نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

سلسلة الذهب

selselat-oz zahab
158 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/36398
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #36398
تاریخ و سده تألیف: 876 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 18، ص 325 تا 334
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: شعر

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ششمین مثنوی از «هفت اورنگ» جامی است که به وزن «هفت پیکر» سروده شده و در آن مطالب عرفانی و تربیتی به شیوه حکایت و تمثیل آمده است. این مثنوی در سه دفتر نظم شده: دفتر 1. در عرفان و اخلاق و کلام و در پایان بخشی به نام «اعتقاد نامه» دارد که به نام پسر استاد خود، یعنی پسر خواجه عبیدالله احرار، سروده، تاریخ سرودن اول ذیقعده 876ق است. آغاز: «لله الحمد قبل كل كلام ×× بصفات الجلال و الاكرام»، انجام: «ور بماند جواد عمر از سیر ×× ختم الله لى بما هو خير»؛ دفتر 2. در عشق روحانی، به سال 890 سروده شده، آغاز: «بشنو ای گوش برفسانه عشق ×× از صریر قلم ترانه عشق»، انجام: «هم بدین حرف این خجسته کلام ×× ختم شد و السلام و الاكرام»؛ دفتر 3. وی این دفتر را به نام پادشاه عثمانی بایزید دوم (ش 886 تا 918ق) در آئین کشورداری، در پانصد بیت سرود، برخی نام این مثنوی را از روی شعر زیر «تحفه شاهی» نهاده‌اند: «لیک از آنجا که تحفه شاهست ×× یاد کرد کمین هوا خواهست»، آغاز: «حمد ایزد نه کار تست ای دل ×× هر چه کار تو بار تست ای دل»، انجام: «بر همین نکته ختم شد مقصود ×× لله الحمد و العلى و الجود».
آغاز اثر
« لله الحمد قبل كل كلام ×× بصفات الجلال و الاكرام »
انجام اثر
« بر همین نکته ختم شد مقصود ×× لله الحمد و العلی و الجود »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی، ج3، صص3054-3055؛ لاهور، سنگی، 1345ق/1927م، وزیری بزرگ، 435ص؛ هند، مطبع حیدری، 1289ق، 466ص (درهامش)؛ کانپور، سنگی، 1874م، وزیری، 467ص
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 176/6 - 181 (158 نسخه) نسخه‌های منزوی 2914/4 - 2920 و 325/2 الذریعة 188/9 و 216/12 و 210/29 کشف الظنون 996/2 مشترک پاکستان 528/7 مكتبة امیرالمؤمنین 415/2 و 416/2

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● سلسلة الذهب / شعر / فارسی selselat-oz zahab جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493) تاریخ تألیف: اول ذیقعده 876ق ششمین مثنوی از «هفت اورنگ» جامی است که به وزن «هفت پیکر» سروده شده و در آن مطالب عرفانی و تربیتی به شیوه حکایت و تمثیل آمده است. این مثنوی در سه دفتر نظم شده: دفتر 1. در عرفان و اخلاق و کلام و در پایان بخشی به نام «اعتقاد نامه» دارد که به نام پسر استاد خود، یعنی پسر خواجه عبیدالله احرار، سروده، تاریخ سرودن اول ذیقعده 876ق است. آغاز: «لله الحمد قبل كل كلام ×× بصفات الجلال و الاكرام»، انجام: «ور بماند جواد عمر از سیر ×× ختم الله لى بما هو خير»؛ دفتر 2. در عشق روحانی، به سال 890 سروده شده، آغاز: «بشنو ای گوش برفسانه عشق ×× از صریر قلم ترانه عشق»، انجام: «هم بدین حرف این خجسته کلام ×× ختم شد و السلام و الاكرام»؛ دفتر 3. وی این دفتر را به نام پادشاه عثمانی بایزید دوم (ش 886 تا 918ق) در آئین کشورداری، در پانصد بیت سرود، برخی نام این مثنوی را از روی شعر زیر «تحفه شاهی» نهاده‌اند: «لیک از آنجا که تحفه شاهست ×× یاد کرد کمین هوا خواهست»، آغاز: «حمد ایزد نه کار تست ای دل ×× هر چه کار تو بار تست ای دل»، انجام: «بر همین نکته ختم شد مقصود ×× لله الحمد و العلى و الجود». آغاز: لله الحمد قبل كل كلام ×× بصفات الجلال و الاكرام انجام: بر همین نکته ختم شد مقصود ×× لله الحمد و العلی و الجود چاپ: مشار فارسی، ج3، صص3054-3055؛ لاهور، سنگی، 1345ق/1927م، وزیری بزرگ، 435ص؛ هند، مطبع حیدری، 1289ق، 466ص (درهامش)؛ کانپور، سنگی، 1874م، وزیری، 467ص [دنا 176/6 - 181 (158 نسخه)؛ نسخه‌های منزوی 2914/4 - 2920 و 325/2؛ الذریعة 188/9 و 216/12 و 210/29؛ کشف الظنون 996/2؛ مشترک پاکستان 528/7؛ مكتبة امیرالمؤمنین 415/2 و 416/2]

نسخه‌های خطی این اثر

158 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
121
مجلس
تهران
405 بی‌کاتب 986ق نستعلیق 186 شناسنامه ←
122
مجلس
تهران
2549 بی‌کاتب 985ق نستعلیق 512 شناسنامه ←
123
ملی
تهران
1059/1 شجاع بن حسین بن عبداللطیف 985ق نستعلیق 48 شناسنامه ←
124
دانشگاه
تهران
9185/1 بی‌کاتب 18 جمادی الثانی 984ق نستعلیق - شناسنامه ←
125
ملک
تهران
5993/1 بی‌کاتب صفر 982ق نستعلیق - شناسنامه ←
126
مسجد اعظم
قم
1948 علی بن شاه میرالحسنی پنج‌شنبه 12 صفر 981ق - 23 شناسنامه ←
127
رضوی
مشهد
15948/1 صفی الدین فخرالدین حاجی شمسی جهرمی شوال 977ق نستعلیق - شناسنامه ←
128
سلطنتی
تهران
671 بابا شاه اصفهانی 977ق نستعلیق 498 شناسنامه ←
129
سلطنتی
تهران
675 شاه محمد مشهدی با تاریخ 971ق نستعلیق 120 شناسنامه ←
130
سلطنتی
تهران
475 میرعلی ابن میر محمد الکاتب رزه‌ای 1 شعبان 969ق نستعلیق 144 شناسنامه ←
131
رضوی
مشهد
4827 ابراهیم بن شیخ علی سبزواری 15 ذیقعده 966ق نستعلیق 69 شناسنامه ←
132
دانشگاه
تهران
102/1 بی‌کاتب 966ق نستعلیق 503 شناسنامه ←
133
سلطنتی
تهران
317/3 تا 317/5 جلال الدین محمود ابن فیروز بخت حسینی 963ق نستعلیق - شناسنامه ←
134
مجلس
تهران
13818/3 بی‌کاتب 963ق نستعلیق 90 شناسنامه ←
135
مهدوی
تهران
25 محمود کاتب 20 شعبان 960ق نستعلیق - شناسنامه ←
136
مجلس
تهران
5761 سلطان محمد کاتب 959ق نستعلیق 252 شناسنامه ←
137
مجلس
تهران
13915/1 دوست محمد بن سلطان محمد 955ق نستعلیق - شناسنامه ←
138
سلطنتی
تهران
1933/1 و 1933/2 محمود بن فقیه احمد الکاتب 955ق نستعلیق - شناسنامه ←
139
مرعشی
قم
9700 بی‌کاتب دهه دوم ذیحجه 954ق نستعلیق 246 شناسنامه ←
140
دانشگاه
تهران
3136/1 علی بن حسام شاعر 947ق نستعلیق - شناسنامه ←
141
مجلس
تهران
2543/3 بی‌کاتب 945ق نستعلیق 32 شناسنامه ←
142
مجلس
تهران
2543/2 بی‌کاتب 945ق نستعلیق 46 شناسنامه ←
143
مجلس
تهران
2543/1 بی‌کاتب 945ق نستعلیق 108 شناسنامه ←
144
اعتماد الدوله
همدان
103 میر خرد اواخر رمضان 944ق - - شناسنامه ←
145
دانشگاه
تهران
1480 قوام لاری ربیع الاول 943ق نستعلیق 145 شناسنامه ←
146
مجلس
تهران
1097 محمد حسن 930ق نستعلیق 85 شناسنامه ←
147
مجلس
تهران
452/2 بی‌کاتب 15 رجب 928ق نستعلیق 207 شناسنامه ←
148
رضوی
مشهد
5024/1 احمد بن محمد بن احمد الکاتب 14 ذیقعده 921ق نستعلیق - شناسنامه ←
149
سلطنتی
تهران
314/31 ظهوری 902ق نستعلیق - شناسنامه ←
150
دانشگاه
تهران
8253/8 تا 8253/10 محمد بن حسن معرف هروی شوال 909ق نسخ - شناسنامه ←