نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح حدیث «کنت کنزا مخفیا»

š.-e hadīs-e «kont-o kanz-an maxfiyy-an»
14 نسخه ثبت‌شده از قرن 12 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/39078
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #39078
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 19، ص 492 تا 493
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف
عناوین دیگر و هم‌تراز:
سیر و سلوک (رساله در) (seyr va solūk (r. dar))

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

بیانی است عرفانی با اشاره به آیات قرآنی و احادیث و درج اشعار فارسی با عنوان «ای جان من» و «هیهات هیهات» [این عنوان‌ها در همه نسخه‌ها نیامده]. این رساله به ملا جعفر کبودرآهنگی نیز نسبت داده شده است. شباهت‌هایی آغاز و انجام و سیاق نوشته بین این رساله و رساله «فوائد العاشقین = خیالات العشاق» منسوب به محمد بن محمود ناگوری (-643ق) وجود دارد که هم ظن وجود نسبت بین این دو رساله را تقویت می‌کند و هم بعید نیست که بعضی از نسخه‌هایی که در فهرست‌ها نام و مؤلفشان تشخیص داده نشده است، در فنخا بین این دو عنوان جابه‌جا شده باشند.
آغاز اثر
« الله لا اله الا هو درود بیحد بر آن ظهور که مشهود است و مقصود صفات است. ندارم روا با تو از خویشتن ×× که گویم تویی در جهان یا که من. چون آن گل نازک در گلشن بی نشانی بر بستر ناز در خواب مستی چنان بی خود بود که از هستی خود خبر نداشت ناگاه مشاطه قضا از خلوتخانه کنت کنزا مخفیا سر بر کرد و زمزمه فاحببت به گوشش فرو خواند و با سماع آن در جوشش آورد و به کشش «ان اعرف» بیدارش کرد »
انجام اثر
« و اما در تفرقه چندین متفرق مباش نفس و شیطان و خلق و دنیا و کفر و اسلام و خیر و شر و بهشت و دوزخ همه را در دایره محبت جمع کن و در هاون اخلاص بسای و به دست توکل غلوله بند و در دریای معرفت پرتاب کن و از خود فارغ آی. و لایشرک بعبادة ربه احدا. »
سوابق و چاپ‌های اثر
به تصحیح محمد تقی دانش پژوه، مجله جاویدان خرد، سال 3 (1356) ش 1: 27-31
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی 541/7

متن فنخا

● شرح حدیث «کنت کنزا مخفیا» = سیر و سلوک (رساله در) / عرفان و تصوف / فارسی š.-e hadīs-e «kont-o kanz-an maxfiyy-an» = seyr va solūk (r. dar) نجم الدین کبری، احمد بن عمر، 540 - 618؟ قمری najm-od-dīn-e kobrā, ahmad ebn-e ‘omar (1146 - 1222) بیانی است عرفانی با اشاره به آیات قرآنی و احادیث و درج اشعار فارسی با عنوان «ای جان من» و «هیهات هیهات» [این عنوان‌ها در همه نسخه‌ها نیامده]. این رساله به ملا جعفر کبودرآهنگی نیز نسبت داده شده است. شباهت‌هایی آغاز و انجام و سیاق نوشته بین این رساله و رساله «فوائد العاشقین = خیالات العشاق» منسوب به محمد بن محمود ناگوری (-643ق) وجود دارد که هم ظن وجود نسبت بین این دو رساله را تقویت می‌کند و هم بعید نیست که بعضی از نسخه‌هایی که در فهرست‌ها نام و مؤلفشان تشخیص داده نشده است، در فنخا بین این دو عنوان جابه‌جا شده باشند. آغاز: الله لا اله الا هو درود بیحد بر آن ظهور که مشهود است و مقصود صفات است. ندارم روا با تو از خویشتن ×× که گویم تویی در جهان یا که من. چون آن گل نازک در گلشن بی نشانی بر بستر ناز در خواب مستی چنان بی خود بود که از هستی خود خبر نداشت ناگاه مشاطه قضا از خلوتخانه کنت کنزا مخفیا سر بر کرد و زمزمه فاحببت به گوشش فرو خواند و با سماع آن در جوشش آورد و به کشش «ان اعرف» بیدارش کرد انجام: و اما در تفرقه چندین متفرق مباش نفس و شیطان و خلق و دنیا و کفر و اسلام و خیر و شر و بهشت و دوزخ همه را در دایره محبت جمع کن و در هاون اخلاص بسای و به دست توکل غلوله بند و در دریای معرفت پرتاب کن و از خود فارغ آی. و لایشرک بعبادة ربه احدا. چاپ: به تصحیح محمد تقی دانش پژوه، مجله جاویدان خرد، سال 3 (1356) ش 1: 27-31 [فهرستواره منزوی 541/7]

نسخه‌های خطی این اثر

14 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
9470/14 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 2 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
5690/2 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 6 شناسنامه ←
3
نوربخش
تهران
557 علی اکبر 23 محرم 1148ق نستعلیق 94 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
2871/1 بی‌کاتب ذیقعده 1208ق نستعلیق 19 شناسنامه ←
5
شیخ علی حیدر
مشهد
1462/9 بی‌کاتب رمضان 1222ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
6
نوربخش
تهران
745/3 محمد شفیع حسینی طالقانی اورازانی 1253ق نستعلیق، نسخ 29 شناسنامه ←
7
برنا، قاسم
همدان
45/3 نامشخص - - - شناسنامه ←
8
ملک
تهران
3175/5 محمد حسین بن محمد ابراهیم اصفهانی محرم 1258ق شکسته نستعلیق 48 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
16378/2 محمد باقر خوانساری 1259ق نسخ 72 شناسنامه ←
10
بنیاد فارس‌شناسی
شیراز
65/2 محمد کاظم بن محمد متخلص به ناظم قرن 13 نستعلیق 36 شناسنامه ←
11
دانشگاه
تهران
3497/5 حسین علی حیرت ذهبی خراباتی زنجانی جمادی الثانی 1315ق نسخ 57 شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
17720 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
13
فاضل
خوانسار
127/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
14
ملک
تهران
3971/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←