شناسنامه کتابشناختی اثر
خزان و بهار
xazān va bahār
89
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/25601
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #25601
پدیدآور / مؤلف:
کاشف شیرازی، محمد شریف بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
1060 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 13، ص 657
تا 663
زبان و قالب:
فارسی
اهدا / به درخواست:
محمد اسماعیل (برادر کوچکش)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
داستانها و حکایاتی را که متضمن آسایش پس از ناراحتی است، با نثر ادبی شیوا گرد آورده است و اشعار فارسی که به کار رفته بنا به گفته مؤلف از خودش میباشد، و در اول کتاب حروف «صراط علی حق نمسکه» را که هر کدام رمز یکی از القاب حضرت امیرالمؤمنین (ع) میباشد شرح کرده است. بیشتر داستانها از کتاب «الفرج بعد الشده» ابن الجوزی انتخاب شده و بقیه را خود مؤلف گرد آورده است. شامل یک «مقدمه» و چهارده «اساس» و «خاتمه»: 1. صبر، 2. رحم، 3. ادب، 4. طهارت، 5. عبادت، 6. لطف، 7. یقین، 8. حلم، 9. نصرت، 10. مروت، 11. سخاوت، 12. کرامت، 13. هدایت. این کتاب گذشته از رهگذر نثر فارسی در ایجاد امید در انسانها بسیار مؤثر و فرج بعد از شدت را بیان میدارد و در هر اساسی حکایات عجیبهای نقل میکند که بسی آموزنده است. در خاتمه به احوال خویش میپردازد و میگوید که پدرش از مردم شیراز بوده است و در کربلا ازدواج کرده و مؤلف این کتاب، در کربلا متولد یافته آن گاه پدرش در سال 1006ق به اصفهان برمیگردد و در این سال، مؤلف پنج سال داشته. پس از آن در سال 1010ق با پدر به خراسان میرود و در 1029ق به اصفهان برمیگردد و در سال 1035ق پدرش به ری میرود و در آن جا وفات مییابد. همچنین در خاتمه این کتاب آمده است که مؤلف، ادبیات و منطق و کلام را نزد پدرش خوانده و برخی از آثارش را نام میبرد.
آغاز اثر
« بسمله چمن آرای فرج بعد از شدت درخزان و بهار روزگار لطف شامل حضرت سبحانی است که ذات کامل انسانی را از وحشت سرای رحم »
انجام اثر
« بتاریخ وی گفت رای رزین xx که «باید خزان و بهار این چنین »
سوابق و چاپهای اثر
مشار فارسی، ج2، ص1883؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، 1276ق، خشتی، 129ص
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 151/7 و ج7-251
نسخههای منزوی 1601/2
فهرست نسخ فارسی سن پترزبورک شماره 107 این کتاب بتفصیل معرفی شده است
گنج بخش منزوی 915
مشترک پاکستان 2315/4: نشانی 4 نسخه
فارس شناسی ص91
فهرستواره منزوی 436/6-437 و 327/1
معجم المؤلفین ج10: 67
اعیان الشیعه 45: 222
دنا 864/4-866 (85 نسخه)
متن فنخا
● خزان و بهار / داستان، اخلاق / فارسی
xazān va bahār
کاشف شیرازی، محمد شریف بن محمد، 1001 - 1060؟ قمری
kāšef-e šīrāzī ،mohammad šarīf ebn-e mohammad (1593 - 1650)
به خواهش: محمد اسماعیل (برادر کوچکش)
تاریخ تألیف: 1060ق یا 1061ق
داستانها و حکایاتی را که متضمن آسایش پس از ناراحتی است، با نثر ادبی شیوا گرد آورده است و اشعار فارسی که به کار رفته بنا به گفته مؤلف از خودش میباشد، و در اول کتاب حروف «صراط علی حق نمسکه» را که هر کدام رمز یکی از القاب حضرت امیرالمؤمنین (ع) میباشد شرح کرده است. بیشتر داستانها از کتاب «الفرج بعد الشده» ابن الجوزی انتخاب شده و بقیه را خود مؤلف گرد آورده است. شامل یک «مقدمه» و چهارده «اساس» و «خاتمه»: 1. صبر، 2. رحم، 3. ادب، 4. طهارت، 5. عبادت، 6. لطف، 7. یقین، 8. حلم، 9. نصرت، 10. مروت، 11. سخاوت، 12. کرامت، 13. هدایت. این کتاب گذشته از رهگذر نثر فارسی در ایجاد امید در انسانها بسیار مؤثر و فرج بعد از شدت را بیان میدارد و در هر اساسی حکایات عجیبهای نقل میکند که بسی آموزنده است. در خاتمه به احوال خویش میپردازد و میگوید که پدرش از مردم شیراز بوده است و در کربلا ازدواج کرده و مؤلف این کتاب، در کربلا متولد یافته آن گاه پدرش در سال 1006ق به اصفهان برمیگردد و در این سال، مؤلف پنج سال داشته. پس از آن در سال 1010ق با پدر به خراسان میرود و در 1029ق به اصفهان برمیگردد و در سال 1035ق پدرش به ری میرود و در آن جا وفات مییابد. همچنین در خاتمه این کتاب آمده است که مؤلف، ادبیات و منطق و کلام را نزد پدرش خوانده و برخی از آثارش را نام میبرد.
