زاد المسافرین

● زاد المسافرین = تدبیر مسافر / طب / فارسی zād-ol mosāferīn = tadbīr-e mosāfer شریف، محمد مهدی بن علی نقی، ق 12 قمری Šarīf, mohammad mahdī ebn-e ‘alī naqī (- 18c) اهدا به: میرزا محمد اسماعیل تاریخ تألیف: 10 صفر 1141ق؛ محل تألیف: اصفهان یا شیراز دوست مؤلف، میرزا محمد اسماعیل که همیشه در سفر بود از وی درخواست کرد که کتابی مختصر در طب بنگارد تا درخور حال مسافران باشد و بدون مراجعه به پزشکان بتوانند از آن استفاده کنند؛ مشتمل است بر دو «مطلب»: 1. تدبیر مسافران و قوانین حفظ صحت ایشان و تدابیر اموری که مسافر را غالباً اتفاق می‌افتد؛ 2. معالجه امراضی که بدون مراجعه به طبیب معالجه توان نمود. او در پایان می‌نویسد که من روزگاری دراز دور از میهن و زاد و بوم خویش در سپاهان گرفتار افغانها بودم. آغاز: بسمله و به نستعین، سپاس افزون از خواهش بیماران بشفا و ستایش متجاوز از شوق دردمندان بلقاء نثار بارگاه طبیبی است ... انجام: اندکی پیش تو گفتم غم دل ترسیدم ×× دل که آزرده شوی ورنه سخن بسیار است. چاپ: مکرر چاپ شده؛ ایران، تهران، کارخانه عبدالحسین، 1283ق، سنگی، جیبی [الذریعة 10/12؛ زاد المسافرین، چاپ سنگی؛ کتاب‌شناسی نسخ خطی پزشکی ایران ص 161؛ نسخه‌های منزوی 546/1؛ معجم مؤلفی الشیعة ص 260؛ فهرستواره منزوی 3493/5؛ دنا 1149/5-1153 (140 نسخه)]