نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

سلسلة الذهب

selselat-oz zahab
158 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/36398
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #36398
تاریخ و سده تألیف: 876 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 18، ص 325 تا 334
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: شعر

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ششمین مثنوی از «هفت اورنگ» جامی است که به وزن «هفت پیکر» سروده شده و در آن مطالب عرفانی و تربیتی به شیوه حکایت و تمثیل آمده است. این مثنوی در سه دفتر نظم شده: دفتر 1. در عرفان و اخلاق و کلام و در پایان بخشی به نام «اعتقاد نامه» دارد که به نام پسر استاد خود، یعنی پسر خواجه عبیدالله احرار، سروده، تاریخ سرودن اول ذیقعده 876ق است. آغاز: «لله الحمد قبل كل كلام ×× بصفات الجلال و الاكرام»، انجام: «ور بماند جواد عمر از سیر ×× ختم الله لى بما هو خير»؛ دفتر 2. در عشق روحانی، به سال 890 سروده شده، آغاز: «بشنو ای گوش برفسانه عشق ×× از صریر قلم ترانه عشق»، انجام: «هم بدین حرف این خجسته کلام ×× ختم شد و السلام و الاكرام»؛ دفتر 3. وی این دفتر را به نام پادشاه عثمانی بایزید دوم (ش 886 تا 918ق) در آئین کشورداری، در پانصد بیت سرود، برخی نام این مثنوی را از روی شعر زیر «تحفه شاهی» نهاده‌اند: «لیک از آنجا که تحفه شاهست ×× یاد کرد کمین هوا خواهست»، آغاز: «حمد ایزد نه کار تست ای دل ×× هر چه کار تو بار تست ای دل»، انجام: «بر همین نکته ختم شد مقصود ×× لله الحمد و العلى و الجود».
آغاز اثر
« لله الحمد قبل كل كلام ×× بصفات الجلال و الاكرام »
انجام اثر
« بر همین نکته ختم شد مقصود ×× لله الحمد و العلی و الجود »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی، ج3، صص3054-3055؛ لاهور، سنگی، 1345ق/1927م، وزیری بزرگ، 435ص؛ هند، مطبع حیدری، 1289ق، 466ص (درهامش)؛ کانپور، سنگی، 1874م، وزیری، 467ص
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 176/6 - 181 (158 نسخه) نسخه‌های منزوی 2914/4 - 2920 و 325/2 الذریعة 188/9 و 216/12 و 210/29 کشف الظنون 996/2 مشترک پاکستان 528/7 مكتبة امیرالمؤمنین 415/2 و 416/2

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● سلسلة الذهب / شعر / فارسی selselat-oz zahab جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493) تاریخ تألیف: اول ذیقعده 876ق ششمین مثنوی از «هفت اورنگ» جامی است که به وزن «هفت پیکر» سروده شده و در آن مطالب عرفانی و تربیتی به شیوه حکایت و تمثیل آمده است. این مثنوی در سه دفتر نظم شده: دفتر 1. در عرفان و اخلاق و کلام و در پایان بخشی به نام «اعتقاد نامه» دارد که به نام پسر استاد خود، یعنی پسر خواجه عبیدالله احرار، سروده، تاریخ سرودن اول ذیقعده 876ق است. آغاز: «لله الحمد قبل كل كلام ×× بصفات الجلال و الاكرام»، انجام: «ور بماند جواد عمر از سیر ×× ختم الله لى بما هو خير»؛ دفتر 2. در عشق روحانی، به سال 890 سروده شده، آغاز: «بشنو ای گوش برفسانه عشق ×× از صریر قلم ترانه عشق»، انجام: «هم بدین حرف این خجسته کلام ×× ختم شد و السلام و الاكرام»؛ دفتر 3. وی این دفتر را به نام پادشاه عثمانی بایزید دوم (ش 886 تا 918ق) در آئین کشورداری، در پانصد بیت سرود، برخی نام این مثنوی را از روی شعر زیر «تحفه شاهی» نهاده‌اند: «لیک از آنجا که تحفه شاهست ×× یاد کرد کمین هوا خواهست»، آغاز: «حمد ایزد نه کار تست ای دل ×× هر چه کار تو بار تست ای دل»، انجام: «بر همین نکته ختم شد مقصود ×× لله الحمد و العلى و الجود». آغاز: لله الحمد قبل كل كلام ×× بصفات الجلال و الاكرام انجام: بر همین نکته ختم شد مقصود ×× لله الحمد و العلی و الجود چاپ: مشار فارسی، ج3، صص3054-3055؛ لاهور، سنگی، 1345ق/1927م، وزیری بزرگ، 435ص؛ هند، مطبع حیدری، 1289ق، 466ص (درهامش)؛ کانپور، سنگی، 1874م، وزیری، 467ص [دنا 176/6 - 181 (158 نسخه)؛ نسخه‌های منزوی 2914/4 - 2920 و 325/2؛ الذریعة 188/9 و 216/12 و 210/29؛ کشف الظنون 996/2؛ مشترک پاکستان 528/7؛ مكتبة امیرالمؤمنین 415/2 و 416/2]

نسخه‌های خطی این اثر

158 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
مجلس
تهران
846 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 226 شناسنامه ←
62
مجلس
تهران
438 محمد بن احمد حسینی ابیوردی رمضان 900ق نستعلیق 230 شناسنامه ←
63
دائرة المعارف
تهران
327 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 187 شناسنامه ←
64
مجلس
تهران
1098 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 272 شناسنامه ←
65
سلطنتی
تهران
315/5 تا 315/7 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
66
سلطنتی
تهران
313/15 تا 313/17 خواجه خاوند بن میرک قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
67
دانشگاه
تهران
7971 بی‌کاتب قرن 9 و 10 - 220 شناسنامه ←
68
رضوی
مشهد
4828 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 54 شناسنامه ←
69
ملک
تهران
5620 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
70
سپهسالار
تهران
354/1 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 188 شناسنامه ←
71
سپهسالار
تهران
402/1 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 52 شناسنامه ←
72
دانشگاه
اصفهان
657 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 210 شناسنامه ←
73
ملک
تهران
5059/3 محمد رضا گلپایگانی قرن 11 نستعلیق 18 شناسنامه ←
74
محقق (آقای)
تبریز
5 بی‌کاتب قرن 10 و 11 - - شناسنامه ←
75
دانشگاه
تهران
8261 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 93 شناسنامه ←
76
ملی
تهران
2742/1 ابوتراب منعم الدین اوحدی محتملاً قرن 11 نستعلیق 240 شناسنامه ←
77
مجلس
تهران
14764 بی‌کاتب احتمالاً قرن 11 نستعلیق 172 شناسنامه ←
78
دانشگاه بوعلی
همدان
112 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 106 شناسنامه ←
79
دانشگاه
تهران
10426/1 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 123 شناسنامه ←
80
ملی
تهران
2399 بی‌کاتب قسمت اصلی محتملا قرن 11 و قسمت جدید نویس 1264ق نستعلیق - شناسنامه ←
81
دارالحدیث
قم
236 شمس الدین محمد ری شهری معروف به خطیب سلخ جمادی الثانی 1008ق نستعلیق 147 شناسنامه ←
82
رضوی
مشهد
29119 سمرقندی، میرزا محمد 1008ق نستعلیق - شناسنامه ←
83
حافظیان، ابوالفضل
قم
27/1 شمس بن محمد ریشهری مشهور به خطیب سلخ جمادی الثانی 1008ق نستعلیق 211 شناسنامه ←
84
مجلس
تهران
16243 بی‌کاتب جمادی الاول 1012ق نستعلیق 202 شناسنامه ←
85
ملی
تهران
16822 بی‌کاتب 1017ق - 174 شناسنامه ←
86
ملک
تهران
5356 عبدالله کاتب بخارایی 1020ق نستعلیق 179 شناسنامه ←
87
گوهرشاد
مشهد
2/10/1 میر محمد حبیب بن حاج میر یعقوب کشمیری 15 رمضان 1023ق نستعلیق - شناسنامه ←
88
ملی
تهران
1229/2 بی‌کاتب 12 ربیع الاول 1026ق نستعلیق 117 شناسنامه ←
89
سلطنتی
تهران
318/4 بی‌کاتب 1038ق نستعلیق - شناسنامه ←
90
ملی
تهران
973/1 بی‌کاتب جمادی الثانی 1056ق نستعلیق 188 شناسنامه ←