نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

درة الغواص فی اوهام الخواص

durrat-ul ġawwāṣ fī awhām-il xawāṣ
54 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/27329
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27329
پدیدآور / مؤلف: حریری، قاسم بن علی
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 14، ص 353 تا 356
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: ادبیات

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتابی است که اغلاط مستعمله در عبارات و کلمات و ابیات دانشمندان در آن جمع‌آوری شده و مؤلف ادله خود را در غلط بودن آن الفاظ ذکر و پس از آن صحیح آن را نیز با ذکر ادله از اشعار بزرگان نقل نموده و تقریباً مشتمل بر تصحیح دویست و پنجاه کلمه از کلمات غیرصحیحه در استعمال و کتابت می‌باشد و در حدود 4200 بیت کتابت دارد و از کتب بسیار خوب ادب است. نظام الدین حکیم الملک گیلانی این کتاب را مختصر نموده به این معنی که شواهد را انداخته و اقتصار بر کلمات مستعمله و صحیح آنها کرده و در مقدمه آن می‌گوید که در کمتر از چهار ساعت این انتخاب را انجام داده و نیز اغلاط مستعمله دیگری که حریری به ذکر آنها نپرداخته به آخر آن افزوده است.
آغاز اثر
« بسمله، قال الشيخ الرئيس ابو محمد القاسم بن على بن محمد بن عثمان الحریری البصری رضی الله عنه اما بعد حمد الله الذى عم عباده بوظايف العوارف و خص من شاء منهم بلطائف »
انجام اثر
« و ان اكتفى افراط ينطق عن الهوى و يجهل ان لكل امرى مانوی، و من الله اسئلهم التوفيق للمقال المتعلق بالاصاية و الفعال المجتلب حسن الانابة انه بكرمه ولی الاجابة. »
سوابق و چاپ‌های اثر
ایران، تهران، 1272ق، سنگی، ایران، جیبی، 154ص؛ مصر، 1273ق، سنگی، 181ص؛ 1287 قمری، لیپسیک، 53- 228ص، 1871م
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
درة الغواص فی اوهام الخواص (منتخب)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
کشف الظنون 741/1 و 1-484 معجم المطبوعات - 748 مشار عربی 359 لغت‌نامه دهخدا 54/3 الاوقاف العامة موصل 227/2 و 117/4 دنا 1128/4- 1129 (52 نسخه)

متن فنخا

● درة الغواص فی اوهام الخواص / ادبیات / عربی durrat-ul ġawwāṣ fī awhām-il xawāṣ حریری، قاسم بن علی، 446 - 516 قمری harīrī, qāsem ebn-e ‘alī (1055 - 1123) کتابی است که اغلاط مستعمله در عبارات و کلمات و ابیات دانشمندان در آن جمع‌آوری شده و مؤلف ادله خود را در غلط بودن آن الفاظ ذکر و پس از آن صحیح آن را نیز با ذکر ادله از اشعار بزرگان نقل نموده و تقریباً مشتمل بر تصحیح دویست و پنجاه کلمه از کلمات غیرصحیحه در استعمال و کتابت می‌باشد و در حدود 4200 بیت کتابت دارد و از کتب بسیار خوب ادب است. نظام الدین حکیم الملک گیلانی این کتاب را مختصر نموده به این معنی که شواهد را انداخته و اقتصار بر کلمات مستعمله و صحیح آنها کرده و در مقدمه آن می‌گوید که در کمتر از چهار ساعت این انتخاب را انجام داده و نیز اغلاط مستعمله دیگری که حریری به ذکر آنها نپرداخته به آخر آن افزوده است. آغاز: بسمله، قال الشيخ الرئيس ابو محمد القاسم بن على بن محمد بن عثمان الحریری البصری رضی الله عنه اما بعد حمد الله الذى عم عباده بوظايف العوارف و خص من شاء منهم بلطائف انجام: و ان اكتفى افراط ينطق عن الهوى و يجهل ان لكل امرى مانوی، و من الله اسئلهم التوفيق للمقال المتعلق بالاصاية و الفعال المجتلب حسن الانابة انه بكرمه ولی الاجابة. چاپ: ایران، تهران، 1272ق، سنگی، ایران، جیبی، 154ص؛ مصر، 1273ق، سنگی، 181ص؛ 1287 قمری، لیپسیک، 53- 228ص، 1871م [کشف الظنون 741/1 و 1-484؛ معجم المطبوعات - 748؛ مشار عربی 359؛ لغت‌نامه دهخدا 54/3؛ الاوقاف العامة موصل 227/2 و 117/4؛ دنا 1128/4- 1129 (52 نسخه)] شرح و حواشی: 1- درة الغواص فی اوهام الخواص (منتخب)

