نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

رياض العابدين فى شرح صحيفة سيد الساجدين

rīyāz-ol ‘ābedīn fī š.-e sahīfat-e sayyed-es sājedīn
48 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/34120
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #34120
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 17، ص 321 تا 324
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: شرح دعا
اهدا / به درخواست: شاه صفی بهادر خان (1038-1052ق)
اثر مرتبط / وابسته به: الصحيفة الكاملة السجادية = الصحيفة السجادية؛ علی بن حسین (ع)، امام چهارم (38-94)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتاب ترجمه و شرحی است مزجی و مختصر بر صحیفه کامله سجادیه. روش این شرح چنین است: «چون بهر لغتی عباراتی مناسبت دارد و هر زبانی مقتضی بیانی است قاصد این است که یکان یکون عبارت عربی اقتصار نموده هر جا مقام اقتضاء بسط کلام نماید و در حل کلام معجز نظام ذکر استشهادی باید نمود توضیحاً للمرام مبادرت به ذکر آن نماید و اگر مترجم را در اثنا کلام سخنی روی نماید که ذکر آن مناسب مقام باشد به عرض آن اقدام نماید و بالجمله شرحی ترتیب یابد در لباس ترجمه و ترجمه نموده شود در ضمن شرح» و بعد از توضیح معنی و فضیلت و آداب دعاء می‌نویسد: «شروح خواهیم کرد در شرح دعاء توضيح لغات و تنقیح معانی و ترجمه الفاظ و احتراز از تکرار معنی لغات التزام شده چه هر لغتی که یک مرتبه به ذکر و بیان آن تعرض نموده شود دیگر در صدد ذکر آن نمی‌شود مگر آنکه به معنی دیگر بوده باشد» و با عنایت به اظهار نظر محمد صالح قزوینی مضبوط در مقدمه ترجمه صحیفه، شرح مذکور از افادات سید استاد میر محمد باقر داماد خالی نیست. تاریخ شرح: خلال سنوات 1031ق (رحلت استادش شیخ بهایی) و 1052ق (وفات شیخ صفی). مؤلف از شاگردان شیخ بهائی و شیخ الاسلام شهر یزد بوده است. (وفادار مرادی)
آغاز اثر
« 1: حمد له ... اما بعد بدانکه جمعی از مؤمنین التماس نمودند که صحیفه کامله را ... به لغت فارسی مترجم و شروح کنم »
انجام اثر
« و صلى الله على سيدنا محمد رسول الله المصطفى و على آله الطاهرين و افاضه کناد خدای سبحانه بر مهتر و بهتر ما محمد که فرستاده خدا و برگزیده اوست و بر آل او که پا کند از گناهان صغیره و کبیره و سهو و نسیان از اول عمر تا آخر آن. »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، 1375ش
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 329/11 و 348/13 دنا 1100/5-1101 (45 نسخه) مكتبة اميرالمؤمنين 382/1-383/1 فهرستواره منزوی 455/7

