شناسنامه کتابشناختی اثر
درة الغواص فی اوهام الخواص
durrat-ul ġawwāṣ fī awhām-il xawāṣ
54
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/27329
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27329
پدیدآور / مؤلف:
حریری، قاسم بن علی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 353
تا 356
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
ادبیات
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتابی است که اغلاط مستعمله در عبارات و کلمات و ابیات دانشمندان در آن جمعآوری شده و مؤلف ادله خود را در غلط بودن آن الفاظ ذکر و پس از آن صحیح آن را نیز با ذکر ادله از اشعار بزرگان نقل نموده و تقریباً مشتمل بر تصحیح دویست و پنجاه کلمه از کلمات غیرصحیحه در استعمال و کتابت میباشد و در حدود 4200 بیت کتابت دارد و از کتب بسیار خوب ادب است. نظام الدین حکیم الملک گیلانی این کتاب را مختصر نموده به این معنی که شواهد را انداخته و اقتصار بر کلمات مستعمله و صحیح آنها کرده و در مقدمه آن میگوید که در کمتر از چهار ساعت این انتخاب را انجام داده و نیز اغلاط مستعمله دیگری که حریری به ذکر آنها نپرداخته به آخر آن افزوده است.
آغاز اثر
« بسمله، قال الشيخ الرئيس ابو محمد القاسم بن على بن محمد بن عثمان الحریری البصری رضی الله عنه اما بعد حمد الله الذى عم عباده بوظايف العوارف و خص من شاء منهم بلطائف »
انجام اثر
« و ان اكتفى افراط ينطق عن الهوى و يجهل ان لكل امرى مانوی، و من الله اسئلهم التوفيق للمقال المتعلق بالاصاية و الفعال المجتلب حسن الانابة انه بكرمه ولی الاجابة. »
سوابق و چاپهای اثر
ایران، تهران، 1272ق، سنگی، ایران، جیبی، 154ص؛ مصر، 1273ق، سنگی، 181ص؛ 1287 قمری، لیپسیک، 53- 228ص، 1871م
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
درة الغواص فی اوهام الخواص (منتخب)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الظنون 741/1 و 1-484
معجم المطبوعات - 748
مشار عربی 359
لغتنامه دهخدا 54/3
الاوقاف العامة موصل 227/2 و 117/4
دنا 1128/4- 1129 (52 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● درة الغواص فی اوهام الخواص / ادبیات / عربی
durrat-ul ġawwāṣ fī awhām-il xawāṣ
حریری، قاسم بن علی، 446 - 516 قمری
harīrī, qāsem ebn-e ‘alī (1055 - 1123)
کتابی است که اغلاط مستعمله در عبارات و کلمات و ابیات دانشمندان در آن جمعآوری شده و مؤلف ادله خود را در غلط بودن آن الفاظ ذکر و پس از آن صحیح آن را نیز با ذکر ادله از اشعار بزرگان نقل نموده و تقریباً مشتمل بر تصحیح دویست و پنجاه کلمه از کلمات غیرصحیحه در استعمال و کتابت میباشد و در حدود 4200 بیت کتابت دارد و از کتب بسیار خوب ادب است. نظام الدین حکیم الملک گیلانی این کتاب را مختصر نموده به این معنی که شواهد را انداخته و اقتصار بر کلمات مستعمله و صحیح آنها کرده و در مقدمه آن میگوید که در کمتر از چهار ساعت این انتخاب را انجام داده و نیز اغلاط مستعمله دیگری که حریری به ذکر آنها نپرداخته به آخر آن افزوده است.
آغاز: بسمله، قال الشيخ الرئيس ابو محمد القاسم بن على بن محمد بن عثمان الحریری البصری رضی الله عنه اما بعد حمد الله الذى عم عباده بوظايف العوارف و خص من شاء منهم بلطائف
انجام: و ان اكتفى افراط ينطق عن الهوى و يجهل ان لكل امرى مانوی، و من الله اسئلهم التوفيق للمقال المتعلق بالاصاية و الفعال المجتلب حسن الانابة انه بكرمه ولی الاجابة.
چاپ: ایران، تهران، 1272ق، سنگی، ایران، جیبی، 154ص؛ مصر، 1273ق، سنگی، 181ص؛ 1287 قمری، لیپسیک، 53- 228ص، 1871م
[کشف الظنون 741/1 و 1-484؛ معجم المطبوعات - 748؛ مشار عربی 359؛ لغتنامه دهخدا 54/3؛ الاوقاف العامة موصل 227/2 و 117/4؛ دنا 1128/4- 1129 (52 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- درة الغواص فی اوهام الخواص (منتخب)
نسخههای خطی این اثر
54 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1464/2 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 32 |
دائرة المعارف
تهران
|
2029/2-عکسی | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 33 |
مرکز احیاء
قم
|
3768/3 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 68 | شناسنامه ← |
| 34 |
ملک
تهران
|
2167 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 104 | شناسنامه ← |
| 35 |
رضوی
مشهد
|
4569/1 | نور محمد بن کربلائی اسدالله النجفی تبریزی | 1225ق | نسخ | 66 | شناسنامه ← |
| 36 |
ملک
تهران
|
1329/4 | بیکاتب | دهه سوم شوال 1239ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 37 |
فاضل خوانساری
خوانسار
|
39 | آقا بابا بن ملا محمد شهمیرزادی | 1247ق | نسخ | 89 | شناسنامه ← |
| 38 |
ملی
تهران
|
737/1 | بیکاتب | 1258ق | نسخ | 85 | شناسنامه ← |
| 39 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
527 | ابراهیم بن محمد الجاوجانی | پنج شنبه 5 جمادی الثانی 1261ق | نستعلیق | 80 | شناسنامه ← |
| 40 |
شورا
تهران
|
5416 | بیکاتب | رمضان 1265ق | نسخ | 50 | شناسنامه ← |
| 41 |
ملک
تهران
|
1510/13 | بیکاتب | 1267ق | - | 63 | شناسنامه ← |
| 42 |
شورا
تهران
|
2948 | بیکاتب | 15 شعبان 1268ق | نسخ | 274 | شناسنامه ← |
| 43 |
رضوی
مشهد
|
4560 | بیکاتب | 15 ربیع الثانی 1269ق | نسخ | 111 | شناسنامه ← |
| 44 |
ملی
تبریز
|
2687 | بیکاتب | 1270ق | - | 88 | شناسنامه ← |
| 45 |
رضوی
مشهد
|
17632 | بیکاتب | 1271ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 46 |
الهیات
تهران
|
109/1 | بیکاتب | چهارشنبه 9 رمضان 1272ق | نسخ | 111 | شناسنامه ← |
| 47 |
مرتضوی
مشهد
|
بدون شماره | ابوطالب حسینی | 25 شوال 1296ق | - | - | شناسنامه ← |
| 48 |
رضوی
مشهد
|
21510 | صفائی خوانساری، احمد بن محمد رضا | 1303ق | نستعلیق | 40 | شناسنامه ← |
| 49 |
مرعشی
قم
|
1497/68 عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 50 |
ملی
شیراز
|
10-د/533 | سید حفی حریری | بیتاریخ | نسخ | 60 | شناسنامه ← |
| 51 |
دائرة المعارف
تهران
|
1792/11- عکسی | بیکاتب | دوشنبه 23 رجب 1317ق | نسخ | 191 | شناسنامه ← |
| 52 |
رضوی
مشهد
|
12068 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 53 |
شورا
تهران
|
7123/2 | محمد بن محمد صادق | چهارشنبه صفر | نسخ | 55 | شناسنامه ← |
| 54 |
فیضیه
قم
|
1127/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |