شناسنامه کتابشناختی اثر
اختیارات
extīyārāt
113
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/3467
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #3467
پدیدآور / مؤلف:
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 387
تا 393
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
پیشگویی
عناوین دیگر و همتراز:
اختیارات الایام
(extīyārāt-ol-ayyām)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
از علامه مجلسی سه رساله در «اختیارات » گزارش شده:
الف) اختیارات کبیر او در 40 «فصل» و یک «خاتمه» و افزون بر اختیارات آگاهیهای بسیاری از خوابگزاری، جهانشناسی و جغرافیا دربر دارد. بیشتر این کتاب از احادیث اهل بیت (ع) بهره برده شده و از کتابهای نجومی و گفتههای دانشمندان فن نجوم کمتر استفاده میکنند.
ب) اختیارات صغیر که در سه «فصل» و یک «خاتمه» است: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان اموری که موجب دفع نحوست ایام و ساعات است؛ خاتمه در ترجمه حدیث که مشتمل بر احکام خسوف و کسوف و حوادث هر سال.
ج) اختیارات متوسط که در برخی از فهرستها آمده است و ممکن است همان اختیارات صغیر او باشد.
ظاهراً او ابتدا اختیارات صغیر را نگاشته و سپس با افزودن فصولی دیگر رسالهای دیگر پدید آورده است. سرآغاز دو رساله صغیر و کبیر به هم شباهت دارد. در اینجا نسخههایی را میآوریم که به سبب شباهت سرآغازها یا نامشخص بودن آنها، معلوم نشد که کدام یک از آن رسالهها هستند.
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین و الصلوة علی سید المرسلین محمد و آله و عترته الطاهرین المعصومین اما بعد چنین گوید اصغر عبادالله محمد باقر بن محمد تقی عفی الله عن جرایمهما »
سوابق و چاپهای اثر
اختیارات کبیر او مکرر چاپ شده است. و صغیر آن همراه کتاب مطارح الانظار به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، بیناشر، بدون تاریخ، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، بدون کاتب، 1309-1310، خشتی، 95+1ص؛ ایران، سنگی، 1259، رقعی، بدون شماره صفحه
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 218/1
الذریعة 367/1
فهرستواره منزوی، 4: 2780-2782
دنا، 1: 431-435
متن فنخا
● اختیارات = اختیارات الایام / پیشگویی / فارسی
extīyārāt = extīyārāt-ol-ayyām
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری
majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699)
از علامه مجلسی سه رساله در «اختیارات » گزارش شده:
الف) اختیارات کبیر او در 40 «فصل» و یک «خاتمه» و افزون بر اختیارات آگاهیهای بسیاری از خوابگزاری، جهانشناسی و جغرافیا دربر دارد. بیشتر این کتاب از احادیث اهل بیت (ع) بهره برده شده و از کتابهای نجومی و گفتههای دانشمندان فن نجوم کمتر استفاده میکنند.
ب) اختیارات صغیر که در سه «فصل» و یک «خاتمه» است: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان اموری که موجب دفع نحوست ایام و ساعات است؛ خاتمه در ترجمه حدیث که مشتمل بر احکام خسوف و کسوف و حوادث هر سال.
ج) اختیارات متوسط که در برخی از فهرستها آمده است و ممکن است همان اختیارات صغیر او باشد.
ظاهراً او ابتدا اختیارات صغیر را نگاشته و سپس با افزودن فصولی دیگر رسالهای دیگر پدید آورده است. سرآغاز دو رساله صغیر و کبیر به هم شباهت دارد. در اینجا نسخههایی را میآوریم که به سبب شباهت سرآغازها یا نامشخص بودن آنها، معلوم نشد که کدام یک از آن رسالهها هستند.
آغاز: الحمدلله رب العالمین و الصلوة علی سید المرسلین محمد و آله و عترته الطاهرین المعصومین اما بعد چنین گوید اصغر عبادالله محمد باقر بن محمد تقی عفی الله عن جرایمهما
چاپ: اختیارات کبیر او مکرر چاپ شده است. و صغیر آن همراه کتاب مطارح الانظار به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، بیناشر، بدون تاریخ، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، بدون کاتب، 1309-1310، خشتی، 95+1ص؛ ایران، سنگی، 1259، رقعی، بدون شماره صفحه
[نسخههای منزوی 218/1؛ الذریعة 367/1؛ فهرستواره منزوی، 4: 2780-2782؛ دنا، 1: 431-435]
نسخههای خطی این اثر
113 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
6172/5 | غیاث الدین محمود بن سلیم لاتی | جمعه 4 رمضان 1086ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 2 |
دائرة المعارف
تهران
|
987/2 | محمد تقی بن محمد علی | سهشنبه 5 محرم 1088ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 3 |
ملی
تهران
|
4633/1 | بیکاتب | 1089ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 4 |
رضوی
مشهد
|
ض15314 | محمد رشید بن محمد علی | 1094ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 5 |
ملک
تهران
|
2125/8 | محمد حسین قاینی | 1096ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 6 |
مدرسه غرب
همدان
|
10212/9 | محمد زمان سمنانی | 1096ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 7 |
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
|
304/2ر | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
تهران
|
7339/4 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق، شکسته | 12 | شناسنامه ← |
| 9 |
دانشگاه
تهران
|
2874/1-ف | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 10 |
مرعشی
قم
|
8610/5 | محمد یوسف بن آدم بیک | 1100ق | نستعلیق، نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 11 |
فیضیه
قم
|
1922/1 | بیکاتب | 1106ق | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 12 |
فیضیه
قم
|
1223/1 | بیکاتب | 1110ق | نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 13 |
دیانی
بیرجند
|
162/4 | میر احمد بن میر حمزه حسینی | 1120ق | نسخ | 19 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرعشی
قم
|
3034/1 | بیکاتب | غره رجب 1121ق | نسخ | 21 | شناسنامه ← |
| 15 |
ملک
تهران
|
3095/2 | بیکاتب | جمعه 14 ربیع الثانی 1127ق | شکسته نستعلیق | 10 | شناسنامه ← |
| 16 |
مرعشی
قم
|
1602/4 | محمد طاهر بن محمد یوسف حسینی طالقانی | 20 شعبان 1132ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 17 |
دانشگاه
تهران
|
4561 | بیکاتب | جمعه 3 ذیحجه 1135ق | نستعلیق | 41 | شناسنامه ← |
| 18 |
وزیری
یزد
|
2164/1 | بیکاتب | 1141ق | نستعلیق | 50 | شناسنامه ← |
| 19 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
56/3 | احمد بن محمد تقی شیرازی | 1156ق | نسخ | 14 | شناسنامه ← |
| 20 |
چهل ستون
تهران
|
195 | عماد حسنی | 1176ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 21 |
مجلس
تهران
|
18253 | بیکاتب | 1188ق | - | - | شناسنامه ← |
| 22 |
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
|
463/3 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، نسخ | 13 | شناسنامه ← |
| 23 |
گوهرشاد
مشهد
|
1034 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 24 |
رضوی
مشهد
|
27736 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 28 | شناسنامه ← |
| 25 |
گوهرشاد
مشهد
|
2034 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 120 | شناسنامه ← |
| 26 |
میبدی
مشهد
|
226/4 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 13 | شناسنامه ← |
| 27 |
ملک
تهران
|
6053/53 | بیکاتب | قرن 12 | شکسته نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 28 |
ملک
تهران
|
5800/1 | بیکاتب | قرن 12 | - | 14 | شناسنامه ← |
| 29 |
دانشگاه
تهران
|
3988 | بیکاتب | قرن 12 | شکسته نستعلیق | 49 | شناسنامه ← |
| 30 |
مدرسه رضویه
قم
|
40/3 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |