ - شناسنامه ←
48
مجلس
تهران
923 ط شاه قلی فرزند محمد یوسف افشار 1103ق نسخ 270 شناسنامه ←
49
گوهرشاد
مشهد
1012 علیقلی بن اسماعیل بک دوشنبه 16 شعبان 1124ق نسخ - شناسنامه ←
50
دائرة المعارف
تهران
1714/2 عثمان بن ابراهیم 25 جمادی الثانی 1130ق تحریری 104 شناسنامه ←
51
مسجد اعظم
قم
3302 محمدبن سلطان محمد هزار جریبی ربیع الثانی 1136ق نستعلیق 179 شناسنامه ←
52
تویسرکانی
اصفهان
6/1 بی‌کاتب 1140ق نسخ 255 شناسنامه ←
53
مرعشی
قم
بدون شماره بی‌کاتب با تاریخ 1141ق - - شناسنامه ←
54
دانشگاه
تهران
1502 بی‌کاتب سه‌شنبه 17 ذیقعده 1144ق نسخ 283 شناسنامه ←
55
مرکز احیاء
قم
3603 محمد باقر دهه آخر محرم 1176ق نستعلیق 98 شناسنامه ←
56
گلپایگانی
قم
174-1/174 شیخ محمد اکبر 2 جمادی الاول 1194ق نستعلیق 182 شناسنامه ←
57
گلپایگانی
قم
6928/4-35/108 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 4 شناسنامه ←
58
طبسی
قم
203 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 201 شناسنامه ←
59
سپهسالار
تهران
7626 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 264 شناسنامه ←
60
ادبیات
تهران
181 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←