نسخه‌های خطی این اثر

54 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ادبیات
تهران
233 بی‌کاتب یک‌شنبه 26 جمادی الاول 981 ق نسخ - شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
2807 کاظم بن یاسین بن ابراهیم مشهور به صواف 17 رجب 997ق نسخ 77 شناسنامه ←
3
سپهسالار
تهران
2919/25 یوسف علی بن ملاعبدالله سپاهانی 28 صفر 1034ق نستعلیق 28 شناسنامه ←
4
شورا
تهران
5138/88 احمد بن علی المکی شیرازی 13 جمادی الاول 1035ق نسخ 20 شناسنامه ←
5
ملی
تهران
507/4 روح الله بن خواجه مازندرانی 1046ق نستعلیق 80 شناسنامه ←
6
سپهسالار
تهران
2887 حاج بن منصور احسائی 1050ق نسخ 97 شناسنامه ←
7
مرکز احیاء
قم
3499/2 محمد زمان حسینی سبزواری دهه دوم شوال 1050ق نسخ 125 شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
6710/6 نصیرالدین محمد رضوی شاگرد آقا حسین خوانساری رمضان 1064ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
9
مرکز احیاء
قم
1356/6 نامشخص - - - شناسنامه ←
10
لغت نامه دهخدا
تهران
31 بی‌کاتب پایان شعبان 1071ق نسخ - شناسنامه ←
11
ملی
تهران
1696/1 جابر بن حسین 1077ق نسخ 212 شناسنامه ←
12
دائرة المعارف
تهران
1795-عکسی محمد رضا استرآبادی دوشنبه 4 ذیقعده 1089ق نسخ 276 شناسنامه ←
13
شورا
تهران
13165/14 احمد بن محمد علی جزایری صیمری 1092ق نسخ 61 شناسنامه ←
14
علامه طباطبائی
شیراز
634 محمدرضا بن درویش محمد شهمرزادی دوشنبه 12 صفر 1092ق نسخ - شناسنامه ←
15
شورا
تهران
4712/1 ملاعبدالرحیم کشمیری 1096ق نستعلیق 43 شناسنامه ←
16
دانشگاه
تهران
7371 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 75 شناسنامه ←
17
رضوی
مشهد
19716 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
18
الهیات
تهران
441/6 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 53 شناسنامه ←
19
شورا
تهران
155/2-طباطبائی عبد علی بن محمد قرن 11 نسخ 52 شناسنامه ←
20
مرعشی
قم
9292 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 42 شناسنامه ←
21
شفتی، مهدی
اصفهان
63 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 166 شناسنامه ←
22
سپهسالار
تهران
2888 محمد تقی بن شاه محمد 1100ق نسخ 127 شناسنامه ←
23
ملک
تهران
3972 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 123 شناسنامه ←
24
مروی
تهران
800/15 بی‌کاتب 1102ق - - شناسنامه ←
25
شورا
تهران
7529 محمد بن سعید دوشنبه 7رمضان 1110ق نستعلیق 112 شناسنامه ←
26
شورا
تهران
9235 بی‌کاتب 4 رجب 1114ق نستعلیق 89 شناسنامه ←
27
مرعشی
قم
4695 محمد بن علی بن ثابت حسینی کربلائی اصلا اصفهانی مسکناً دوشنبه 14 صفر 1114ق نسخ 101 شناسنامه ←
28
مرعشی
قم
1409/16 بی‌کاتب ربیع الثانی 1128ق نسخ 69 شناسنامه ←
29
سپهسالار
تهران
6829/2 بی‌کاتب شنبه 15 محرم 1128ق نسخ 53 شناسنامه ←
30
شورا
تهران
5689/1 بی‌کاتب 1180ق نسخ 351 شناسنامه ←