شناسنامه کتابشناختی اثر
الدرة المضيئة فی شرح الالفية
ad-durrat-ul muḍī’a fī š.-il alfīya
178
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/27352
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27352
پدیدآور / مؤلف:
ابن مالک، محمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
676 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 368
تا 379
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
نحو
عناوین دیگر و همتراز:
شرح الفية ابن مالك
(š.-u alfīyat-i ibn-i mālik)
شرح ابن ناظم
(š.-u ibn-i nāẓim)
شرح ابن المصنف
شرح الخلاصة الالفية
اثر مرتبط / وابسته به:
الخلاصة فی النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
ابن مالک نحوی، ارجوزهای در نحو سروده است به نام «الخلاصه» که چون در هزار بیت میباشد به «الفیه» معروف گردیده است و بر این ارجوزه، شروحی نگاشته شده است از جمله پسر ابن مالک مشهور به «ابن ناظم» آن را شرح نموده است که همین کتاب موجود میباشد، که در چند مورد به خطای مصنف اشاره کرده است. این شرح از شروح ممتاز و متداول در تدریس است که به آیات قرآن استشهاد میکند.
آغاز اثر
« بسمله. قال الشيخ الامام العالم ... اما بعد حمدالله سبحانه بما له من المحامد، على ما أسبغ من نعمه البوادی و العوائد.. »
انجام اثر
« فاعلم انه انتهى غرضه من هذا النظم، و انه اشتمل على اعظم المهمات من علم العربيه. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، سنگی، 1276ق، وزیری
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح شواهد شرح الفية ابن مالک (2عنوان)
الدرر السنية على شرح الالفية = الدرة السنية؛ انصاری، زکریا بن محمد (826-926)
شرح شواهد ابن الناظم = شرح شواهد شرح الفیه؛ موسوی عاملی، محمد بن علی بن محیی (-11)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الظنون، حاجی خلیفه 151/1
ریحانة الادب 179/6
الذریعه 112/6و 105/13
مکتبة امیر المومنین 141/1
دنا 448/6 - 453 (165 نسخه) با عنوان شرح الفية ابن مالک
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الدرة المضيئة فی شرح الالفية = شرح الفية ابن مالك = شرح ابن ناظم = شرح ابن المصنف = شرح الخلاصة الالفية / نحو / عربی
ad-durrat-ul muḍī’a fī š.-il alfīya = š.-u alfīyat-i ibn-i mālik = š.-u ibn-i nāẓim
ابن مالک، محمد بن محمد، - 686 ؟ قمری
ebn-e mālek, mohammad ebn-e mohammad (- 1288)
وابسته به: الخلاصة فی النحو = الفية ابن مالک = الالفية فی النحو؛ ابن مالک، محمد بن عبدالله (600-672)
تاریخ تألیف: محرم 676ق
ابن مالک نحوی، ارجوزهای در نحو سروده است به نام «الخلاصه» که چون در هزار بیت میباشد به «الفیه» معروف گردیده است و بر این ارجوزه، شروحی نگاشته شده است از جمله پسر ابن مالک مشهور به «ابن ناظم» آن را شرح نموده است که همین کتاب موجود میباشد، که در چند مورد به خطای مصنف اشاره کرده است. این شرح از شروح ممتاز و متداول در تدریس است که به آیات قرآن استشهاد میکند.
آغاز: بسمله. قال الشيخ الامام العالم ... اما بعد حمدالله سبحانه بما له من المحامد، على ما أسبغ من نعمه البوادی و العوائد..
انجام: فاعلم انه انتهى غرضه من هذا النظم، و انه اشتمل على اعظم المهمات من علم العربيه.
چاپ: تهران، سنگی، 1276ق، وزیری
[کشف الظنون، حاجی خلیفه 151/1؛ ریحانة الادب 179/6؛ الذریعه 112/6و 105/13؛ مکتبة امیر المومنین 141/1؛ دنا 448/6 - 453 (165 نسخه) با عنوان شرح الفية ابن مالک]
شرح و حواشی:
1- شرح شواهد شرح الفية ابن مالک (2عنوان)
2- الدرر السنية على شرح الالفية = الدرة السنية؛ انصاری، زکریا بن محمد (826-926)
3- شرح شواهد ابن الناظم = شرح شواهد شرح الفیه؛ موسوی عاملی، محمد بن علی بن محیی (-11)
نسخههای خطی این اثر
178 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
5658 | بیکاتب | 8 ربیع الثانی 719ق | نسخ | 99 | شناسنامه ← |
| 2 |
سعیدی، سید ابوالفضل
یزد
|
16 | بیکاتب | با تاریخ 719ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
2597-ف | نامشخص | - | - | 228 | شناسنامه ← |
| 4 |
رضوی
مشهد
|
3842 | محمد بن عبدالمحسن بن حسن بن سلیمان | 730ق | نسخ | 48 | شناسنامه ← |
| 5 |
شورا
تهران
|
1141 ط | محمد بن رسلان بن ابراهیم معروف به ابن سكرى شافعی | یکشنبه 17 جمادی الثانی 756ق | نسخ | 201 | شناسنامه ← |
| 6 |
رضوی
مشهد
|
3839 | بیکاتب | اواخر قرن 8 | نسخ | 244 | شناسنامه ← |
| 7 |
شورا
تهران
|
9111 | بیکاتب | چهارشنبه 26 صفر 820ق | نسخ | 214 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
9582 | بیکاتب | 24 محرم 839ق | نسخ | 201 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
14182 | یحیح اربدی | 894ق | نسخ | 230 | شناسنامه ← |
| 10 |
مرعشی
قم
|
2248 | بیکاتب | با تاریخ 896ق | نسخ | 156 | شناسنامه ← |
| 11 |
شورا
تهران
|
8717 | بیکاتب | ق 8 یا 9 | نسخ | 131 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملک
تهران
|
903 | احمد بن سلیمان بن محمد دمیاطی | قرن 9، با تاریخ ساختگی 846 | نسخ | 183 | شناسنامه ← |
| 13 |
دانشگاه
اصفهان
|
498 | هدایت بن فضل الله | 4 ربیع الاول 962ق | نسخ | 114 | شناسنامه ← |
| 14 |
دبیرستان امیر کبیر
همدان
|
7 | اسعد بن معین الدین شافعی | یکشنبه 23 رمضان 973ق | - | - | شناسنامه ← |
| 15 |
الهیات
تهران
|
111 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 16 |
ملک
تهران
|
1408 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 229 | شناسنامه ← |
| 17 |
شورا
تهران
|
16297/2 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 76 | شناسنامه ← |
| 18 |
گلپایگانی
قم
|
2143-12/33 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 349 | شناسنامه ← |
| 19 |
رضوی
مشهد
|
10845 | حسن بن جمعة بن علی نجفی | سهشنبه 24 رمضان 1010ق | نستعلیق | 101 | شناسنامه ← |
| 20 |
رضوی
مشهد
|
16783 | ابراهیم | جمعه 11 ذیقعده 1026ق | نسخ | 111 | شناسنامه ← |
| 21 |
مفتاح
تهران
|
973 | ابراهیم بن عبدالله بن حسن بن علی احمد | یکشنبه 29 جمادی الاول 1029ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 22 |
ملی
تهران
|
2799 | حونی بن پنهان بن عامر خفاجی | احتمالاً 1043ق | نسخ | 214 | شناسنامه ← |
| 23 |
شورا
تهران
|
7059 | محمد بن حسن بن علی بن محمد | دهه اول رجب 1049ق | نسخ | 290 | شناسنامه ← |
| 24 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
418 | أحمد بن الحسن العاملی | صفر 1057ق، به امر شیخ احمد بن شیخ محمد علی نباطی | نسخ | 413 | شناسنامه ← |
| 25 |
رضوی
مشهد
|
3837 | کریم بن امین اصفهانی | 1058ق | نسخ | 99 | شناسنامه ← |
| 26 |
رضوی
مشهد
|
3838 | اصفهانی کریم بن امین | شنبه 4 صفر 1058ق | نستعلیق | 204 | شناسنامه ← |
| 27 |
حجتیه
قم
|
202 | محمد معصوم الشریف | 1059ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 28 |
مرکز احیاء
قم
|
3696 | محمد بن بستی موسوی حویزی خلف آبادی ساکن شیراز | یکشنبه 10 شعبان 1063ق | نسخ | 258 | شناسنامه ← |
| 29 |
دانشگاه
تهران
|
7972 | عبدالوهاب بن شیخ محمد علی طریح نجفی | 12 رجب 1071ق | نسخ | 302 | شناسنامه ← |
| 30 |
رضوی
مشهد
|
13910 | بیکاتب | رمضان 1072ق | نسخ | 240 | شناسنامه ← |