شناسنامه کتابشناختی اثر
درة الغواص فی اوهام الخواص
durrat-ul ġawwāṣ fī awhām-il xawāṣ
54
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/27329
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27329
پدیدآور / مؤلف:
حریری، قاسم بن علی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 353
تا 356
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
ادبیات
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتابی است که اغلاط مستعمله در عبارات و کلمات و ابیات دانشمندان در آن جمعآوری شده و مؤلف ادله خود را در غلط بودن آن الفاظ ذکر و پس از آن صحیح آن را نیز با ذکر ادله از اشعار بزرگان نقل نموده و تقریباً مشتمل بر تصحیح دویست و پنجاه کلمه از کلمات غیرصحیحه در استعمال و کتابت میباشد و در حدود 4200 بیت کتابت دارد و از کتب بسیار خوب ادب است. نظام الدین حکیم الملک گیلانی این کتاب را مختصر نموده به این معنی که شواهد را انداخته و اقتصار بر کلمات مستعمله و صحیح آنها کرده و در مقدمه آن میگوید که در کمتر از چهار ساعت این انتخاب را انجام داده و نیز اغلاط مستعمله دیگری که حریری به ذکر آنها نپرداخته به آخر آن افزوده است.
آغاز اثر
« بسمله، قال الشيخ الرئيس ابو محمد القاسم بن على بن محمد بن عثمان الحریری البصری رضی الله عنه اما بعد حمد الله الذى عم عباده بوظايف العوارف و خص من شاء منهم بلطائف »
انجام اثر
« و ان اكتفى افراط ينطق عن الهوى و يجهل ان لكل امرى مانوی، و من الله اسئلهم التوفيق للمقال المتعلق بالاصاية و الفعال المجتلب حسن الانابة انه بكرمه ولی الاجابة. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، تهران، 1272ق، سنگی، ایران، جیبی، 154ص؛ مصر، 1273ق، سنگی، 181ص؛ 1287 قمری، لیپسیک، 53- 228ص، 1871م
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
درة الغواص فی اوهام الخواص (منتخب)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الظنون 741/1 و 1-484
معجم المطبوعات - 748
مشار عربی 359
لغتنامه دهخدا 54/3
الاوقاف العامة موصل 227/2 و 117/4
دنا 1128/4- 1129 (52 نسخه)
متن فنخا
● درة الغواص فی اوهام الخواص / ادبیات / عربی
durrat-ul ġawwāṣ fī awhām-il xawāṣ
حریری، قاسم بن علی، 446 - 516 قمری
harīrī, qāsem ebn-e ‘alī (1055 - 1123)
کتابی است که اغلاط مستعمله در عبارات و کلمات و ابیات دانشمندان در آن جمعآوری شده و مؤلف ادله خود را در غلط بودن آن الفاظ ذکر و پس از آن صحیح آن را نیز با ذکر ادله از اشعار بزرگان نقل نموده و تقریباً مشتمل بر تصحیح دویست و پنجاه کلمه از کلمات غیرصحیحه در استعمال و کتابت میباشد و در حدود 4200 بیت کتابت دارد و از کتب بسیار خوب ادب است. نظام الدین حکیم الملک گیلانی این کتاب را مختصر نموده به این معنی که شواهد را انداخته و اقتصار بر کلمات مستعمله و صحیح آنها کرده و در مقدمه آن میگوید که در کمتر از چهار ساعت این انتخاب را انجام داده و نیز اغلاط مستعمله دیگری که حریری به ذکر آنها نپرداخته به آخر آن افزوده است.
آغاز: بسمله، قال الشيخ الرئيس ابو محمد القاسم بن على بن محمد بن عثمان الحریری البصری رضی الله عنه اما بعد حمد الله الذى عم عباده بوظايف العوارف و خص من شاء منهم بلطائف
انجام: و ان اكتفى افراط ينطق عن الهوى و يجهل ان لكل امرى مانوی، و من الله اسئلهم التوفيق للمقال المتعلق بالاصاية و الفعال المجتلب حسن الانابة انه بكرمه ولی الاجابة.
