نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

دیوان جامی

d.-e jāmī
241 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/29288
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #29288
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 15، ص 97 تا 117
زبان و قالب: عربی - فارسی
رده‌های موضوعی: شعر

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

جامی دارای سه دیوان است به نام‌های: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سروده‌های فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سال‌های 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخه‌ها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچه‌ها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی »
انجام اثر
« (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا »
سوابق و چاپ‌های اثر
بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 188/9 و 189 نسخه‌های منزوی 2264/3 مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59 جامی حکمت ص 207 مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208 مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● دیوان جامی / شعر / عربی - فارسی d.-e jāmī جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493) جامی دارای سه دیوان است به نام‌های: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سروده‌های فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سال‌های 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخه‌ها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچه‌ها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است. آغاز: 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی انجام: (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا 5: (دیوان سوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× طرفه خطاییست ز سفر قدیم / کرده ازین حرف ستایش کران ×× نقش نگین خاتم پیغمبران چاپ: بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج [الذريعة 188/9 و 189؛ نسخه‌های منزوی 2264/3؛ مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59؛ جامی حکمت ص 207؛ مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208؛ مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1]

نسخه‌های خطی این اثر

241 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
121
دانشگاه
تهران
5092 بی‌کاتب قرن 11 و 12 نستعلیق 288 شناسنامه ←
122
رضوی
مشهد
4618 بی‌کاتب اواخر قرن 12 نستعلیق 302 شناسنامه ←
123
مرعشی
قم
15387/25 بی‌کاتب قرن12 شکسته نستعلیق 24 شناسنامه ←
124
مسجد اعظم
قم
3239 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، شکسته 50 شناسنامه ←
125
مجلس
تهران
304/11 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 8 شناسنامه ←
126
مسجد اعظم
قم
3173 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 170 شناسنامه ←
127
سپهسالار
تهران
7089 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 365 شناسنامه ←
128
گوهرشاد
مشهد
621 بی‌کاتب قرن 12 شکسته نستعلیق 97 شناسنامه ←
129
ملک
تهران
5109/6 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق - شناسنامه ←
130
رضوی
مشهد
10734 محمود علی احمد قرن 12، به سال 886 که جعلی است نستعلیق 242 شناسنامه ←
131
رضوی
مشهد
16132 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 240 شناسنامه ←
132
رضوی
مشهد
12290/1 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 450 شناسنامه ←
133
ملک
تهران
4132/8 محمد شریف قرن 11 و 12 نستعلیق - شناسنامه ←
134
دانشگاه
تهران
4758/2 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 33 شناسنامه ←
135
مجلس
تهران
14772 بی‌کاتب احتمالاً قرن 12 نستعلیق 126 شناسنامه ←
136
ملی
تهران
101/11 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 10 شناسنامه ←
137
ملک
تهران
6242/9 بی‌کاتب قرن 12 شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
138
ادبیات
تهران
319 حکمت بی‌کاتب 11 محرم 1102ق نستعلیق - شناسنامه ←
139
مدرسه سلطانی
کاشان
277 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 105 شناسنامه ←
140
مرکز احیاء
قم
1824 بی‌کاتب 1189ق نستعلیق 163 شناسنامه ←
141
نوربخش
تهران
291 بی‌کاتب 1189ق نستعلیق 306 شناسنامه ←
142
مجلس
تهران
14181/6 زین العابدین بن محمد 14 صفر 1192ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
143
ادبیات
تهران
8 - د بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 114 شناسنامه ←
144
مجلس
تهران
1109/9 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 3 شناسنامه ←
145
مولوی
مشهد
552/2 بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
146
بیات، عبدالحسین
اراک
72 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
147
ملک
تهران
4719/21 بی‌کاتب قرن 13 شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
148
دانشگاه
تهران
3931 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 54 شناسنامه ←
149
ملک
تهران
5112/7 بی‌کاتب قرن 13 شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
150
مجلس
تهران
8177/13 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 8 شناسنامه ←