شناسنامه کتابشناختی اثر
الدرة المضيئة فی شرح الالفية
ad-durrat-ul muḍī’a fī š.-il alfīya
178
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/27352
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27352
پدیدآور / مؤلف:
ابن مالک، محمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
676 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 368
تا 379
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
نحو
عناوین دیگر و همتراز:
شرح الفية ابن مالك
(š.-u alfīyat-i ibn-i mālik)
شرح ابن ناظم
(š.-u ibn-i nāẓim)
شرح ابن المصنف
شرح الخلاصة الالفية
اثر مرتبط / وابسته به:
الخلاصة فی النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
ابن مالک نحوی، ارجوزهای در نحو سروده است به نام «الخلاصه» که چون در هزار بیت میباشد به «الفیه» معروف گردیده است و بر این ارجوزه، شروحی نگاشته شده است از جمله پسر ابن مالک مشهور به «ابن ناظم» آن را شرح نموده است که همین کتاب موجود میباشد، که در چند مورد به خطای مصنف اشاره کرده است. این شرح از شروح ممتاز و متداول در تدریس است که به آیات قرآن استشهاد میکند.
آغاز اثر
« بسمله. قال الشيخ الامام العالم ... اما بعد حمدالله سبحانه بما له من المحامد، على ما أسبغ من نعمه البوادی و العوائد.. »
انجام اثر
« فاعلم انه انتهى غرضه من هذا النظم، و انه اشتمل على اعظم المهمات من علم العربيه. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، سنگی، 1276ق، وزیری
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح شواهد شرح الفية ابن مالک (2عنوان)
الدرر السنية على شرح الالفية = الدرة السنية؛ انصاری، زکریا بن محمد (826-926)
شرح شواهد ابن الناظم = شرح شواهد شرح الفیه؛ موسوی عاملی، محمد بن علی بن محیی (-11)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الظنون، حاجی خلیفه 151/1
ریحانة الادب 179/6
الذریعه 112/6و 105/13
مکتبة امیر المومنین 141/1
دنا 448/6 - 453 (165 نسخه) با عنوان شرح الفية ابن مالک
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الدرة المضيئة فی شرح الالفية = شرح الفية ابن مالك = شرح ابن ناظم = شرح ابن المصنف = شرح الخلاصة الالفية / نحو / عربی
ad-durrat-ul muḍī’a fī š.-il alfīya = š.-u alfīyat-i ibn-i mālik = š.-u ibn-i nāẓim
ابن مالک، محمد بن محمد، - 686 ؟ قمری
ebn-e mālek, mohammad ebn-e mohammad (- 1288)
وابسته به: الخلاصة فی النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672)
تاریخ تألیف: محرم 676ق
ابن مالک نحوی، ارجوزهای در نحو سروده است به نام «الخلاصه» که چون در هزار بیت میباشد به «الفیه» معروف گردیده است و بر این ارجوزه، شروحی نگاشته شده است از جمله پسر ابن مالک مشهور به «ابن ناظم» آن را شرح نموده است که همین کتاب موجود میباشد، که در چند مورد به خطای مصنف اشاره کرده است. این شرح از شروح ممتاز و متداول در تدریس است که به آیات قرآن استشهاد میکند.
آغاز: بسمله. قال الشيخ الامام العالم ... اما بعد حمدالله سبحانه بما له من المحامد، على ما أسبغ من نعمه البوادی و العوائد..
انجام: فاعلم انه انتهى غرضه من هذا النظم، و انه اشتمل على اعظم المهمات من علم العربيه.
