نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الاربعون حدیثاً

al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
458 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/4154
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4154
تاریخ و سده تألیف: 995 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 2، ص 891 تا 923
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
اربعین شیخ بهائی (arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī) شرح الاربعین (š.-ul arba‘īn)
محل تألیف: اصفهان

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را به‌طور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشته‌اند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشته‌اند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز اثر
« بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة »
انجام اثر
« اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه »
سوابق و چاپ‌های اثر
قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035) قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057) حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173) الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13) اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13) تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی شرح الاربعون حديثا حاشية الاربعين حديثاً
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
ذخائر التراث 673/2

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الاربعون حدیثاً = اربعین شیخ بهائی = شرح الاربعین / حدیث / عربی al-arba‘ūn-a ḥadīṯā = arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī = š.-ul arba‘īn شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621) تاریخ تألیف: 23 صفر 995ق؛ محل تالیف: اصفهان در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را به‌طور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشته‌اند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشته‌اند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت. آغاز: بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة انجام: اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه» چاپ: قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص [ذخائر التراث 673/2] شرح و حواشی: 1- لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035) 2- قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057) 3- حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173) 4- الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13) 5- اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13) 6- تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی 7- شرح الاربعون حديثا 8- حاشية الاربعين حديثاً

نسخه‌های خطی این اثر

458 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
151
ملی
تهران
1364/1 محمد بن محمد مؤمن 1124ق - 138 شناسنامه ←
152
مرکز احیاء
قم
1148/1 بابا ابن مولانا یحیی دزجی از محال همدان 1124ق، به دستور الیاس خان بکا نسخ 132 شناسنامه ←
153
مجلس
تهران
18592 بی‌کاتب 1124ق، دارای حواشی فارسی ناشناس و نادر از شیخ محمد، حواشی دیگر بدون امضاء - - شناسنامه ←
154
رضوی
مشهد
21538 محمد ابراهیم بن میرعماد الدین حسینی هزار جریبی استرآبادی 1123ق نسخ 133 شناسنامه ←
155
دیانی
بیرجند
138 بی‌کاتب چهارشنبه 4 ربیع الاول 1123ق نستعلیق 137 شناسنامه ←
156
امام جمعه
زنجان
160/1 محمدی بن محمد شفیع دهه اول ذیحجه 1122ق نستعلیق 100 شناسنامه ←
157
دانشگاه
اصفهان
739 محمد تقی بن محمد رضا دوشنبه 1121ق نسخ 176 شناسنامه ←
158
دائرة المعارف
تهران
613/3 حاجتعلی بن محمد کریم 27 ربیع الثانی 1120ق، به فرموده محمد ابراهیم زرکش نسخ 154 شناسنامه ←
159
مرکز احیاء
قم
745/1 نامشخص - - - شناسنامه ←
160
ادبیات
مشهد
42 فیاض محمد حسن بن ویسعلی ترشیزی صفر 1120ق نسخ - شناسنامه ←
161
فاضل
خوانسار
210/1 احمد بن ابراهیم بن احمد بحرانی درازی سه‌شنبه 5 شعبان 1119ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
162
مدرسه جعفریه زهان
زهان
45 محمد قاسم بن محمد اسماعیل القوزی قائنی پنج شنبه 17 رجب 1119ق نسخ 152 شناسنامه ←
163
حجتیه
قم
232 محمد حسین فرزند حاج شاه مظفر سرکانی 1118ق نسخ - شناسنامه ←
164
رضوی
مشهد
14035 محمد مهدی بن محمد صادق تونی دوشنبه اواخر محرم 1116ق نسخ 236 شناسنامه ←
165
گلپایگانی
قم
3854/1-19/184 معین الدین بن محمد یوسف عقیلی غره ربیع الثانی 1116ق نستعلیق 171 شناسنامه ←
166
مرعشی
قم
9533 ابراهیم بن ذوالفقار حسینی سجستانی جمعه 11 ربیع الاول 1116ق نسخ 184 شناسنامه ←
167
دانشگاه
تهران
7511 بی‌کاتب چهارشنبه 22 ذیقعده 1116ق نسخ 111 شناسنامه ←
168
عمومی
مراغه
139/3 عبدالمهدی خوشمهری مراغی ذیقعده 1115ق نسخ 149 شناسنامه ←
169
وزیری
یزد
1991/1 محمد سامع بن محمد نصیر یزدی 1112ق نسخ 130 شناسنامه ←
170
ملک
تهران
1248 فتاح بن محمد قاسم حسنی 1111ق نستعلیق 206 شناسنامه ←
171
معصومیه
قم
750 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 233 شناسنامه ←
172
مسجد اعظم شهمیرزاد
سمنان
14 عباسعلی بن شیخ ابراهیم سمنانی شنبه اواخر ربیع الثانی 1109ق نسخ 308 شناسنامه ←
173
معصومیه
قم
129/4-6381 سلطان حسین بن حاجی محمد محرم 1109ق نسخ 210 شناسنامه ←
174
نبوی، سید محمد
دزفول
بدون شماره حسین بن ناد علی حسینی 21 ربیع الثانی 1108ق - - شناسنامه ←
175
مسجد اعظم
قم
1457 عبدالعظیم ابن سید علی موسوی 1107ق نسخ 189 شناسنامه ←
176
استادی، رضا
قم
نامعلوم محمد طاهر 1107ق نسخ 181 شناسنامه ←
177
دائرة المعارف
تهران
1701-عکسی ابن احمد محمد عسکری 1107ق نسخ 255 شناسنامه ←
178
امام هادی
مشهد
22 محمد نصیر بن محمد جعفر عتیقی نصیری طوسی شنبه 12ذیحجه 1104ق نسخ - شناسنامه ←
179
حجتیه
قم
281 بی‌کاتب 1104ق نسخ - شناسنامه ←
180
رضوی
مشهد
1589 محمد سلیم قربان 1104ق نسخ - شناسنامه ←