نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

شرح الفاظ خطبة الوافية فی شرح الکافية

š.-u alfāẓ-i xuṭbat-il wāfīya fī š.-il kāfīya
13 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/38157
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #38157
پدیدآور / مؤلف: جرجانی، علی بن محمد
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 19، ص 70 تا 71
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: نحو
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح مقدمة الوافية (š.-u muqaddamat-il wāfīya)
اثر مرتبط / وابسته به: الوافية فى شرح الكافية؛ استرآبادی، حسن بن محمد (645-717ق)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتاب الكافية في النحو تألیف ابن حاجب نحوی (-646ق) می‌باشد. بر کافیه شروح بسیاری نگاشته شده، از جمله شرح رکن الدین حسن بن محمد استر آبادی است که «الوافیة» نام دارد. بر کتاب الوافية نیز شروحی نگاشته شده از جمله شرح حاضر که شرحی است مزجی و کوتاه و فقط بر خطبه آن. مؤلف این شرح در اکثر فهرست‌ها تشخیص داده نشده است اما در بسیاری از نسخه‌ها همراه با شرح میر سید شریف جرجانی بر کل «الوافیه» (با عنوان «حاشیة الوافية فی شرح الکافیة») آمده است و همین گواهی شده است برای اسناد آن به میر سید شریف. البته آقای غلامعلی عرفانیان (فهرست‌نگار کتابخانه آستان قدس) معتقدند که از آنجا که میرسید شریف خطبه الوافیة را شرح نکرده بود، بعدها فرزندش محمد آن خطبه را شرح کرده است و لذا این شرح از آن محمد بن علی جرجانی (-838ق) است و نه خود میرسید شریف (ن.ك.: آستان قدس ج12: ص 77 و 478).
آغاز اثر
« 1: احمد و ابسمل اولا تیمنا ثم حمداً ثانیاً شكراً و المضارع ليدل على الاستمرار رعاية للموافقة بين الحمد و المحمود عليه من نعمه المتتابعة فان حمدنا ليس الاشكر امتتابعا فان الوجه فی دلالته عليه الى المعانى الله علم خاص بذاته »
انجام اثر
« الا بالله الباء للاستعانة و الاستثناء مفرغ و ما توفیقی حاصل باعانة احد الا بالله عليه لاعلی غیره توکلت اعتمدت و اليه انیب ارجع فانه المرجع و المآب »

متن فنخا

● شرح الفاظ خطبة الوافية فی شرح الکافية = شرح مقدمة الوافية / نحو / عربی š.-u alfāẓ-i xuṭbat-il wāfīya fī š.-il kāfīya = š.-u muqaddamat-il wāfīya جرجانی، علی بن محمد، 740 - 816 قمری jorjānī, ‘alī ebn-e mohammad (1340 - 1414) وابسته به: الوافية فى شرح الكافية؛ استرآبادی، حسن بن محمد (645-717ق) کتاب الكافية في النحو تألیف ابن حاجب نحوی (-646ق) می‌باشد. بر کافیه شروح بسیاری نگاشته شده، از جمله شرح رکن الدین حسن بن محمد استر آبادی است که «الوافیة» نام دارد. بر کتاب الوافية نیز شروحی نگاشته شده از جمله شرح حاضر که شرحی است مزجی و کوتاه و فقط بر خطبه آن. مؤلف این شرح در اکثر فهرست‌ها تشخیص داده نشده است اما در بسیاری از نسخه‌ها همراه با شرح میر سید شریف جرجانی بر کل «الوافیه» (با عنوان «حاشیة الوافية فی شرح الکافیة») آمده است و همین گواهی شده است برای اسناد آن به میر سید شریف. البته آقای غلامعلی عرفانیان (فهرست‌نگار کتابخانه آستان قدس) معتقدند که از آنجا که میرسید شریف خطبه الوافیة را شرح نکرده بود، بعدها فرزندش محمد آن خطبه را شرح کرده است و لذا این شرح از آن محمد بن علی جرجانی (-838ق) است و نه خود میرسید شریف (ن.ك.: آستان قدس ج12: ص 77 و 478). آغاز: 1: احمد و ابسمل اولا تیمنا ثم حمداً ثانیاً شكراً و المضارع ليدل على الاستمرار رعاية للموافقة بين الحمد و المحمود عليه من نعمه المتتابعة فان حمدنا ليس الاشكر امتتابعا فان الوجه فی دلالته عليه الى المعانى الله علم خاص بذاته 2: احمد الله ابتداء بالتحميد بعد التيمن بالتسمية ليكون اداء الشيء من مواجب شكره على ما لايتناهى من مواهبه و بره التي هذا التأليف انجام: الا بالله الباء للاستعانة و الاستثناء مفرغ و ما توفیقی حاصل باعانة احد الا بالله عليه لاعلی غیره توکلت اعتمدت و اليه انیب ارجع فانه المرجع و المآب

نسخه‌های خطی این اثر

13 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
12651/2 مبارکشاه بن موافق الدین بغدادی قرن 9 نسخ 4 شناسنامه ←
2
مسجد اعظم
قم
2849/4 حسین بن یوسف بن حاج محمد شکاجانی قرن 9 - 6 شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
14269/3 بی‌کاتب 976ق نسخ 3 شناسنامه ←
4
سپهسالار
تهران
6680/3/1 بی‌کاتب 983ق نسخ - شناسنامه ←
5
رضوی
مشهد
3796 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 3 شناسنامه ←
6
مرکز احیاء
قم
674/1 بی‌کاتب صفر 1053ق نستعلیق - شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
298/1-طباطبائی بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 5 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
35089 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 1 شناسنامه ←
9
گلپایگانی
قم
2425/2-13/105 بی‌کاتب قرن 12 - 3 شناسنامه ←
10
مسجد اعظم
قم
1923 علی محمد بن قربان علی 24 ذیقعده 1209ق نسخ 7 شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
2275/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 2 شناسنامه ←
12
رضوی
مشهد
10651/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 5 شناسنامه ←
13
مجلس
تهران
2914/2 ابن حاجی بی‌تاریخ نسخ 10 شناسنامه ←