نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

دیوان جامی

d.-e jāmī
241 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/29288
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #29288
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 15، ص 97 تا 117
زبان و قالب: عربی - فارسی
رده‌های موضوعی: شعر

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

جامی دارای سه دیوان است به نام‌های: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سروده‌های فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سال‌های 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخه‌ها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچه‌ها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی »
انجام اثر
« (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا »
سوابق و چاپ‌های اثر
بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 188/9 و 189 نسخه‌های منزوی 2264/3 مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59 جامی حکمت ص 207 مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208 مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● دیوان جامی / شعر / عربی - فارسی d.-e jāmī جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493) جامی دارای سه دیوان است به نام‌های: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سروده‌های فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سال‌های 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخه‌ها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچه‌ها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است. آغاز: 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی انجام: (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا 5: (دیوان سوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× طرفه خطاییست ز سفر قدیم / کرده ازین حرف ستایش کران ×× نقش نگین خاتم پیغمبران چاپ: بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج [الذريعة 188/9 و 189؛ نسخه‌های منزوی 2264/3؛ مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59؛ جامی حکمت ص 207؛ مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208؛ مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1]

نسخه‌های خطی این اثر

241 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
151
مرعشی
قم
13499/10 محمد معین بن عبدالرزاق کاشانی نیمه نخست سده 13 شکسته نستعلیق 2 شناسنامه ←
152
رضوی
مشهد
26957 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
153
مجلس
تهران
3707/10 بی‌کاتب قرن 13 - 2 شناسنامه ←
154
رضوی
مشهد
16287 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 120 شناسنامه ←
155
ملک
تهران
5416 بی‌کاتب قرن 13، با یادداشت مورخ 1228 نستعلیق 254 شناسنامه ←
156
گلپایگانی
قم
277/4-2/97 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 258 شناسنامه ←
157
گوهرشاد
مشهد
634 محمد بن میرزا محمد کاظم 28 جمادی الاول 1212ق، حسب خواهش فتح الله خان فرزند الله ویردی خان نستعلیق - شناسنامه ←
158
دانشگاه
تهران
7873/3 محمد جواد کشمیری 1220ق، در متن و هامش نستعلیق - شناسنامه ←
159
مجلس
تهران
13752/1 عبدالله دنبلی خوئی بن کبیر 1222ق شکسته نستعلیق 57 شناسنامه ←
160
مرکز مطالعات
قم
832 ملا عطاء الله قادری ولد ملا محمد ضیاء غره رمضان 1229ق نستعلیق 295 شناسنامه ←
161
رضوی
مشهد
4614/1 شکرالله اردلانی سنندجی 1231ق، برای میرزا طبیب اصفهانی نستعلیق - شناسنامه ←
162
ملی
تهران
6897 محمد غیاث شهیر به میرزا آقا 1231ق نستعلیق 199 شناسنامه ←
163
رضوی
مشهد
4614/3 شکر الله اردلانی سنندجی 1231ق، برای میرزا معصوم طبیب اصفهانی نستعلیق - شناسنامه ←
164
مسجد اعظم
قم
1859 نهاوندی شنبه 23 محرم 1240ق نستعلیق 213 شناسنامه ←
165
مجلس
تهران
9467/58 محمد بن جمشید مراغی 1241ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
166
ملک
تهران
5561/12 فضلعلی بن اسماعیل خان قاجار قوانلو 1242ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
167
ملک
تهران
4918/3 بی‌کاتب 1254ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
168
گوهرشاد
مشهد
718 بی‌کاتب 27 صفر 1256ق نستعلیق - شناسنامه ←
169
مجلس
تهران
8875/17 بی‌کاتب با تاریخ 1259ق نستعلیق 1 شناسنامه ←
170
مرکز احیاء
قم
4322 میر محمود بن میر محمد شاکر غره رجب 1263ق نستعلیق 242 شناسنامه ←
171
لغت نامه دهخدا
تهران
133 بی‌کاتب 1275ق نستعلیق - شناسنامه ←
172
مجلس
تهران
2329/52 محمود و عبدالکریم سلطان 1275ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
173
مجلس
تهران
2329/11 بی‌کاتب 1275ق نستعلیق 5 شناسنامه ←
174
دانشگاه
تهران
7860 بی‌کاتب 1276ق، بی دیباچه نستعلیق 229 شناسنامه ←
175
علامه طباطبائی
شیراز
1456 بی‌کاتب 12 رجب 1278ق نستعلیق 163 شناسنامه ←
176
گلپایگانی
قم
4979/1-25/69 بی‌کاتب 13 ربیع الاول 1286ق نستعلیق، شکسته 118 شناسنامه ←
177
ملک
تهران
5083/22 بی‌کاتب با تاریخ 1291ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
178
کاظمینی
یزد
402 بی‌کاتب دوشنبه 7 ربیع الاول 1311ق نستعلیق 90 شناسنامه ←
179
کاظمینی
یزد
421 بی‌کاتب دوشنبه 7 ربیع الاول 1311ق نستعلیق 89 شناسنامه ←
180
مجلس
تهران
8173/42 صحبت الله خان ملقب به دبیر همایون آغاز قرن 14 شکسته نستعلیق 47 شناسنامه ←