نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

حاشية شرح التجريد الجديد

ḥāšīyat-u š.-it tajrīd-il jadīd
53 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/22012
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #22012
تاریخ و سده تألیف: 941 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 11، ص 906 تا 910
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و هم‌تراز:
اثبات الله (itbāt-ul lāh)
اهدا / به درخواست: شاه طهماسب صفوی (930-984 )
اثر مرتبط / وابسته به: شرح تجرید الاعتقاد = شرح تجرید العقاید = شرح جدید تجرید = شرح تجرید الکلام = شرح التجريد؛ قوشچی، علی بن محمد (-879)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

حاشیه‌ای است بر شرح جدید قوشچی بر تجرید العقاید که تعلیقات مؤلف بر بخش الهیات شرح تجرید است و در آن از محقق داماد، محقق دوانی، صدر المحققین یاد کرده است. نویسنده در توضیح و بیان مطالب محشی عناوین «قوله» و در گفتار مصنف عناوین «قال المص ره» را به کار برده و اشکالات زیادی بر محشی وارد کرده است. مؤلف مطابق با سال تألیف، آن را «اثبات الله» نام گذارده و شیخ آقا بزرگ طهرانی در کتاب طبقات اعلام الشیعه (قرن 10ق) این نام را منطبق بر 941ق دانسته است. مؤلف حاشیه دیگری بر مباحث «جواهر و اعراض» از شرح تجرید با آغاز «الحمدلله مفیض جواهر العلوم» دارد و آن را مطابق با تاریخ تألیف (965ق) «حاشية الجواهر» نام گذارده است. ناگفته نماند که این میر فخرالدین حسینی جز میر فخرالدین حسینی سماکی است که معاصر میرداماد (- 1040ق) بوده است.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله الغفور الرحيم و الصلوة و السلام على حبيبه المنعوت بالخلق العظيم ... فيقول الحقير الفقير الى عفو ربه الغنى محمد بن حسين الشهير بفخرالدين الحسيني ان هذه تعليقات متعلقه بالمقصد الاقصى و المطلب الاسنى من شرح الجديد ... و لما وفقت للاتمام اردت ان اوشح صدره ... بذكر من اعتلى فرقد الفراقد ... ابوالمظفر شاه طهماسب ... »
انجام اثر
« و منها ان مقدورات الله انت خبير بانه لا سبيل للخلق الى ضبط قدر في الاصلح لا يتصور المزيد عليه ... و لما كان المقصد الاقصى اثبات الواجب تعالى لا يبعد ان يقال في تاريخ التأليف اثبات الله الدال عليه و نسأل الله التوفيق في تحرير المقاصد الباقية »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، سنگی، 1274ق، رحلی (در هامش)؛ دارالسلطنه تبریز، (صص 231-429؛ متن و هامش)؛ 1301ق، رحلی، (صص 348-429) در هامش؛ 1307ق، رحلی، 102ص (صص 409-510) در هامش؛ 1301ق، 82ص (صص 348-429) در هامش؛ تهران، سنگی، 1285 [الذريعة 99/1 و 117/6؛ كشف الظنون: تجريد؛ كشف الحجب ص 177؛ عالم آرای عباسی چاپ امیر کبیر ص 144-145، 149-150 و 186؛ دنا 246/4 (49 نسخه)]
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية حاشية السماكى على شرح التجريد (2 عنوان)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 99/1 و 117/6 كشف الظنون: تجريد كشف الحجب ص 177 عالم آرای عباسی چاپ امیر کبیر ص 144-145، 149-150 و 186 دنا 246/4 (49 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● حاشية شرح التجريد الجديد = اثبات الله / کلام و اعتقادات / عربی ḥāšīyat-u š.-it tajrīd-il jadīd = itbāt-ul lāh فخرالدین حسینی، محمد بن حسین، - 984 ؟ قمری faxr-od-dīn-e hoseynī, mohammad ebn-e hoseyn ( - 1577) وابسته به: شرح تجرید الاعتقاد = شرح تجرید العقاید = شرح جدید تجرید = شرح تجرید الکلام = شرح التجريد؛ قوشچی، علی بن محمد (-879) اهدا به: شاه طهماسب صفوی (930-984 ) تاریخ تألیف: 941ق حاشیه‌ای است بر شرح جدید قوشچی بر تجرید العقاید که تعلیقات مؤلف بر بخش الهیات شرح تجرید است و در آن از محقق داماد، محقق دوانی، صدر المحققین یاد کرده است. نویسنده در توضیح و بیان مطالب محشی عناوین «قوله» و در گفتار مصنف عناوین «قال المص ره» را به کار برده و اشکالات زیادی بر محشی وارد کرده است. مؤلف مطابق با سال تألیف، آن را «اثبات الله» نام گذارده و شیخ آقا بزرگ طهرانی در کتاب طبقات اعلام الشیعه (قرن 10ق) این نام را منطبق بر 941ق دانسته است. مؤلف حاشیه دیگری بر مباحث «جواهر و اعراض» از شرح تجرید با آغاز «الحمدلله مفیض جواهر العلوم» دارد و آن را مطابق با تاریخ تألیف (965ق) «حاشية الجواهر» نام گذارده است. ناگفته نماند که این میر فخرالدین حسینی جز میر فخرالدین حسینی سماکی است که معاصر میرداماد (- 1040ق) بوده است. آغاز: بسمله الحمدلله الغفور الرحيم و الصلوة و السلام على حبيبه المنعوت بالخلق العظيم ... فيقول الحقير الفقير الى عفو ربه الغنى محمد بن حسين الشهير بفخرالدين الحسيني ان هذه تعليقات متعلقه بالمقصد الاقصى و المطلب الاسنى من شرح الجديد ... و لما وفقت للاتمام اردت ان اوشح صدره ... بذكر من اعتلى فرقد الفراقد ... ابوالمظفر شاه طهماسب ... انجام: و منها ان مقدورات الله انت خبير بانه لا سبيل للخلق الى ضبط قدر في الاصلح لا يتصور المزيد عليه ... و لما كان المقصد الاقصى اثبات الواجب تعالى لا يبعد ان يقال في تاريخ التأليف اثبات الله الدال عليه و نسأل الله التوفيق في تحرير المقاصد الباقية چاپ: تهران، سنگی، 1274ق، رحلی (در هامش)؛ دارالسلطنه تبریز، (صص 231-429؛ متن و هامش)؛ 1301ق، رحلی، (صص 348-429) در هامش؛ 1307ق، رحلی، 102ص (صص 409-510) در هامش؛ 1301ق، 82ص (صص 348-429) در هامش؛ تهران، سنگی، 1285 [الذريعة 99/1 و 117/6؛ كشف الظنون: تجريد؛ كشف الحجب ص 177؛ عالم آرای عباسی چاپ امیر کبیر ص 144-145، 149-150 و 186؛ دنا 246/4 (49 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشية حاشية السماكى على شرح التجريد (2 عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

53 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
ملی
تهران
2899 مرادخان بیک بن محمد عرب نجفی 1098ق نستعلیق 159 شناسنامه ←
32
دانشگاه
تهران
9333 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 85 شناسنامه ←
33
علومی، شیخ علی
یزد
21 نامشخص - - - شناسنامه ←
34
الهیات
مشهد
22645 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 98 شناسنامه ←
35
گوهرشاد
مشهد
1629/2 بی‌کاتب قرن 11 شکسته نستعلیق 67 شناسنامه ←
36
سپهسالار
تهران
146 صدر زین العابدین بن عنایت الله حسینی قمی قرن 11 نستعلیق 106 شناسنامه ←
37
رضوی
مشهد
111 محمد رضا بن معین الدین فیروز آبادی بی‌تاریخ نستعلیق 102 شناسنامه ←
38
ملی
تهران
3835/1 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 86 شناسنامه ←
39
مرعشی
قم
14122/3 زین العابدین حسینی نیاکی لاریجانی قرن 12 نستعلیق 8 شناسنامه ←
40
مدیر شانه چی
مشهد
39 بی‌کاتب قرن 12 نسخ - شناسنامه ←
41
رضوی
مشهد
462 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 69 شناسنامه ←
42
کمالی
همدان
8/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
43
مسجد اعظم
قم
3790/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 32 شناسنامه ←
44
فاضل
خوانسار
197/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
45
فاضل
خوانسار
197/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
46
الهیات
مشهد
21727 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، شکسته 69 شناسنامه ←
47
رضوی
مشهد
463 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 82 شناسنامه ←
48
رضوی
مشهد
461 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 24 شناسنامه ←
49
مجلس
تهران
10162/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 82 شناسنامه ←
50
فیضیه
قم
1785/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 15 شناسنامه ←
51
ملی
تهران
1193/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 125 شناسنامه ←
52
ملی
تهران
4081/4 محمد اسراری بی‌تاریخ نستعلیق 105 شناسنامه ←
53
مدرسه صدر بازار
اصفهان
562/12 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 8 شناسنامه ←