چاپ: ایران، تهران، 1272ق، سنگی، ایران، جیبی، 154ص؛ مصر، 1273ق، سنگی، 181ص؛ 1287 قمری، لیپسیک، 53- 228ص، 1871م
[کشف الظنون 741/1 و 1-484؛ معجم المطبوعات - 748؛ مشار عربی 359؛ لغتنامه دهخدا 54/3؛ الاوقاف العامة موصل 227/2 و 117/4؛ دنا 1128/4- 1129 (52 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- درة الغواص فی اوهام الخواص (منتخب)
نسخههای خطی این اثر
54 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
ادبیات
تهران
|
233 | بیکاتب | یکشنبه 26 جمادی الاول 981 ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
2807 | کاظم بن یاسین بن ابراهیم مشهور به صواف | 17 رجب 997ق | نسخ | 77 | شناسنامه ← |
| 3 |
سپهسالار
تهران
|
2919/25 | یوسف علی بن ملاعبدالله سپاهانی | 28 صفر 1034ق | نستعلیق | 28 | شناسنامه ← |
| 4 |
شورا
تهران
|
5138/88 | احمد بن علی المکی شیرازی | 13 جمادی الاول 1035ق | نسخ | 20 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملی
تهران
|
507/4 | روح الله بن خواجه مازندرانی | 1046ق | نستعلیق | 80 | شناسنامه ← |
| 6 |
سپهسالار
تهران
|
2887 | حاج بن منصور احسائی | 1050ق | نسخ | 97 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرکز احیاء
قم
|
3499/2 | محمد زمان حسینی سبزواری | دهه دوم شوال 1050ق | نسخ | 125 | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
تهران
|
6710/6 | نصیرالدین محمد رضوی شاگرد آقا حسین خوانساری | رمضان 1064ق | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرکز احیاء
قم
|
1356/6 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 10 |
لغت نامه دهخدا
تهران
|
31 | بیکاتب | پایان شعبان 1071ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 11 |
ملی
تهران
|
1696/1 | جابر بن حسین | 1077ق | نسخ | 212 | شناسنامه ← |
| 12 |
دائرة المعارف
تهران
|
1795-عکسی | محمد رضا استرآبادی | دوشنبه 4 ذیقعده 1089ق | نسخ | 276 | شناسنامه ← |
| 13 |
شورا
تهران
|
13165/14 | احمد بن محمد علی جزایری صیمری | 1092ق | نسخ | 61 | شناسنامه ← |
| 14 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
634 | محمدرضا بن درویش محمد شهمرزادی | دوشنبه 12 صفر 1092ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 15 |
شورا
تهران
|
4712/1 | ملاعبدالرحیم کشمیری | 1096ق | نستعلیق | 43 | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
تهران
|
7371 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 75 | شناسنامه ← |
| 17 |
رضوی
مشهد
|
19716 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 18 |
الهیات
تهران
|
441/6 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 53 | شناسنامه ← |
| 19 |
شورا
تهران
|
155/2-طباطبائی | عبد علی بن محمد | قرن 11 | نسخ | 52 | شناسنامه ← |
| 20 |
مرعشی
قم
|
9292 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 42 | شناسنامه ← |
| 21 |
شفتی، مهدی
اصفهان
|
63 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 166 | شناسنامه ← |
| 22 |
سپهسالار
تهران
|
2888 | محمد تقی بن شاه محمد | 1100ق | نسخ | 127 | شناسنامه ← |
| 23 |
ملک
تهران
|
3972 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 123 | شناسنامه ← |
| 24 |
مروی
تهران
|
800/15 | بیکاتب | 1102ق | - | - | شناسنامه ← |
| 25 |
شورا
تهران
|
7529 | محمد بن سعید | دوشنبه 7رمضان 1110ق | نستعلیق | 112 | شناسنامه ← |
| 26 |
شورا
تهران
|
9235 | بیکاتب | 4 رجب 1114ق | نستعلیق | 89 | شناسنامه ← |
| 27 |
مرعشی
قم
|
4695 | محمد بن علی بن ثابت حسینی کربلائی اصلا اصفهانی مسکناً | دوشنبه 14 صفر 1114ق | نسخ | 101 | شناسنامه ← |
| 28 |
مرعشی
قم
|
1409/16 | بیکاتب | ربیع الثانی 1128ق | نسخ | 69 | شناسنامه ← |
| 29 |
سپهسالار
تهران
|
6829/2 | بیکاتب | شنبه 15 محرم 1128ق | نسخ | 53 | شناسنامه ← |
| 30 |
شورا
تهران
|
5689/1 | بیکاتب | 1180ق | نسخ | 351 | شناسنامه ← |