چاپ: تهران، سنگی، 1276ق، وزیری
[کشف الظنون، حاجی خلیفه 151/1؛ ریحانة الادب 179/6؛ الذریعه 112/6و 105/13؛ مکتبة امیر المومنین 141/1؛ دنا 448/6 - 453 (165 نسخه) با عنوان شرح الفية ابن مالک]
شرح و حواشی:
1- شرح شواهد شرح الفية ابن مالک (2عنوان)
2- الدرر السنية على شرح الالفية = الدرة السنية؛ انصاری، زکریا بن محمد (826-926)
3- شرح شواهد ابن الناظم = شرح شواهد شرح الفیه؛ موسوی عاملی، محمد بن علی بن محیی (-11)
نسخههای خطی این اثر
178 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
عبدالعظیم
تهران
|
637/1 | عبدالصمد بن نصرالله کازرونی | شنبه 17 محرم 1105ق | نسخ | 238 | شناسنامه ← |
| 92 |
نوربخش
تهران
|
171 | بیکاتب | صفر 1108ق | نسخ | 354 | شناسنامه ← |
| 93 |
گلپایگانی
قم
|
3037-16/47 | بهاء الدین محمد بن شیخ عبدالله رشتی | پنجشنبه 12 جمادی الثانی 1109ق | نستعلیق | 187 | شناسنامه ← |
| 94 |
مرکز احیاء
قم
|
3975 | محمد بن علی بن ثابت حسینی کربلایی | دوشنبه 20 ذیحجه 1114ق | نسخ | 218 | شناسنامه ← |
| 95 |
نواب
مشهد
|
164 | بیکاتب | 1120ق | نستعلیق | 221 | شناسنامه ← |
| 96 |
ملی
تهران
|
1359 | رمضان بن جمشید | 1125ق | نستعلیق | 195 | شناسنامه ← |
| 97 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
731 | محمدزمان بن محمدصالح بهبهانی | یکشنبه 7 شوال 1133ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 98 |
گلپایگانی
قم
|
8292-56/142 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 167 | شناسنامه ← |
| 99 |
حقوق
تهران
|
339 - ج | بیکاتب | جمعه 29 شوال 1138ق | نسخ | 197 | شناسنامه ← |
| 100 |
الهیات
مشهد
|
20401/1 | بیکاتب | پنجشنبه 8 جمادی الاول 1147ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 101 |
الهیات
تهران
|
121 | عبدالله بن عبدالرحمن بن شیخ حسین عدسانی | 9 محرم 1158ق | نسخ | 193 | شناسنامه ← |
| 102 |
رضوی
مشهد
|
25692 | مهدی بن کربلائی محمد | 1162ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 103 |
وزیری
یزد
|
1752 | محمد بن حسن | جمعه ربیع الاول 1193ق | نسخ | 349 | شناسنامه ← |
| 104 |
امام صادق
اردکان یزد
|
359 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 230 | شناسنامه ← |
| 105 |
امام هادی
مشهد
|
79 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 176 | شناسنامه ← |
| 106 |
ملی
تهران
|
3770/3 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 107 |
عبدالعظیم
تهران
|
185 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 143 | شناسنامه ← |
| 108 |
رضوی
مشهد
|
12910 | بیکاتب | قرن 13 | - | 236 | شناسنامه ← |
| 109 |
دانشگاه
تهران
|
8717 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 129 | شناسنامه ← |
| 110 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
913 | بیکاتب | قرن 12 یا 13 | نسخ | 241 | شناسنامه ← |
| 111 |
مدرسه اسماعیلیه
شاهرود
|
58 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 112 |
مرتضوی
مشهد
|
بدون شماره | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 113 |
ملی
تهران
|
599 | بیکاتب | محتملاً قرن 13 | نسخ | 153 | شناسنامه ← |
| 114 |
مدرسه خان
یزد
|
8 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 143 | شناسنامه ← |
| 115 |
گلپایگانی
قم
|
4206/2-21/126 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 93 | شناسنامه ← |
| 116 |
گلپایگانی
قم
|
5632-28/52 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 108 | شناسنامه ← |
| 117 |
شورا
تهران
|
444/2 کر | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 137 | شناسنامه ← |
| 118 |
رضوی
مشهد
|
8175 | عبدالحسین ابن محمد رضا | 17 رجب 1204ق | نسخ | 180 | شناسنامه ← |
| 119 |
ملی
تهران
|
3248 | ابراهیم بن عبدالله بن حسن بن علی | 1209ق | نسخ | 111 | شناسنامه ← |
| 120 |
گلپایگانی
قم
|
9128-60/18 | بیکاتب | جمادی الثانی 1211ق | نسخ | 72 | شناسنامه ← |