نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

در بحر المناقب فی تفضیل علی بن ابیطالب (ع)

dorr-o bahr-el manāqeb fī tafzīl-e ‘alī ebn-e abī-tāleb
53 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/27236
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27236
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 14، ص 308 تا 312
زبان و قالب: فارسی

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

درویش برهان، علی بن ابراهیم، ق 10 قمری darvīš borhān, ‘alī ebn-e ebrāhīm (- 16c) مؤلف ابتدا کتابی مفصل به عربی نگاشته در فضایل امیر مؤمنان علی علیه السلام به نام «بحر المناقب» و پس از تکمیل، آن را به‌طور خلاصه در یک «مقدمه» و دوازده «فصل» به فارسی برگردانده است با عناوین «ای ولی مؤمن». در الذریعة تاریخ تألیف را بین سال‌های 911 و 971 دانسته است ولی نسخه‌ای با تاریخ 908 دارد البته اگر فهرست‌نگار خطا نرفته باشد. عناوین چنین است: مقدمه: در شرف و کرامت بنی هاشم و اهل بیت و آل عبا؛ باب 1. ذکر افضلیت مرتضی بنص احادیث؛ 2. ثبوت افضلیت مرتضی بجهت شرف محل ولادت؛ 3. ثبوت افضلیت مرتضی بجهت سبق اسلام؛ 4. ثبوت افضلیت مرتضی بسبب افتراض محبت؛ 5. ثبوت افضلیت مرتضی به سبب تلقيب به خلیفه و وصی؛ 6. ثبوت افضلیت مرتضی به‌واسطه تلقيب به صدیق؛ 7. ثبوت افضلیت مرتضی به سبب نعت به امیرالمؤمنین؛ 8. ثبوت افضلیت مرتضی به حکم اخوت با پیامبر (ص)؛ 9. ثبوت افضلیت مرتضی به مفهوم بودن با حق؛ 10. ثبوت افضلیت مرتضی به نص آیات؛ 11. ثبوت افضلیت مرتضی بسبب كفويت با فاطمه؛ 12. احادیث متفرقه دارای چهار حرف.
آغاز اثر
« سپاس بی قیاس و ثنای بی منتهی حضرت مبدع حکیمی راجلت ارادته و قدرته ... اما بعد چنین گوید فقیر حقير علی بن ابراهیم و فقه الله لاحسن القول و عصمه من التعصب و الجدل ... »
انجام اثر
« بلکه آیتی که به عتاب و توبیخ تعلق داشته باشد هرگز درشأن وی نیامده است چنانک در صدر باب دهم از ابن عباس روایت رفت فهذا ما اردنا ایراده اللهم صل على سيدنا ... انك انت المنان بالجزيل و اليك المنتهى. »
سوابق و چاپ‌های اثر
تبریز، سنگی، 1313ق، وزیری
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 62/8 و 848/3 فهرستواره منزوی 1643/3 و 347/7 نسخه‌های منزوی 4462/6 مشار: 66 و 2058/2 معجم الآثار المخطوطة حول الامام علی بن ابی طالب 132-133 دنا 1113/4-1115 (47 نسخه) معجم التراث الکلامی 245/3-246

