شناسنامه کتابشناختی اثر
الاربعون حدیثاً
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
458
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/4154
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4154
پدیدآور / مؤلف:
شیخ بهائی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
995 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 891
تا 923
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
حدیث
عناوین دیگر و همتراز:
اربعین شیخ بهائی
(arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī)
شرح الاربعین
(š.-ul arba‘īn)
محل تألیف:
اصفهان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز اثر
« بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة »
انجام اثر
« اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه »
سوابق و چاپهای اثر
قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
شرح الاربعون حديثا
حاشية الاربعين حديثاً
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
ذخائر التراث 673/2
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الاربعون حدیثاً = اربعین شیخ بهائی = شرح الاربعین / حدیث / عربی
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā = arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī = š.-ul arba‘īn
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
تاریخ تألیف: 23 صفر 995ق؛ محل تالیف: اصفهان
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز: بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة
انجام: اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه»
چاپ: قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
[ذخائر التراث 673/2]
شرح و حواشی:
1- لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
2- قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
3- حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
4- الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
5- اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
6- تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
7- شرح الاربعون حديثا
8- حاشية الاربعين حديثاً
نسخههای خطی این اثر
458 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 181 |
ملی
تهران
|
3780 | حسین بن محمد جان تبریزی | 1077ق | نستعلیق | 151 | شناسنامه ← |
| 182 |
دانشگاه
تهران
|
2186/1 | محمد طاهر بن ملا حسین تبریزی | سهشنبه 23 ربیع الاول 1077ق | نسخ | 109 | شناسنامه ← |
| 183 |
مفتاح
تهران
|
233 | حسن بن محمد جان تبریزی | جمعه ربیع الثانی 1077ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 184 |
ملی
تهران
|
4514/1 | مقیم بن حاجی محمد قزوینی | 1078ق | نسخ | 177 | شناسنامه ← |
| 185 |
امام عصر
شیراز
|
185 | بیکاتب | غره محرم 1078ق | نسخ | 165 | شناسنامه ← |
| 186 |
رضوی
مشهد
|
13663 | محمد جعفر بن محمد لطیف | 13 ذیقعده 1079ق | نسخ | 144 | شناسنامه ← |
| 187 |
دانشگاه
تهران
|
3847 | میرزا ابوالحسن محمد جعفر دست غیب حسینی شاعر | بیتاریخ | نسخ | 29 | شناسنامه ← |
| 188 |
الهیات
مشهد
|
22780 | بیکاتب | 11 رمضان 1080ق | نسخ | 195 | شناسنامه ← |
| 189 |
فرهنگ و ارشاد
کاشان
|
90 | عبدالغنی بن نورالدین محمد ایوانکیفی رازی | پنجشنبه 5 صفر 1080ق | نسخ | 162 | شناسنامه ← |
| 190 |
رضوی
مشهد
|
1894 | محمد سعید کاتب | 1081ق | نسخ | 131 | شناسنامه ← |
| 191 |
مرکز احیاء
قم
|
980 | علی بن ملک حسن اصطهباناتی | چهارشنبه 17 شوال 1082ق، برای معزالدین محمد | نسخ | 183 | شناسنامه ← |
| 192 |
مسجد اعظم
قم
|
734 | علی بن فتاح حسینی الحورتی قهاب | 1082ق | نسخ | 191 | شناسنامه ← |
| 193 |
حقوق
تهران
|
284 - ج | محمد باقر ابن حاجی جمال شولستانی | 1 ربیع الاول 1082ق | نسخ | 210 | شناسنامه ← |
| 194 |
استادی، رضا
قم
|
نامعلوم/1 | ابراهیم بن مظفر دماوندی المجاور بالغری | ربیع الاول 1082ق | نسخ | 112 | شناسنامه ← |
| 195 |
رضوی
مشهد
|
1585 | محمد هاشم | 1082ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 196 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
437/1 | محمد اشرف | یکشنبه 12 ربیع الاول 1082ق | نسخ | 140 | شناسنامه ← |
| 197 |
نوربخش
تهران
|
299 | ابراهیم بن قاسم شولستانی | شنبه 14 جمادی الثانی 1082ق | نسخ | 270 | شناسنامه ← |
| 198 |
ملی
تهران
|
18437 | ویردی کرمانی | 1082ق | - | - | شناسنامه ← |
| 199 |
رضوی
مشهد
|
37476 | محمد اشرف | یکشنبه 22 صفر 1082ق | نسخ | 139 | شناسنامه ← |
| 200 |
مجلس
تهران
|
14452 | محمد رفیع بن عبدالباقی نظام | یکشنبه 27 ذیحجه 1083ق | نسخ | 174 | شناسنامه ← |
| 201 |
معصومیه
قم
|
479 | بیکاتب | سلخ صفر 1083ق | نسخ | 136 | شناسنامه ← |
| 202 |
عبدالعظیم
تهران
|
533 | محمد صالح | چهارشنبه 4 ربیع الاول 1083ق | نسخ | 265 | شناسنامه ← |
| 203 |
مرعشی
قم
|
65 | حسنعلی بن محمد نصیر طالقانی | پنجشنبه اواخر شعبان 1084ق | نسخ | 190 | شناسنامه ← |
| 204 |
گوهرشاد
مشهد
|
287 | یعقوب فراهی | ذیحجه 1084ق | نسخ | 130 | شناسنامه ← |
| 205 |
رضوی
مشهد
|
33223 | محمد حسین | 7 ذیحجه 1084ق | نستعلیق | 194 | شناسنامه ← |
| 206 |
رضوی
مشهد
|
19202 | محمد بن ابراهیم بن محمد تقی حسینی استرآبادی | 2 محرم 1085ق | نسخ | 208 | شناسنامه ← |
| 207 |
مسجد اعظم
قم
|
2700 | عبدالله | ذیقعده 1085ق | نسخ | 149 | شناسنامه ← |
| 208 |
مرکز احیاء
قم
|
989/1 | عبدالباری بن محمد امین طباطبائی | 22 محرم 1086ق | نسخ | 178 | شناسنامه ← |
| 209 |
ملی
تبریز
|
3183 | بیکاتب | 1086ق | نسخ | 292 | شناسنامه ← |
| 210 |
الهیات
مشهد
|
15 | ابن محمد کاظم نصیری طوسی | جمعه 19 جمادی الثانی 1086ق | نستعلیق | 285 | شناسنامه ← |