شناسنامه کتابشناختی اثر
الاربعون حدیثاً
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
458
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/4154
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4154
پدیدآور / مؤلف:
شیخ بهائی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
995 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 891
تا 923
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
حدیث
عناوین دیگر و همتراز:
اربعین شیخ بهائی
(arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī)
شرح الاربعین
(š.-ul arba‘īn)
محل تألیف:
اصفهان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز اثر
« بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة »
انجام اثر
« اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه »
سوابق و چاپهای اثر
قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
شرح الاربعون حديثا
حاشية الاربعين حديثاً
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
ذخائر التراث 673/2
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الاربعون حدیثاً = اربعین شیخ بهائی = شرح الاربعین / حدیث / عربی
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā = arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī = š.-ul arba‘īn
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
تاریخ تألیف: 23 صفر 995ق؛ محل تالیف: اصفهان
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز: بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة
انجام: اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه»
چاپ: قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
[ذخائر التراث 673/2]
شرح و حواشی:
1- لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
2- قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
3- حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
4- الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
5- اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
6- تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
7- شرح الاربعون حديثا
8- حاشية الاربعين حديثاً
نسخههای خطی این اثر
458 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
فیضیه
قم
|
595 | محمد تقی جمال آبادی | 1267ق | نسخ | 116 | شناسنامه ← |
| 92 |
مؤسسه مطالعات اسلامی
تهران
|
124/9 | بیکاتب | شوال 1266ق | نستعلیق | 74 | شناسنامه ← |
| 93 |
فیضیه
قم
|
1402 | بیکاتب | برگ پایان آن در 1265 | - | 145 | شناسنامه ← |
| 94 |
مجلس
تهران
|
7895 | سید حسن بن اسماعیل خراسانی | 2 شعبان 1261ق | نستعلیق | 166 | شناسنامه ← |
| 95 |
روضاتی
اصفهان
|
80 | بیکاتب | 12 ربیع الاول 1261ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 96 |
مجلس
تهران
|
1168/12-طباطبائی | عبدالخالق خراسانی | 1260ق | نستعلیق | 23 | شناسنامه ← |
| 97 |
مهدوی، مصلح الدین
اصفهان
|
105/1 | ملک محمد بن محمد حسن بروجنی | جمعه 11 محرم 1260ق، جهت اهداء به سید نعمة الله | شکسته نستعلیق | 87 | شناسنامه ← |
| 98 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
807 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 99 |
رضوی
مشهد
|
28311 | بیکاتب | شنبه 11 رمضان 1256ق | نسخ | 176 | شناسنامه ← |
| 100 |
فیضیه
قم
|
874/3 | محمد حسن بروجنی | 1253ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 101 |
رضوی
مشهد
|
37748 | محمد بن محمد علی بنابی | 9 ذیقعده 1253ق | نسخ | 175 | شناسنامه ← |
| 102 |
فیضیه
قم
|
1397 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 160 | شناسنامه ← |
| 103 |
رضوی
مشهد
|
1898 | بیکاتب | 14 جمادی الاول 1251ق | نستعلیق | 141 | شناسنامه ← |
| 104 |
فیضیه
قم
|
1888 | بیکاتب | 1247ق | نسخ | 150 | شناسنامه ← |
| 105 |
رضوی
مشهد
|
25082 | عبدالحسین بن قاسم دربندی | چهارشنبه 29 ذیحجه 1245ق | نسخ | 124 | شناسنامه ← |
| 106 |
مرکز احیاء
قم
|
2448 | زین العابدین بن محمد حسین | شوال 1244ق | نسخ | 146 | شناسنامه ← |
| 107 |
مرکز احیاء
قم
|
214 | بیکاتب | 1241ق | نسخ | 249 | شناسنامه ← |
| 108 |
گلپایگانی
قم
|
1: 8988-59/208 | محمد بن علی محمد مازندرانی | شعبان 1240ق | نستعلیق | 53 | شناسنامه ← |
| 109 |
مسجد اعظم
قم
|
2745/2 | محمد صالح بن احمد حسنی | 17 ذیحجه 1239ق | نسخ | 110 | شناسنامه ← |
| 110 |
ملی
تهران
|
2517 | بیکاتب | 1239ق | نستعلیق | 110 | شناسنامه ← |
| 111 |
کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی
گلپایگان
|
124/5 | ملا زین العابدین گلپایگانی | 1239ق | نستعلیق | 67 | شناسنامه ← |
| 112 |
رضوی
مشهد
|
10970/6 | عباسعلی بن نقد علی | یکشنبه 18 جمادی الاول 1238ق | نسخ | 84 | شناسنامه ← |
| 113 |
حجتیه
قم
|
474/2 | محمد مهدی بن کربلا آستانه قلی مرازادی | 1238ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 114 |
دانشگاه
تهران
|
7225 | حسن بن آقا بابای هزار جریبی | پنجشنبه 16 رجب 1236ق | نسخ | 74 | شناسنامه ← |
| 115 |
وزیری
یزد
|
3848/2 | محمد جعفر بن محمد ولی الدارا شینی | صفر 1235ق | نسخ | 102 | شناسنامه ← |
| 116 |
فیضیه
قم
|
457 | بیکاتب | صفر 1234ق | نسخ | 152 | شناسنامه ← |
| 117 |
وزیری
یزد
|
1964/1 | حمد بن الشيخ محمد علی سلطان | 1231ق | نسخ | 56 | شناسنامه ← |
| 118 |
مسجد اعظم
قم
|
1204 | حسین بن عبدالفتاح | پنجشنبه 17 صفر 1227ق | نسخ | 232 | شناسنامه ← |
| 119 |
مسجد اعظم
قم
|
3039 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 143 | شناسنامه ← |
| 120 |
ملی
شیراز
|
34-ح/308 | محمد رضا ابن اسماعیل سمنانی | 1207ق | نسخ | 96 | شناسنامه ← |