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● رياض العابدين فى شرح صحيفة سيد الساجدين / شرح دعا / فارسی rīyāz-ol ‘ābedīn fī š.-e sahīfat-e sayyed-es sājedīn هرندی، بدیع الزمان بن ابی اسحاق، ق 11قمری harandī, badī‘-oz-zamān ebn-e abī-eshāq (- 17c) وابسته به: الصحيفة الكاملة السجادية = الصحيفة السجادية؛ علی بن حسین (ع)، امام چهارم (38-94) اهدا به: شاه صفی بهادر خان (1038-1052ق) کتاب ترجمه و شرحی است مزجی و مختصر بر صحیفه کامله سجادیه. روش این شرح چنین است: «چون بهر لغتی عباراتی مناسبت دارد و هر زبانی مقتضی بیانی است قاصد این است که یکان یکون عبارت عربی اقتصار نموده هر جا مقام اقتضاء بسط کلام نماید و در حل کلام معجز نظام ذکر استشهادی باید نمود توضیحاً للمرام مبادرت به ذکر آن نماید و اگر مترجم را در اثنا کلام سخنی روی نماید که ذکر آن مناسب مقام باشد به عرض آن اقدام نماید و بالجمله شرحی ترتیب یابد در لباس ترجمه و ترجمه نموده شود در ضمن شرح» و بعد از توضیح معنی و فضیلت و آداب دعاء می‌نویسد: «شروح خواهیم کرد در شرح دعاء توضيح لغات و تنقیح معانی و ترجمه الفاظ و احتراز از تکرار معنی لغات التزام شده چه هر لغتی که یک مرتبه به ذکر و بیان آن تعرض نموده شود دیگر در صدد ذکر آن نمی‌شود مگر آنکه به معنی دیگر بوده باشد» و با عنایت به اظهار نظر محمد صالح قزوینی مضبوط در مقدمه ترجمه صحیفه، شرح مذکور از افادات سید استاد میر محمد باقر داماد خالی نیست. تاریخ شرح: خلال سنوات 1031ق (رحلت استادش شیخ بهایی) و 1052ق (وفات شیخ صفی). مؤلف از شاگردان شیخ بهائی و شیخ الاسلام شهر یزد بوده است. (وفادار مرادی) آغاز: 1: حمد له ... اما بعد بدانکه جمعی از مؤمنین التماس نمودند که صحیفه کامله را ... به لغت فارسی مترجم و شروح کنم 2: زواهر جواهر حمد و سپاس بیرون از اندازه حصر و قیاس نثار بارگاه کبریای خداوندی سزاست ... اما بعد، بمسامع ارباب دانش و بینش می‌رساند خادمان طالب مطالب دینی ... انجام: و صلى الله على سيدنا محمد رسول الله المصطفى و على آله الطاهرين و افاضه کناد خدای سبحانه بر مهتر و بهتر ما محمد که فرستاده خدا و برگزیده اوست و بر آل او که پا کند از گناهان صغیره و کبیره و سهو و نسیان از اول عمر تا آخر آن. چاپ: تهران، 1375ش [الذريعة 329/11 و 348/13؛ دنا 1100/5-1101 (45 نسخه)؛ مكتبة اميرالمؤمنين 382/1-383/1؛ فهرستواره منزوی 455/7]

نسخه‌های خطی این اثر

48 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
گلپایگانی
قم
1273-7/173 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 229 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
3176 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 258 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
1853 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 290 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
1857 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 216 شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
433 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 235 شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
12359 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 294 شناسنامه ←
7
قاضی طباطبائی
تبریز
بدون شماره بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
8
ملک
تهران
2893 بی‌کاتب محرم 1274ق نستعلیق، شکسته 257 شناسنامه ←
9
مرکز احیاء
قم
2596 نامشخص - - - شناسنامه ←
10
الهیات
مشهد
14904 بی‌کاتب 1240ق نسخ 174 شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
15675 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق، نسخ 244 شناسنامه ←
12
ملی
تهران
1912 بی‌کاتب قرن 12 و 13 نستعلیق، نسخ 275 شناسنامه ←
13
مرتضوی
مشهد
بدون شماره بی‌کاتب 10 محرم 1183ق نسخ 603 شناسنامه ←
14
رضوی
مشهد
996 نامشخص - - - شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
14350 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 224 شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
4688 میرزا علی بن محمد یوسف سبزواری ترشیزی دهه اول ربیع الثانی 1128 و 1129ق نسخ 245 شناسنامه ←
17
رضوی
مشهد
19813 بی‌کاتب جمعه 21 محرم 1127ق نستعلیق 212 شناسنامه ←
18
سپهسالار
تهران
6836 محمد مؤمن بن محمد مقیم کار آفرین یزدی ساکن گازرگاه ذیحجه 1121ق نسخ 276 شناسنامه ←
19
وزیری
یزد
616 محمد رمضان 1119ق نستعلیق، شکسته 350 شناسنامه ←
20
گلپایگانی
قم
722-5/21 شیخ کبیر یزدی بن شیخ نورالله ساکن قریه نواحی دارالسلطنه اصفهان جمعه 2 شوال 1111ق نسخ 195 شناسنامه ←
21
وزیری
یزد
2657 سلیم بن سکندر مازندرانی 1106ق نستعلیق، نسخ 190 شناسنامه ←
22
فاضل
خوانسار
133 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ 219 شناسنامه ←
23
مولوی
مشهد
229 نامشخص - - - شناسنامه ←
24
مرعشی
قم
15729 بی‌کاتب اوایل قرن 12 نستعلیق 271 شناسنامه ←
25
الهیات
مشهد
229 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 287 شناسنامه ←
26
مرعشی
قم
5591 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 359 شناسنامه ←
27
مرکز احیاء
قم
3006 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ 306 شناسنامه ←
28
الهیات
تهران
89 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
29
مدرسه خان
یزد
72 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ 257 شناسنامه ←
30
مرعشی
قم
15264 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 203 شناسنامه ←