شناسنامه کتابشناختی اثر
حل شبهة جذر الاصم (الثالث)
عنوان پیراسته: حل شبهة جذر الاصم
ḥall-u šubhat-i jaḏr-il aṣam (aṯ-ṯāliṯ)
3
نسخه ثبتشده
قرن 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/24904
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #24904
پدیدآور / مؤلف:
دوانی، محمد بن اسعد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 13، ص 336
تا 337
زبان و قالب:
عربی
عناوین دیگر و همتراز:
حل شبهة ابن كمونة (الثالث)
الفائدة الثالثة من الدوانی فی جذر الاصم
نامه سوم به صدرالدین دشتکی در موضوع جذر اصم
اثر مرتبط / وابسته به:
حل شبهة جذر الاصم (الثانی) = حل شبهة ابن كمونة (الثانی) = الفائدة الثانية من الامير صدرالدین فی جذر الاصم = نامه دوم به دوانی در موضوع جذر اصم؛ دشتکی شیرازی، میر صدرالدین محمد (828-903)؛ حل شبهة جذر الاصم (الاولی) = حل شبهة ابن كمونة (الاولی) = الفائدة الاولى من الدوانی فی جذر الاصم = نامه اول به صدرالدین دشتکی در موضوع جذر اصم؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
جلال الدین دوانی و صدرالدین دشتکی مناظراتی با یکدیگر در باب شبهه جذر اصم دارند که در مجموع پنج یادداشت، فائده یا نامه را تشکیل میدهد؛ سه یادداشت از دوانی و دو یادداشت از صدرالدین دشتکی. رساله حاضر سومین نامه دوانی و در واقع آخرین فائده از این سلسله فوائد است. این رساله با عبارت «قوله» آغاز میشود و سپس عبارات ابتدایی یادداشت دوم دشتکی را، که در آن یادداشت پس از «اقول» بیان شدهاند، ذکر میکند و در ادامه با عبارت «اقول» به پاسخگویی به آن میپردازد. عموماً تصور بر این است که مجموع یادداشتهای رد و بدل شده میان دوانی و دشتکی چهار یادداشت بیشتر نیست و به یادداشت دوم دشتکی ختم میشود (برای مثال قراملکی و ناجی اصفهانی در انتشار این یادداشتها به چهار یادداشت نخست بسنده کردهاند و ذکری از این یادداشت پنجم به میان نیاوردهاند). اما رساله حاضر نشان میدهد که پس از یادداشت دوم دشتکی، دوانی یادداشت دیگری در پاسخ به آن نگاشته است.
آغاز اثر
« بسم الله الرحمن الرحیم قوله ان اراد بجعله اشاره الى قوله فيرد عليه جميع ما اورده اقول ذلك صريح اللفظ و لا يرجع الى تقريره اصلاً »
انجام اثر
« ثم بعد هذا كله اذا كان الموضوع لفظ کلامی و لفظ کلامی موجود فكيف يكون كذبه لانتفاء الموضوع و ذلك ظاهر لا ستره و السلام على من اتبع الهدى [تم الرسائل المکتوب فی مغالطه كل كلامی كاذب و صلى الله على محمد و آله الطاهرين] »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دوازده رساله در پارادکس دروغگو (احد فرامرز قراملکی)
دنا 756/4
متن فنخا
● حل شبهة جذر الاصم (الثالث) = حل شبهة ابن كمونة (الثالث) = الفائدة الثالثة من الدوانی فی جذر الاصم = نامه سوم به صدرالدین دشتکی در موضوع جذر اصم / منطق، فلسفه / عربی
ḥall-u šubhat-i jaḏr-il aṣam (aṯ-ṯāliṯ)
دوانی، محمد بن اسعد، 830 - 908 ؟ قمری
davvānī, mohammad ebn-e as‘ad (1427 - 1503)
وابسته به: حل شبهة جذر الاصم (الثانی) = حل شبهة ابن كمونة (الثانی) = الفائدة الثانية من الامير صدرالدین فی جذر الاصم = نامه دوم به دوانی در موضوع جذر اصم؛ دشتکی شیرازی، میر صدرالدین محمد (828-903)؛ حل شبهة جذر الاصم (الاولی) = حل شبهة ابن كمونة (الاولی) = الفائدة الاولى من الدوانی فی جذر الاصم = نامه اول به صدرالدین دشتکی در موضوع جذر اصم؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)
جلال الدین دوانی و صدرالدین دشتکی مناظراتی با یکدیگر در باب شبهه جذر اصم دارند که در مجموع پنج یادداشت، فائده یا نامه را تشکیل میدهد؛ سه یادداشت از دوانی و دو یادداشت از صدرالدین دشتکی. رساله حاضر سومین نامه دوانی و در واقع آخرین فائده از این سلسله فوائد است. این رساله با عبارت «قوله» آغاز میشود و سپس عبارات ابتدایی یادداشت دوم دشتکی را، که در آن یادداشت پس از «اقول» بیان شدهاند، ذکر میکند و در ادامه با عبارت «اقول» به پاسخگویی به آن میپردازد. عموماً تصور بر این است که مجموع یادداشتهای رد و بدل شده میان دوانی و دشتکی چهار یادداشت بیشتر نیست و به یادداشت دوم دشتکی ختم میشود (برای مثال قراملکی و ناجی اصفهانی در انتشار این یادداشتها به چهار یادداشت نخست بسنده کردهاند و ذکری از این یادداشت پنجم به میان نیاوردهاند). اما رساله حاضر نشان میدهد که پس از یادداشت دوم دشتکی، دوانی یادداشت دیگری در پاسخ به آن نگاشته است.
آغاز: بسم الله الرحمن الرحیم قوله ان اراد بجعله اشاره الى قوله فيرد عليه جميع ما اورده اقول ذلك صريح اللفظ و لا يرجع الى تقريره اصلاً
انجام: ثم بعد هذا كله اذا كان الموضوع لفظ کلامی و لفظ کلامی موجود فكيف يكون كذبه لانتفاء الموضوع و ذلك ظاهر لا ستره و السلام على من اتبع الهدى [تم الرسائل المکتوب فی مغالطه كل كلامی كاذب و صلى الله على محمد و آله الطاهرين]
[دوازده رساله در پارادکس دروغگو (احد فرامرز قراملکی)؛ دنا 756/4]
نسخههای خطی این اثر
3 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
3923/34 | بیکاتب | احتمالاً قرن 10 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
14363/15 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 3 |
رضوی
مشهد
|
4-11452/18 | شهاب الدین علی حسنی حسینی طباطبائی شولستانی | شنبه 27 ذیقعده 1019ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |