شناسنامه کتابشناختی اثر
رياض العابدين فى شرح صحيفة سيد الساجدين
rīyāz-ol ‘ābedīn fī š.-e sahīfat-e sayyed-es sājedīn
پیوند کوتاه:
/w/34120
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #34120
پدیدآور / مؤلف:
هرندی، بدیع الزمان بن ابی اسحاق
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 17، ص 321
تا 324
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
شرح دعا
اهدا / به درخواست:
شاه صفی بهادر خان (1038-1052ق)
اثر مرتبط / وابسته به:
الصحيفة الكاملة السجادية = الصحيفة السجادية؛ علی بن حسین (ع)، امام چهارم (38-94)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتاب ترجمه و شرحی است مزجی و مختصر بر صحیفه کامله سجادیه. روش این شرح چنین است: «چون بهر لغتی عباراتی مناسبت دارد و هر زبانی مقتضی بیانی است قاصد این است که یکان یکون عبارت عربی اقتصار نموده هر جا مقام اقتضاء بسط کلام نماید و در حل کلام معجز نظام ذکر استشهادی باید نمود توضیحاً للمرام مبادرت به ذکر آن نماید و اگر مترجم را در اثنا کلام سخنی روی نماید که ذکر آن مناسب مقام باشد به عرض آن اقدام نماید و بالجمله شرحی ترتیب یابد در لباس ترجمه و ترجمه نموده شود در ضمن شرح» و بعد از توضیح معنی و فضیلت و آداب دعاء مینویسد: «شروح خواهیم کرد در شرح دعاء توضيح لغات و تنقیح معانی و ترجمه الفاظ و احتراز از تکرار معنی لغات التزام شده چه هر لغتی که یک مرتبه به ذکر و بیان آن تعرض نموده شود دیگر در صدد ذکر آن نمیشود مگر آنکه به معنی دیگر بوده باشد» و با عنایت به اظهار نظر محمد صالح قزوینی مضبوط در مقدمه ترجمه صحیفه، شرح مذکور از افادات سید استاد میر محمد باقر داماد خالی نیست. تاریخ شرح: خلال سنوات 1031ق (رحلت استادش شیخ بهایی) و 1052ق (وفات شیخ صفی). مؤلف از شاگردان شیخ بهائی و شیخ الاسلام شهر یزد بوده است. (وفادار مرادی)
آغاز اثر
« 1: حمد له ... اما بعد بدانکه جمعی از مؤمنین التماس نمودند که صحیفه کامله را ... به لغت فارسی مترجم و شروح کنم »
انجام اثر
« و صلى الله على سيدنا محمد رسول الله المصطفى و على آله الطاهرين و افاضه کناد خدای سبحانه بر مهتر و بهتر ما محمد که فرستاده خدا و برگزیده اوست و بر آل او که پا کند از گناهان صغیره و کبیره و سهو و نسیان از اول عمر تا آخر آن. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، 1375ش
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 329/11 و 348/13
دنا 1100/5-1101 (45 نسخه)
مكتبة اميرالمؤمنين 382/1-383/1
فهرستواره منزوی 455/7
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● رياض العابدين فى شرح صحيفة سيد الساجدين / شرح دعا / فارسی
rīyāz-ol ‘ābedīn fī š.-e sahīfat-e sayyed-es sājedīn
هرندی، بدیع الزمان بن ابی اسحاق، ق 11قمری
harandī, badī‘-oz-zamān ebn-e abī-eshāq (- 17c)
وابسته به: الصحيفة الكاملة السجادية = الصحيفة السجادية؛ علی بن حسین (ع)، امام چهارم (38-94)
اهدا به: شاه صفی بهادر خان (1038-1052ق)
