شناسنامه کتابشناختی اثر
در بحر المناقب فی تفضیل علی بن ابیطالب (ع)
dorr-o bahr-el manāqeb fī tafzīl-e ‘alī ebn-e abī-tāleb
53
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/27236
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27236
پدیدآور / مؤلف:
ناشناخته
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 308
تا 312
زبان و قالب:
فارسی
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
درویش برهان، علی بن ابراهیم، ق 10 قمری
darvīš borhān, ‘alī ebn-e ebrāhīm (- 16c)
مؤلف ابتدا کتابی مفصل به عربی نگاشته در فضایل امیر مؤمنان علی علیه السلام به نام «بحر المناقب» و پس از تکمیل، آن را بهطور خلاصه در یک «مقدمه» و دوازده «فصل» به فارسی برگردانده است با عناوین «ای ولی مؤمن». در الذریعة تاریخ تألیف را بین سالهای 911 و 971 دانسته است ولی نسخهای با تاریخ 908 دارد البته اگر فهرستنگار خطا نرفته باشد. عناوین چنین است: مقدمه: در شرف و کرامت بنی هاشم و اهل بیت و آل عبا؛ باب 1. ذکر افضلیت مرتضی بنص احادیث؛ 2. ثبوت افضلیت مرتضی بجهت شرف محل ولادت؛ 3. ثبوت افضلیت مرتضی بجهت سبق اسلام؛ 4. ثبوت افضلیت مرتضی بسبب افتراض محبت؛ 5. ثبوت افضلیت مرتضی به سبب تلقيب به خلیفه و وصی؛ 6. ثبوت افضلیت مرتضی بهواسطه تلقيب به صدیق؛ 7. ثبوت افضلیت مرتضی به سبب نعت به امیرالمؤمنین؛ 8. ثبوت افضلیت مرتضی به حکم اخوت با پیامبر (ص)؛ 9. ثبوت افضلیت مرتضی به مفهوم بودن با حق؛ 10. ثبوت افضلیت مرتضی به نص آیات؛ 11. ثبوت افضلیت مرتضی بسبب كفويت با فاطمه؛ 12. احادیث متفرقه دارای چهار حرف.
آغاز اثر
« سپاس بی قیاس و ثنای بی منتهی حضرت مبدع حکیمی راجلت ارادته و قدرته ... اما بعد چنین گوید فقیر حقير علی بن ابراهیم و فقه الله لاحسن القول و عصمه من التعصب و الجدل ... »
انجام اثر
« بلکه آیتی که به عتاب و توبیخ تعلق داشته باشد هرگز درشأن وی نیامده است چنانک در صدر باب دهم از ابن عباس روایت رفت فهذا ما اردنا ایراده اللهم صل على سيدنا ... انك انت المنان بالجزيل و اليك المنتهى. »
سوابق و چاپهای اثر
تبریز، سنگی، 1313ق، وزیری
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 62/8 و 848/3
فهرستواره منزوی 1643/3 و 347/7
نسخههای منزوی 4462/6
مشار: 66 و 2058/2
معجم الآثار المخطوطة حول الامام علی بن ابی طالب 132-133
دنا 1113/4-1115 (47 نسخه)
معجم التراث الکلامی 245/3-246
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● در بحر المناقب فی تفضیل علی بن ابیطالب (ع) / کلام و اعتقادات، تاریخ معصومین / فارسی
dorr-o bahr-el manāqeb fī tafzīl-e ‘alī ebn-e abī-tāleb
درویش برهان، علی بن ابراهیم، ق 10 قمری
darvīš borhān, ‘alī ebn-e ebrāhīm (- 16c)
مؤلف ابتدا کتابی مفصل به عربی نگاشته در فضایل امیر مؤمنان علی علیه السلام به نام «بحر المناقب» و پس از تکمیل، آن را بهطور خلاصه در یک «مقدمه» و دوازده «فصل» به فارسی برگردانده است با عناوین «ای ولی مؤمن». در الذریعة تاریخ تألیف را بین سالهای 911 و 971 دانسته است ولی نسخهای با تاریخ 908 دارد البته اگر فهرستنگار خطا نرفته باشد. عناوین چنین است: مقدمه: در شرف و کرامت بنی هاشم و اهل بیت و آل عبا؛ باب 1. ذکر افضلیت مرتضی بنص احادیث؛ 2. ثبوت افضلیت مرتضی بجهت شرف محل ولادت؛ 3. ثبوت افضلیت مرتضی بجهت سبق اسلام؛ 4. ثبوت افضلیت مرتضی بسبب افتراض محبت؛ 5. ثبوت افضلیت مرتضی به سبب تلقيب به خلیفه و وصی؛ 6. ثبوت افضلیت مرتضی بهواسطه تلقيب به صدیق؛ 7. ثبوت افضلیت مرتضی به سبب نعت به امیرالمؤمنین؛ 8. ثبوت افضلیت مرتضی به حکم اخوت با پیامبر (ص)؛ 9. ثبوت افضلیت مرتضی به مفهوم بودن با حق؛ 10. ثبوت افضلیت مرتضی به نص آیات؛ 11. ثبوت افضلیت مرتضی بسبب كفويت با فاطمه؛ 12. احادیث متفرقه دارای چهار حرف.
آغاز: سپاس بی قیاس و ثنای بی منتهی حضرت مبدع حکیمی راجلت ارادته و قدرته ... اما بعد چنین گوید فقیر حقير علی بن ابراهیم و فقه الله لاحسن القول و عصمه من التعصب و الجدل ...
انجام: بلکه آیتی که به عتاب و توبیخ تعلق داشته باشد هرگز درشأن وی نیامده است چنانک در صدر باب دهم از ابن عباس روایت رفت فهذا ما اردنا ایراده اللهم صل على سيدنا ... انك انت المنان بالجزيل و اليك المنتهى.
چاپ: تبریز، سنگی، 1313ق، وزیری
[الذريعة 62/8 و 848/3؛ فهرستواره منزوی 1643/3 و 347/7؛ نسخههای منزوی 4462/6؛ مشار: 66 و 2058/2؛ معجم الآثار المخطوطة حول الامام علی بن ابی طالب 132-133؛ دنا 1113/4-1115 (47 نسخه)؛ معجم التراث الکلامی 245/3-246]
نسخههای خطی این اثر
53 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
شورا
تهران
|
15438 | بیکاتب | 14 صفر 908ق (باید تحقیق شود) | نسخ | 123 | شناسنامه ← |
| 2 |
ملی
تهران
|
3014/2 | محمود بن على حميد استرآبای | 933- 934ق | نسخ | 176 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
13961 | نامشخص | 961ق | - | 119 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
6080/1 | بیکاتب | رمضان 965ق | نستعلیق | 163 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
1139 | بیکاتب | جمعه 5 جمادی الثانی 981ق | نسخ | 156 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملی
تبریز
|
3164 | یوسفعلی بن شاهقلی | 984ق | نسخ | 190 | شناسنامه ← |
| 7 |
شورا
تهران
|
542 | میر عماد حسنی قزوینی | 984ق | نستعلیق | 165 | شناسنامه ← |
| 8 |
ملی
تهران
|
1943 | بیکاتب | 993ق | نسخ | 74 | شناسنامه ← |
| 9 |
شورا
تهران
|
285-بهار | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 10 |
مدرسه سلطانی
کاشان
|
234 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 128 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
15739 | بیکاتب | نیمه دوم قرن 10 | نسخ | 83 | شناسنامه ← |
| 12 |
ملی
تهران
|
2077/4 | حکیم | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 13 |
ملک
تهران
|
3005/1 | عبدالعلی | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 14 |
مسجد اعظم
قم
|
3457 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق، نسخ | 155 | شناسنامه ← |
| 15 |
گلپایگانی
قم
|
4691-23/211 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 84 | شناسنامه ← |
| 16 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1371 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 17 |
دانشگاه
تهران
|
4236 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 18 |
شورا
تهران
|
10257 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 364 | شناسنامه ← |
| 19 |
مهدوی
تهران
|
196 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 20 |
شورا
تهران
|
10001 | بیکاتب | اواخر قرن 10 و اوایل قرن 11 | نسخ | 120 | شناسنامه ← |
| 21 |
مفتاح
تهران
|
232 | نظام الدین محمد بن محمد زمان بروجردی | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 22 |
سپهسالار
تهران
|
5359 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 115 | شناسنامه ← |
| 23 |
مرعشی
قم
|
14206 | معین الدین محمد بن اسدالله | 1022ق | نستعلیق | 60 | شناسنامه ← |
| 24 |
امیرالمؤمنین
بشرویه
|
141 | بیکاتب | 10 ربیع الاول 1024ق | نستعلیق | 117 | شناسنامه ← |
| 25 |
شورا
تهران
|
831 | حسین بن حاجی یعقوب کربلائی | 1046ق | نستعلیق، نسخ | 116 | شناسنامه ← |
| 26 |
مرعشی
قم
|
3008/20 حاشیه | ابوالحسن بهاری | 1049ق | نستعلیق | 29 | شناسنامه ← |
| 27 |
مرعشی
قم
|
103/2 | علی بن ملا قادر | پنجشنبه شوال 1057ق | نسخ | 103 | شناسنامه ← |
| 28 |
سپهسالار
تهران
|
5363 | مرادعلی بن فتاح همدانی | شنبه 25 محرم 1069ق | نستعلیق | 165 | شناسنامه ← |
| 29 |
مرعشی
قم
|
8191/2 | پیر محمد | 1071ق | نستعلیق | 112 | شناسنامه ← |
| 30 |
مرعشی
قم
|
6469/1 | محمد رضا بن شیخ حسین فتونی | 1076ق | نستعلیق | 145 | شناسنامه ← |