شناسنامه کتابشناختی اثر
رياض العابدين فى شرح صحيفة سيد الساجدين
rīyāz-ol ‘ābedīn fī š.-e sahīfat-e sayyed-es sājedīn
پیوند کوتاه:
/w/34120
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #34120
پدیدآور / مؤلف:
هرندی، بدیع الزمان بن ابی اسحاق
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 17، ص 321
تا 324
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
شرح دعا
اهدا / به درخواست:
شاه صفی بهادر خان (1038-1052ق)
اثر مرتبط / وابسته به:
الصحيفة الكاملة السجادية = الصحيفة السجادية؛ علی بن حسین (ع)، امام چهارم (38-94)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتاب ترجمه و شرحی است مزجی و مختصر بر صحیفه کامله سجادیه. روش این شرح چنین است: «چون بهر لغتی عباراتی مناسبت دارد و هر زبانی مقتضی بیانی است قاصد این است که یکان یکون عبارت عربی اقتصار نموده هر جا مقام اقتضاء بسط کلام نماید و در حل کلام معجز نظام ذکر استشهادی باید نمود توضیحاً للمرام مبادرت به ذکر آن نماید و اگر مترجم را در اثنا کلام سخنی روی نماید که ذکر آن مناسب مقام باشد به عرض آن اقدام نماید و بالجمله شرحی ترتیب یابد در لباس ترجمه و ترجمه نموده شود در ضمن شرح» و بعد از توضیح معنی و فضیلت و آداب دعاء مینویسد: «شروح خواهیم کرد در شرح دعاء توضيح لغات و تنقیح معانی و ترجمه الفاظ و احتراز از تکرار معنی لغات التزام شده چه هر لغتی که یک مرتبه به ذکر و بیان آن تعرض نموده شود دیگر در صدد ذکر آن نمیشود مگر آنکه به معنی دیگر بوده باشد» و با عنایت به اظهار نظر محمد صالح قزوینی مضبوط در مقدمه ترجمه صحیفه، شرح مذکور از افادات سید استاد میر محمد باقر داماد خالی نیست. تاریخ شرح: خلال سنوات 1031ق (رحلت استادش شیخ بهایی) و 1052ق (وفات شیخ صفی). مؤلف از شاگردان شیخ بهائی و شیخ الاسلام شهر یزد بوده است. (وفادار مرادی)
آغاز اثر
« 1: حمد له ... اما بعد بدانکه جمعی از مؤمنین التماس نمودند که صحیفه کامله را ... به لغت فارسی مترجم و شروح کنم »
انجام اثر
« و صلى الله على سيدنا محمد رسول الله المصطفى و على آله الطاهرين و افاضه کناد خدای سبحانه بر مهتر و بهتر ما محمد که فرستاده خدا و برگزیده اوست و بر آل او که پا کند از گناهان صغیره و کبیره و سهو و نسیان از اول عمر تا آخر آن. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، 1375ش
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 329/11 و 348/13
دنا 1100/5-1101 (45 نسخه)
مكتبة اميرالمؤمنين 382/1-383/1
فهرستواره منزوی 455/7
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● رياض العابدين فى شرح صحيفة سيد الساجدين / شرح دعا / فارسی
rīyāz-ol ‘ābedīn fī š.-e sahīfat-e sayyed-es sājedīn
هرندی، بدیع الزمان بن ابی اسحاق، ق 11قمری
harandī, badī‘-oz-zamān ebn-e abī-eshāq (- 17c)
وابسته به: الصحيفة الكاملة السجادية = الصحيفة السجادية؛ علی بن حسین (ع)، امام چهارم (38-94)
اهدا به: شاه صفی بهادر خان (1038-1052ق)
کتاب ترجمه و شرحی است مزجی و مختصر بر صحیفه کامله سجادیه. روش این شرح چنین است: «چون بهر لغتی عباراتی مناسبت دارد و هر زبانی مقتضی بیانی است قاصد این است که یکان یکون عبارت عربی اقتصار نموده هر جا مقام اقتضاء بسط کلام نماید و در حل کلام معجز نظام ذکر استشهادی باید نمود توضیحاً للمرام مبادرت به ذکر آن نماید و اگر مترجم را در اثنا کلام سخنی روی نماید که ذکر آن مناسب مقام باشد به عرض آن اقدام نماید و بالجمله شرحی ترتیب یابد در لباس ترجمه و ترجمه نموده شود در ضمن شرح» و بعد از توضیح معنی و فضیلت و آداب دعاء مینویسد: «شروح خواهیم کرد در شرح دعاء توضيح لغات و تنقیح معانی و ترجمه الفاظ و احتراز از تکرار معنی لغات التزام شده چه هر لغتی که یک مرتبه به ذکر و بیان آن تعرض نموده شود دیگر در صدد ذکر آن نمیشود مگر آنکه به معنی دیگر بوده باشد» و با عنایت به اظهار نظر محمد صالح قزوینی مضبوط در مقدمه ترجمه صحیفه، شرح مذکور از افادات سید استاد میر محمد باقر داماد خالی نیست. تاریخ شرح: خلال سنوات 1031ق (رحلت استادش شیخ بهایی) و 1052ق (وفات شیخ صفی). مؤلف از شاگردان شیخ بهائی و شیخ الاسلام شهر یزد بوده است. (وفادار مرادی)
آغاز: 1: حمد له ... اما بعد بدانکه جمعی از مؤمنین التماس نمودند که صحیفه کامله را ... به لغت فارسی مترجم و شروح کنم
2: زواهر جواهر حمد و سپاس بیرون از اندازه حصر و قیاس نثار بارگاه کبریای خداوندی سزاست ... اما بعد، بمسامع ارباب دانش و بینش میرساند خادمان طالب مطالب دینی ...