کتاب ترجمه و شرحی است مزجی و مختصر بر صحیفه کامله سجادیه. روش این شرح چنین است: «چون بهر لغتی عباراتی مناسبت دارد و هر زبانی مقتضی بیانی است قاصد این است که یکان یکون عبارت عربی اقتصار نموده هر جا مقام اقتضاء بسط کلام نماید و در حل کلام معجز نظام ذکر استشهادی باید نمود توضیحاً للمرام مبادرت به ذکر آن نماید و اگر مترجم را در اثنا کلام سخنی روی نماید که ذکر آن مناسب مقام باشد به عرض آن اقدام نماید و بالجمله شرحی ترتیب یابد در لباس ترجمه و ترجمه نموده شود در ضمن شرح» و بعد از توضیح معنی و فضیلت و آداب دعاء مینویسد: «شروح خواهیم کرد در شرح دعاء توضيح لغات و تنقیح معانی و ترجمه الفاظ و احتراز از تکرار معنی لغات التزام شده چه هر لغتی که یک مرتبه به ذکر و بیان آن تعرض نموده شود دیگر در صدد ذکر آن نمیشود مگر آنکه به معنی دیگر بوده باشد» و با عنایت به اظهار نظر محمد صالح قزوینی مضبوط در مقدمه ترجمه صحیفه، شرح مذکور از افادات سید استاد میر محمد باقر داماد خالی نیست. تاریخ شرح: خلال سنوات 1031ق (رحلت استادش شیخ بهایی) و 1052ق (وفات شیخ صفی). مؤلف از شاگردان شیخ بهائی و شیخ الاسلام شهر یزد بوده است. (وفادار مرادی)
آغاز: 1: حمد له ... اما بعد بدانکه جمعی از مؤمنین التماس نمودند که صحیفه کامله را ... به لغت فارسی مترجم و شروح کنم
2: زواهر جواهر حمد و سپاس بیرون از اندازه حصر و قیاس نثار بارگاه کبریای خداوندی سزاست ... اما بعد، بمسامع ارباب دانش و بینش میرساند خادمان طالب مطالب دینی ...
انجام: و صلى الله على سيدنا محمد رسول الله المصطفى و على آله الطاهرين و افاضه کناد خدای سبحانه بر مهتر و بهتر ما محمد که فرستاده خدا و برگزیده اوست و بر آل او که پا کند از گناهان صغیره و کبیره و سهو و نسیان از اول عمر تا آخر آن.
چاپ: تهران، 1375ش
[الذريعة 329/11 و 348/13؛ دنا 1100/5-1101 (45 نسخه)؛ مكتبة اميرالمؤمنين 382/1-383/1؛ فهرستواره منزوی 455/7]
نسخههای خطی این اثر
48 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
سپهسالار
تهران
|
6836 | محمد مؤمن بن محمد مقیم کار آفرین یزدی ساکن گازرگاه | ذیحجه 1121ق | نسخ | 276 | شناسنامه ← |
| 32 |
رضوی
مشهد
|
19813 | بیکاتب | جمعه 21 محرم 1127ق | نستعلیق | 212 | شناسنامه ← |
| 33 |
مجلس
تهران
|
4688 | میرزا علی بن محمد یوسف سبزواری ترشیزی | دهه اول ربیع الثانی 1128 و 1129ق | نسخ | 245 | شناسنامه ← |
| 34 |
مجلس
تهران
|
14350 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 224 | شناسنامه ← |
| 35 |
رضوی
مشهد
|
996 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 36 |
مرتضوی
مشهد
|
بدون شماره | بیکاتب | 10 محرم 1183ق | نسخ | 603 | شناسنامه ← |
| 37 |
ملی
تهران
|
1912 | بیکاتب | قرن 12 و 13 | نستعلیق، نسخ | 275 | شناسنامه ← |
| 38 |
مرعشی
قم
|
15675 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق، نسخ | 244 | شناسنامه ← |
| 39 |
الهیات
مشهد
|
14904 | بیکاتب | 1240ق | نسخ | 174 | شناسنامه ← |
| 40 |
مرکز احیاء
قم
|
2596 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 41 |
ملک
تهران
|
2893 | بیکاتب | محرم 1274ق | نستعلیق، شکسته | 257 | شناسنامه ← |
| 42 |
قاضی طباطبائی
تبریز
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 43 |
رضوی
مشهد
|
12359 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 294 | شناسنامه ← |
| 44 |
مرعشی
قم
|
433 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 235 | شناسنامه ← |
| 45 |
مرعشی
قم
|
1857 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 216 | شناسنامه ← |
| 46 |
مرعشی
قم
|
1853 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 290 | شناسنامه ← |
| 47 |
مرعشی
قم
|
3176 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 258 | شناسنامه ← |
| 48 |
گلپایگانی
قم
|
1273-7/173 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 229 | شناسنامه ← |