آغاز: بسمله چمن آرای فرج بعد از شدت درخزان و بهار روزگار لطف شامل حضرت سبحانی است که ذات کامل انسانی را از وحشت سرای رحم
انجام: بتاریخ وی گفت رای رزین xx که «باید خزان و بهار این چنین
چاپ: مشار فارسی، ج2، ص1883؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، 1276ق، خشتی، 129ص
[الذریعة 151/7 و ج7-251؛ نسخههای منزوی 1601/2؛ فهرست نسخ فارسی سن پترزبورک شماره 107 این کتاب بتفصیل معرفی شده است؛ گنج بخش منزوی 915؛ مشترک پاکستان 2315/4: نشانی 4 نسخه؛ فارس شناسی ص91؛ فهرستواره منزوی 436/6-437 و 327/1؛ معجم المؤلفین ج10: 67؛ اعیان الشیعه 45: 222؛ دنا 864/4-866 (85 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
89 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
9673 | بیکاتب | 1060ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 2 |
عاطفی، افشین
کاشان
|
30 | محمد مهدی رازی | سهشنبه 22 ذیحجه 1067ق | نستعلیق | 77 | شناسنامه ← |
| 3 |
مدارک فرهنگی
تهران
|
26 | مهدی نجف قلی بن مرحوم حاجی ایمان الاصل قمی بن مرحوم حاجی ایمان الاصل ساکن شماخی | یکشنبه 10 محرم 1096ق | نستعلیق، شکسته، نسخ | 203 | شناسنامه ← |
| 4 |
بنیاد فارسشناسی
شیراز
|
69 | محمد قاسم ابن میرشاه قوام الدین حسینی | 26 صفر 1097ق | نستعلیق | 102 | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
8593 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 104 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرعشی
قم
|
15473 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 131 | شناسنامه ← |
| 7 |
دائرة المعارف
تهران
|
1673 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، شکسته | 150 | شناسنامه ← |
| 8 |
ملی
تهران
|
2285 | محمد بن کلبعلی تبریزی | محتملاً قرن 12 | نسخ | 104 | شناسنامه ← |
| 9 |
ملک
تهران
|
2877 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 145 | شناسنامه ← |
| 10 |
رضوی
مشهد
|
16137 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 128 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرکز احیاء
قم
|
2910 | بیکاتب | شنبه 19 ربیع الاول 1116ق | نستعلیق | 94 | شناسنامه ← |
| 12 |
ادبیات
تهران
|
63/3- ب | بیکاتب | 1120ق | نستعلیق | 66 | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
8517 | محمد حسین بن اسماعیل همدانی | 29 صفر 1122ق | شکسته نستعلیق | 138 | شناسنامه ← |
| 14 |
دانشگاه
تهران
|
10841/21 | بیکاتب | 1129ق | نسخ | 1 | شناسنامه ← |
| 15 |
مرعشی
قم
|
2595 | زین العابدین بن سیف علی غسال تبریزی | سهشنبه 10 جمادی الاول 1130ق | نسخ | 125 | شناسنامه ← |
| 16 |
دائرة المعارف
تهران
|
737 | اسحاق بن علی نقی بن محمد تقی بن مهراب رکن مازندرانی | 1174ق | نستعلیق | 126 | شناسنامه ← |
| 17 |
گوهرشاد
مشهد
|
1593 | بیکاتب | 1183ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 18 |
مجلس
تهران
|
109/1 خوئی | محمدباقر بن محمدعلی آشتیانی | 1196ق | نستعلیق | 228 | شناسنامه ← |
| 19 |
مجلس
تهران
|
493-طباطبائی | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 117 | شناسنامه ← |
| 20 |
چهل ستون
تهران
|
224 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 21 |
کاظمینی
یزد
|
412 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 172 | شناسنامه ← |
| 22 |
رضوی
مشهد
|
13338 | بیکاتب | اوایل قرن 13 | نستعلیق، شکسته | 101 | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
12494 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 152 | شناسنامه ← |
| 24 |
گلپایگانی
قم
|
5401-27/71 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 166 | شناسنامه ← |
| 25 |
سادات ناصری، حسن
تهران
|
243 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 26 |
مجلس
تهران
|
424 کر | بیکاتب | اواخر قرن 13، بخش نونویس: 22 محرم 1271ق | نستعلیق، شکسته | 175 | شناسنامه ← |
| 27 |
رضوی
مشهد
|
14221 | بیکاتب | صفر 1201ق | نستعلیق | 122 | شناسنامه ← |
| 28 |
برنا، قاسم
همدان
|
41/2 | بیکاتب | دوشنبه 1جمادی الثانی 1206ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 29 |
رضوی
مشهد
|
ض11161 | اسماعیل | 1206ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 30 |
ملی
تهران
|
2181 | بیکاتب | 1209ق | شکسته نستعلیق | 161 | شناسنامه ← |