شناسنامه کتابشناختی اثر
اختیارات
extīyārāt
113
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/3467
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #3467
پدیدآور / مؤلف:
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 387
تا 393
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
پیشگویی
عناوین دیگر و همتراز:
اختیارات الایام
(extīyārāt-ol-ayyām)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
از علامه مجلسی سه رساله در «اختیارات » گزارش شده:
الف) اختیارات کبیر او در 40 «فصل» و یک «خاتمه» و افزون بر اختیارات آگاهیهای بسیاری از خوابگزاری، جهانشناسی و جغرافیا دربر دارد. بیشتر این کتاب از احادیث اهل بیت (ع) بهره برده شده و از کتابهای نجومی و گفتههای دانشمندان فن نجوم کمتر استفاده میکنند.
ب) اختیارات صغیر که در سه «فصل» و یک «خاتمه» است: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان اموری که موجب دفع نحوست ایام و ساعات است؛ خاتمه در ترجمه حدیث که مشتمل بر احکام خسوف و کسوف و حوادث هر سال.
ج) اختیارات متوسط که در برخی از فهرستها آمده است و ممکن است همان اختیارات صغیر او باشد.
ظاهراً او ابتدا اختیارات صغیر را نگاشته و سپس با افزودن فصولی دیگر رسالهای دیگر پدید آورده است. سرآغاز دو رساله صغیر و کبیر به هم شباهت دارد. در اینجا نسخههایی را میآوریم که به سبب شباهت سرآغازها یا نامشخص بودن آنها، معلوم نشد که کدام یک از آن رسالهها هستند.
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین و الصلوة علی سید المرسلین محمد و آله و عترته الطاهرین المعصومین اما بعد چنین گوید اصغر عبادالله محمد باقر بن محمد تقی عفی الله عن جرایمهما »
سوابق و چاپهای اثر
اختیارات کبیر او مکرر چاپ شده است. و صغیر آن همراه کتاب مطارح الانظار به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، بیناشر، بدون تاریخ، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، بدون کاتب، 1309-1310، خشتی، 95+1ص؛ ایران، سنگی، 1259، رقعی، بدون شماره صفحه
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 218/1
الذریعة 367/1
فهرستواره منزوی، 4: 2780-2782
دنا، 1: 431-435
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● اختیارات = اختیارات الایام / پیشگویی / فارسی
extīyārāt = extīyārāt-ol-ayyām
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری
majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699)
از علامه مجلسی سه رساله در «اختیارات » گزارش شده:
الف) اختیارات کبیر او در 40 «فصل» و یک «خاتمه» و افزون بر اختیارات آگاهیهای بسیاری از خوابگزاری، جهانشناسی و جغرافیا دربر دارد. بیشتر این کتاب از احادیث اهل بیت (ع) بهره برده شده و از کتابهای نجومی و گفتههای دانشمندان فن نجوم کمتر استفاده میکنند.
ب) اختیارات صغیر که در سه «فصل» و یک «خاتمه» است: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان اموری که موجب دفع نحوست ایام و ساعات است؛ خاتمه در ترجمه حدیث که مشتمل بر احکام خسوف و کسوف و حوادث هر سال.
ج) اختیارات متوسط که در برخی از فهرستها آمده است و ممکن است همان اختیارات صغیر او باشد.
ظاهراً او ابتدا اختیارات صغیر را نگاشته و سپس با افزودن فصولی دیگر رسالهای دیگر پدید آورده است. سرآغاز دو رساله صغیر و کبیر به هم شباهت دارد. در اینجا نسخههایی را میآوریم که به سبب شباهت سرآغازها یا نامشخص بودن آنها، معلوم نشد که کدام یک از آن رسالهها هستند.
آغاز: الحمدلله رب العالمین و الصلوة علی سید المرسلین محمد و آله و عترته الطاهرین المعصومین اما بعد چنین گوید اصغر عبادالله محمد باقر بن محمد تقی عفی الله عن جرایمهما
چاپ: اختیارات کبیر او مکرر چاپ شده است. و صغیر آن همراه کتاب مطارح الانظار به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، بیناشر، بدون تاریخ، خشتی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، بدون کاتب، 1309-1310، خشتی، 95+1ص؛ ایران، سنگی، 1259، رقعی، بدون شماره صفحه
[نسخههای منزوی 218/1؛ الذریعة 367/1؛ فهرستواره منزوی، 4: 2780-2782؛ دنا، 1: 431-435]
نسخههای خطی این اثر
113 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
ملی
تهران
|
6756 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 62 | شناسنامه ← |
| 92 |
ملی
تهران
|
18620 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 93 |
ملی
تهران
|
8250 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 51 | شناسنامه ← |
| 94 |
ملی
تهران
|
17314 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 95 |
ملک
تهران
|
888/9 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 96 |
ملک
تهران
|
4165/4 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 97 |
نامشخص
|
بیشماره | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 79 | شناسنامه ← |
| 98 |
سپهسالار
تهران
|
7385/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 8 | شناسنامه ← |
| 99 |
فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر)
تهران
|
بدون شماره/64 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 1 | شناسنامه ← |
| 100 |
نوربخش
تهران
|
50/16 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 52 | شناسنامه ← |
| 101 |
مفتاح
تهران
|
290/5 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 102 |
فیضیه
قم
|
1989/3 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 103 |
فیضیه
قم
|
1747/3 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 65 | شناسنامه ← |
| 104 |
وزیری
یزد
|
3869 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 129 | شناسنامه ← |
| 105 |
وزیری
یزد
|
110/15 | محمد حسین بن علی اکبر کرمانی | بیتاریخ | نسخ | 18 | شناسنامه ← |
| 106 |
وزیری
یزد
|
2671 | بیکاتب | بیتاریخ | مختلف، بیکا، بیتا | 94 | شناسنامه ← |
| 107 |
وزیری
یزد
|
4002 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 108 |
محقق (آقای)
تبریز
|
11/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 109 |
نجومی
کرمانشاه
|
1مجموعه بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 110 |
فاضل
خوانسار
|
259/1 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 111 |
دهگان
اراک
|
107/1 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 141 | شناسنامه ← |
| 112 |
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
|
1148/1الف | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 113 |
مدرسه غرب
همدان
|
830/7 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |