شناسنامه کتابشناختی اثر
خزان و بهار
xazān va bahār
89
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/25601
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #25601
پدیدآور / مؤلف:
کاشف شیرازی، محمد شریف بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
1060 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 13، ص 657
تا 663
زبان و قالب:
فارسی
اهدا / به درخواست:
محمد اسماعیل (برادر کوچکش)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
داستانها و حکایاتی را که متضمن آسایش پس از ناراحتی است، با نثر ادبی شیوا گرد آورده است و اشعار فارسی که به کار رفته بنا به گفته مؤلف از خودش میباشد، و در اول کتاب حروف «صراط علی حق نمسکه» را که هر کدام رمز یکی از القاب حضرت امیرالمؤمنین (ع) میباشد شرح کرده است. بیشتر داستانها از کتاب «الفرج بعد الشده» ابن الجوزی انتخاب شده و بقیه را خود مؤلف گرد آورده است. شامل یک «مقدمه» و چهارده «اساس» و «خاتمه»: 1. صبر، 2. رحم، 3. ادب، 4. طهارت، 5. عبادت، 6. لطف، 7. یقین، 8. حلم، 9. نصرت، 10. مروت، 11. سخاوت، 12. کرامت، 13. هدایت. این کتاب گذشته از رهگذر نثر فارسی در ایجاد امید در انسانها بسیار مؤثر و فرج بعد از شدت را بیان میدارد و در هر اساسی حکایات عجیبهای نقل میکند که بسی آموزنده است. در خاتمه به احوال خویش میپردازد و میگوید که پدرش از مردم شیراز بوده است و در کربلا ازدواج کرده و مؤلف این کتاب، در کربلا متولد یافته آن گاه پدرش در سال 1006ق به اصفهان برمیگردد و در این سال، مؤلف پنج سال داشته. پس از آن در سال 1010ق با پدر به خراسان میرود و در 1029ق به اصفهان برمیگردد و در سال 1035ق پدرش به ری میرود و در آن جا وفات مییابد. همچنین در خاتمه این کتاب آمده است که مؤلف، ادبیات و منطق و کلام را نزد پدرش خوانده و برخی از آثارش را نام میبرد.
آغاز اثر
« بسمله چمن آرای فرج بعد از شدت درخزان و بهار روزگار لطف شامل حضرت سبحانی است که ذات کامل انسانی را از وحشت سرای رحم »
انجام اثر
« بتاریخ وی گفت رای رزین xx که «باید خزان و بهار این چنین »
سوابق و چاپهای اثر
مشار فارسی، ج2، ص1883؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، 1276ق، خشتی، 129ص
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 151/7 و ج7-251
نسخههای منزوی 1601/2
فهرست نسخ فارسی سن پترزبورک شماره 107 این کتاب بتفصیل معرفی شده است
گنج بخش منزوی 915
مشترک پاکستان 2315/4: نشانی 4 نسخه
فارس شناسی ص91
فهرستواره منزوی 436/6-437 و 327/1
معجم المؤلفین ج10: 67
اعیان الشیعه 45: 222
دنا 864/4-866 (85 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● خزان و بهار / داستان، اخلاق / فارسی
xazān va bahār
کاشف شیرازی، محمد شریف بن محمد، 1001 - 1060؟ قمری
kāšef-e šīrāzī ،mohammad šarīf ebn-e mohammad (1593 - 1650)
به خواهش: محمد اسماعیل (برادر کوچکش)
تاریخ تألیف: 1060ق یا 1061ق
داستانها و حکایاتی را که متضمن آسایش پس از ناراحتی است، با نثر ادبی شیوا گرد آورده است و اشعار فارسی که به کار رفته بنا به گفته مؤلف از خودش میباشد، و در اول کتاب حروف «صراط علی حق نمسکه» را که هر کدام رمز یکی از القاب حضرت امیرالمؤمنین (ع) میباشد شرح کرده است. بیشتر داستانها از کتاب «الفرج بعد الشده» ابن الجوزی انتخاب شده و بقیه را خود مؤلف گرد آورده است. شامل یک «مقدمه» و چهارده «اساس» و «خاتمه»: 1. صبر، 2. رحم، 3. ادب، 4. طهارت، 5. عبادت، 6. لطف، 7. یقین، 8. حلم، 9. نصرت، 10. مروت، 11. سخاوت، 12. کرامت، 13. هدایت. این کتاب گذشته از رهگذر نثر فارسی در ایجاد امید در انسانها بسیار مؤثر و فرج بعد از شدت را بیان میدارد و در هر اساسی حکایات عجیبهای نقل میکند که بسی آموزنده است. در خاتمه به احوال خویش میپردازد و میگوید که پدرش از مردم شیراز بوده است و در کربلا ازدواج کرده و مؤلف این کتاب، در کربلا متولد یافته آن گاه پدرش در سال 1006ق به اصفهان برمیگردد و در این سال، مؤلف پنج سال داشته. پس از آن در سال 1010ق با پدر به خراسان میرود و در 1029ق به اصفهان برمیگردد و در سال 1035ق پدرش به ری میرود و در آن جا وفات مییابد. همچنین در خاتمه این کتاب آمده است که مؤلف، ادبیات و منطق و کلام را نزد پدرش خوانده و برخی از آثارش را نام میبرد.