متن فنخا

● در بحر المناقب فی تفضیل علی بن ابیطالب (ع) / کلام و اعتقادات، تاریخ معصومین / فارسی dorr-o bahr-el manāqeb fī tafzīl-e ‘alī ebn-e abī-tāleb درویش برهان، علی بن ابراهیم، ق 10 قمری darvīš borhān, ‘alī ebn-e ebrāhīm (- 16c) مؤلف ابتدا کتابی مفصل به عربی نگاشته در فضایل امیر مؤمنان علی علیه السلام به نام «بحر المناقب» و پس از تکمیل، آن را به‌طور خلاصه در یک «مقدمه» و دوازده «فصل» به فارسی برگردانده است با عناوین «ای ولی مؤمن». در الذریعة تاریخ تألیف را بین سال‌های 911 و 971 دانسته است ولی نسخه‌ای با تاریخ 908 دارد البته اگر فهرست‌نگار خطا نرفته باشد. عناوین چنین است: مقدمه: در شرف و کرامت بنی هاشم و اهل بیت و آل عبا؛ باب 1. ذکر افضلیت مرتضی بنص احادیث؛ 2. ثبوت افضلیت مرتضی بجهت شرف محل ولادت؛ 3. ثبوت افضلیت مرتضی بجهت سبق اسلام؛ 4. ثبوت افضلیت مرتضی بسبب افتراض محبت؛ 5. ثبوت افضلیت مرتضی به سبب تلقيب به خلیفه و وصی؛ 6. ثبوت افضلیت مرتضی به‌واسطه تلقيب به صدیق؛ 7. ثبوت افضلیت مرتضی به سبب نعت به امیرالمؤمنین؛ 8. ثبوت افضلیت مرتضی به حکم اخوت با پیامبر (ص)؛ 9. ثبوت افضلیت مرتضی به مفهوم بودن با حق؛ 10. ثبوت افضلیت مرتضی به نص آیات؛ 11. ثبوت افضلیت مرتضی بسبب كفويت با فاطمه؛ 12. احادیث متفرقه دارای چهار حرف. آغاز: سپاس بی قیاس و ثنای بی منتهی حضرت مبدع حکیمی راجلت ارادته و قدرته ... اما بعد چنین گوید فقیر حقير علی بن ابراهیم و فقه الله لاحسن القول و عصمه من التعصب و الجدل ... انجام: بلکه آیتی که به عتاب و توبیخ تعلق داشته باشد هرگز درشأن وی نیامده است چنانک در صدر باب دهم از ابن عباس روایت رفت فهذا ما اردنا ایراده اللهم صل على سيدنا ... انك انت المنان بالجزيل و اليك المنتهى. چاپ: تبریز، سنگی، 1313ق، وزیری [الذريعة 62/8 و 848/3؛ فهرستواره منزوی 1643/3 و 347/7؛ نسخه‌های منزوی 4462/6؛ مشار: 66 و 2058/2؛ معجم الآثار المخطوطة حول الامام علی بن ابی طالب 132-133؛ دنا 1113/4-1115 (47 نسخه)؛ معجم التراث الکلامی 245/3-246]

نسخه‌های خطی این اثر

53 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
شورا
تهران
15438 بی‌کاتب 14 صفر 908ق (باید تحقیق شود) نسخ 123 شناسنامه ←
2
ملی
تهران
3014/2 محمود بن على حميد استرآبای 933- 934ق نسخ 176 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
13961 نامشخص 961ق - 119 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
6080/1 بی‌کاتب رمضان 965ق نستعلیق 163 شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
1139 بی‌کاتب جمعه 5 جمادی الثانی 981ق نسخ 156 شناسنامه ←
6
ملی
تبریز
3164 یوسفعلی بن شاهقلی 984ق نسخ 190 شناسنامه ←
7
شورا
تهران
542 میر عماد حسنی قزوینی 984ق نستعلیق 165 شناسنامه ←
8
ملی
تهران
1943 بی‌کاتب 993ق نسخ 74 شناسنامه ←
9
شورا
تهران
285-بهار بی‌کاتب قرن 10 نسخ - شناسنامه ←
10
مدرسه سلطانی
کاشان
234 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 128 شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
15739 بی‌کاتب نیمه دوم قرن 10 نسخ 83 شناسنامه ←
12
ملی
تهران
2077/4 حکیم قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
13
ملک
تهران
3005/1 عبدالعلی قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
14
مسجد اعظم
قم
3457 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ 155 شناسنامه ←
15
گلپایگانی
قم
4691-23/211 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 84 شناسنامه ←
16
علامه طباطبائی
شیراز
1371 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
17
دانشگاه
تهران
4236 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
18
شورا
تهران
10257 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 364 شناسنامه ←
19
مهدوی
تهران
196 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
20
شورا
تهران
10001 بی‌کاتب اواخر قرن 10 و اوایل قرن 11 نسخ 120 شناسنامه ←
21
مفتاح
تهران
232 نظام الدین محمد بن محمد زمان بروجردی قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
22
سپهسالار
تهران
5359 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 115 شناسنامه ←
23
مرعشی
قم
14206 معین الدین محمد بن اسدالله 1022ق نستعلیق 60 شناسنامه ←
24
امیرالمؤمنین
بشرویه
141 بی‌کاتب 10 ربیع الاول 1024ق نستعلیق 117 شناسنامه ←
25
شورا
تهران
831 حسین بن حاجی یعقوب کربلائی 1046ق نستعلیق، نسخ 116 شناسنامه ←
26
مرعشی
قم
3008/20 حاشیه ابوالحسن بهاری 1049ق نستعلیق 29 شناسنامه ←
27
مرعشی
قم
103/2 علی بن ملا قادر پنجشنبه شوال 1057ق نسخ 103 شناسنامه ←
28
سپهسالار
تهران
5363 مرادعلی بن فتاح همدانی شنبه 25 محرم 1069ق نستعلیق 165 شناسنامه ←
29
مرعشی
قم
8191/2 پیر محمد 1071ق نستعلیق 112 شناسنامه ←
30
مرعشی
قم
6469/1 محمد رضا بن شیخ حسین فتونی 1076ق نستعلیق 145 شناسنامه ←