انجام: و صلى الله على سيدنا محمد رسول الله المصطفى و على آله الطاهرين و افاضه کناد خدای سبحانه بر مهتر و بهتر ما محمد که فرستاده خدا و برگزیده اوست و بر آل او که پا کند از گناهان صغیره و کبیره و سهو و نسیان از اول عمر تا آخر آن.
چاپ: تهران، 1375ش
[الذريعة 329/11 و 348/13؛ دنا 1100/5-1101 (45 نسخه)؛ مكتبة اميرالمؤمنين 382/1-383/1؛ فهرستواره منزوی 455/7]
نسخههای خطی این اثر
48 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
رضوی
مشهد
|
9482 | بیکاتب | احتمالاً اواخر قرن 11 | نستعلیق | 274 | شناسنامه ← |
| 32 |
مجلس
تهران
|
4667 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 33 |
دانشگاه
تهران
|
1731 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 294 | شناسنامه ← |
| 34 |
دانشگاه
تهران
|
2427-ف | نامشخص | - | - | 187 | شناسنامه ← |
| 35 |
محمود آبادی، میرزا حسن
یزد
|
11 | محمد تقی بن محمد علی | صفر 1096ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 36 |
وزیری
یزد
|
583 | محمد تقی بن محمد علی | غره صفر 1096ق | نسخ | 187 | شناسنامه ← |
| 37 |
رضوی
مشهد
|
9739 | محمد هادی بن علیرضا تنکابنی | شوال 1089ق | نسخ | 284 | شناسنامه ← |
| 38 |
دانشگاه
تهران
|
36 | بیکاتب | رمضان 1088ق | نستعلیق | 423 | شناسنامه ← |
| 39 |
امام صادق
قم
|
9 | محمد مومن بن میرعباس حسینی سلیمی مازندرانی | دهه اول ربیع الثانی 1088ق | نسخ | 220 | شناسنامه ← |
| 40 |
ملک
تهران
|
2705 | صدرالدین بن ملاحسین بن ملا روح الله سالک دهی لاهیجانی | صفر 1087ق | نسخ | 196 | شناسنامه ← |
| 41 |
وزیری
یزد
|
779 | نور الدین محمد بن علی | پنجشنبه 12 جمادی الثانی 1085ق | نستعلیق، شکسته | 241 | شناسنامه ← |
| 42 |
مرعشی
قم
|
10432 | بیکاتب | شعبان 1080ق | نسخ | 209 | شناسنامه ← |
| 43 |
مجلس
تهران
|
2021 | بیکاتب | ذیقعده 1078ق | نسخ | 666 | شناسنامه ← |
| 44 |
مرعشی
قم
|
3803 | محمد شفیع بن محمد زمان اصفهانی | سه شنبه 26 ربیع الاول 1071ق | نسخ | 293 | شناسنامه ← |
| 45 |
ملی
تهران
|
1261 | محمود بن علی حاجی حسن طبسی | 1066ق | نسخ | 247 | شناسنامه ← |
| 46 |
مكتبة الزهراء
اصفهان
|
180 | بیکاتب | 23 شوال 1058ق | شکسته نستعلیق | 192 | شناسنامه ← |
| 47 |
مرعشی
قم
|
9357 | عماد بن میر حیدر علی حسینی کرکی | دوشنبه 10 ربیع الثانی 1013ق | نسخ | 339 | شناسنامه ← |
| 48 |
معصومیه
قم
|
76/1-6003 | هرندی، بدیع الزمان بن ابی اسحاق (مؤلف) | یکشنبه شعبان 1043ق | نستعلیق | 238 | شناسنامه ← |