آغاز: بسمله چمن آرای فرج بعد از شدت درخزان و بهار روزگار لطف شامل حضرت سبحانی است که ذات کامل انسانی را از وحشت سرای رحم
انجام: بتاریخ وی گفت رای رزین xx که «باید خزان و بهار این چنین
چاپ: مشار فارسی، ج2، ص1883؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، 1276ق، خشتی، 129ص
[الذریعة 151/7 و ج7-251؛ نسخههای منزوی 1601/2؛ فهرست نسخ فارسی سن پترزبورک شماره 107 این کتاب بتفصیل معرفی شده است؛ گنج بخش منزوی 915؛ مشترک پاکستان 2315/4: نشانی 4 نسخه؛ فارس شناسی ص91؛ فهرستواره منزوی 436/6-437 و 327/1؛ معجم المؤلفین ج10: 67؛ اعیان الشیعه 45: 222؛ دنا 864/4-866 (85 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
89 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
مسجد اعظم
قم
|
3410/3 | میر علی بن فتحعلی موسوی طالشی | ذیحجه 1256ق | نستعلیق | 69 | شناسنامه ← |
| 62 |
رضوی
مشهد
|
14272 | بیکاتب | صفر 1256ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 63 |
ملی
تهران
|
2664/2 | بیکاتب | 1258ق | نستعلیق | 121 | شناسنامه ← |
| 64 |
مرعشی
قم
|
10248 | بیکاتب | یکشنبه 14 شعبان 1259ق | نستعلیق | 137 | شناسنامه ← |
| 65 |
گلپایگانی
قم
|
7824/2-53/34 | بیکاتب | سهشنبه 8 جمادی الاول 1259ق | تحریری، بیکا | 108 | شناسنامه ← |
| 66 |
نوربخش
تهران
|
743/4 | بیکاتب | 1260ق | نستعلیق | 182 | شناسنامه ← |
| 67 |
دانشگاه
تهران
|
5026 | سید عبدالله بن سید صالح بن سید یوسف بن سید حق ویردی بن سید هادی گرمرودی | 28 ذیقعده 1261ق | نستعلیق | 151 | شناسنامه ← |
| 68 |
رضوی
مشهد
|
4226 | بیکاتب | 15 جمادی الثانی 1264ق | نستعلیق | 63 | شناسنامه ← |
| 69 |
فاضل
خوانسار
|
287/1 | بیکاتب | 6 جمادی الثانی 1265ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 70 |
دانشگاه
تهران
|
1684/2 | بیکاتب | چهارشنبه 15 ربیع الاول 1268ق | نسخ | 111 | شناسنامه ← |
| 71 |
کاظمینی
یزد
|
392 | بیکاتب | 1269ق | نستعلیق | 114 | شناسنامه ← |
| 72 |
مجلس
تهران
|
2231 | علی اصغر ولد حاجی بابا ملقب به محب الفقراء | 1272ق | تحریری متوسط | 194 | شناسنامه ← |
| 73 |
مرکز احیاء
قم
|
3787 | اقل السادات؟ | 1273ق | نستعلیق | 138 | شناسنامه ← |
| 74 |
حقوق
تهران
|
77 - ب | قلی بیات ملایری همدانی روشنی مراغی | پنج شنبه 14 ذیقعده 1275ق | نستعلیق | 83 | شناسنامه ← |
| 75 |
ملک
تهران
|
921 | فتح اله تویسرکانی | 5 شوال 1276ق، به نام و برای سید صادق خوانساری | نستعلیق | 104 | شناسنامه ← |
| 76 |
ملک
تهران
|
2098 | اسماعیل بن ملا محمد | ذیحجه 1281ق | نستعلیق | 103 | شناسنامه ← |
| 77 |
کاظمینی
یزد
|
509 | بیکاتب | چهارشنبه 4 ذیحجه 1283ق، جهت ملا علی اکبر | نستعلیق | 94 | شناسنامه ← |
| 78 |
ملک
تهران
|
727 | محمد تقی بن میرزا رفیع دماوندی | 1293ق | نستعلیق، شکسته | 100 | شناسنامه ← |
| 79 |
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
|
129 | بیکاتب | ربیع الثانی 1300ق | نستعلیق، نسخ | 92 | شناسنامه ← |
| 80 |
دهگان
اراک
|
200/1 | اختر خانم صبیه آقا میرزا ابراهیم آشتیانی | قرن 14 | نستعلیق، شکسته | 132 | شناسنامه ← |
| 81 |
گلپایگانی
قم
|
2233-12/123 | علی بن اسماعیل | 1313ق | نستعلیق، شکسته، نسخ | 85 | شناسنامه ← |
| 82 |
مجلس
تهران
|
14768 | میرزا عبدالخالق خلخالی | جمادی الثانی 1313ق، در ایام کهولت، تحریر یافته تا داخل کتابهای آقا میرزا عبدالکتاب باشد | نستعلیق | 103 | شناسنامه ← |
| 83 |
مجلس
تهران
|
5159/5 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | 28 | شناسنامه ← |
| 84 |
معصومیه
قم
|
395/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 136 | شناسنامه ← |
| 85 |
مرعشی
قم
|
681 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 212 | شناسنامه ← |
| 86 |
تربیت
تبریز
|
90 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 87 |
دانشگاه
تهران
|
6188/3-ف | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 88 |
نوربخش
تهران
|
53 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 200 | شناسنامه ← |
| 89 |
ملی
تهران
|
25157 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |