نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

حاشية شرح التجريد الجديد

ḥāšīyat-u š.-it tajrīd-il jadīd
53 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/22012
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #22012
تاریخ و سده تألیف: 941 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 11، ص 906 تا 910
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و هم‌تراز:
اثبات الله (itbāt-ul lāh)
اهدا / به درخواست: شاه طهماسب صفوی (930-984 )
اثر مرتبط / وابسته به: شرح تجرید الاعتقاد = شرح تجرید العقاید = شرح جدید تجرید = شرح تجرید الکلام = شرح التجريد؛ قوشچی، علی بن محمد (-879)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

حاشیه‌ای است بر شرح جدید قوشچی بر تجرید العقاید که تعلیقات مؤلف بر بخش الهیات شرح تجرید است و در آن از محقق داماد، محقق دوانی، صدر المحققین یاد کرده است. نویسنده در توضیح و بیان مطالب محشی عناوین «قوله» و در گفتار مصنف عناوین «قال المص ره» را به کار برده و اشکالات زیادی بر محشی وارد کرده است. مؤلف مطابق با سال تألیف، آن را «اثبات الله» نام گذارده و شیخ آقا بزرگ طهرانی در کتاب طبقات اعلام الشیعه (قرن 10ق) این نام را منطبق بر 941ق دانسته است. مؤلف حاشیه دیگری بر مباحث «جواهر و اعراض» از شرح تجرید با آغاز «الحمدلله مفیض جواهر العلوم» دارد و آن را مطابق با تاریخ تألیف (965ق) «حاشية الجواهر» نام گذارده است. ناگفته نماند که این میر فخرالدین حسینی جز میر فخرالدین حسینی سماکی است که معاصر میرداماد (- 1040ق) بوده است.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله الغفور الرحيم و الصلوة و السلام على حبيبه المنعوت بالخلق العظيم ... فيقول الحقير الفقير الى عفو ربه الغنى محمد بن حسين الشهير بفخرالدين الحسيني ان هذه تعليقات متعلقه بالمقصد الاقصى و المطلب الاسنى من شرح الجديد ... و لما وفقت للاتمام اردت ان اوشح صدره ... بذكر من اعتلى فرقد الفراقد ... ابوالمظفر شاه طهماسب ... »
انجام اثر
« و منها ان مقدورات الله انت خبير بانه لا سبيل للخلق الى ضبط قدر في الاصلح لا يتصور المزيد عليه ... و لما كان المقصد الاقصى اثبات الواجب تعالى لا يبعد ان يقال في تاريخ التأليف اثبات الله الدال عليه و نسأل الله التوفيق في تحرير المقاصد الباقية »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، سنگی، 1274ق، رحلی (در هامش)؛ دارالسلطنه تبریز، (صص 231-429؛ متن و هامش)؛ 1301ق، رحلی، (صص 348-429) در هامش؛ 1307ق، رحلی، 102ص (صص 409-510) در هامش؛ 1301ق، 82ص (صص 348-429) در هامش؛ تهران، سنگی، 1285 [الذريعة 99/1 و 117/6؛ كشف الظنون: تجريد؛ كشف الحجب ص 177؛ عالم آرای عباسی چاپ امیر کبیر ص 144-145، 149-150 و 186؛ دنا 246/4 (49 نسخه)]
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية حاشية السماكى على شرح التجريد (2 عنوان)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 99/1 و 117/6 كشف الظنون: تجريد كشف الحجب ص 177 عالم آرای عباسی چاپ امیر کبیر ص 144-145، 149-150 و 186 دنا 246/4 (49 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● حاشية شرح التجريد الجديد = اثبات الله / کلام و اعتقادات / عربی ḥāšīyat-u š.-it tajrīd-il jadīd = itbāt-ul lāh فخرالدین حسینی، محمد بن حسین، - 984 ؟ قمری faxr-od-dīn-e hoseynī, mohammad ebn-e hoseyn ( - 1577) وابسته به: شرح تجرید الاعتقاد = شرح تجرید العقاید = شرح جدید تجرید = شرح تجرید الکلام = شرح التجريد؛ قوشچی، علی بن محمد (-879) اهدا به: شاه طهماسب صفوی (930-984 ) تاریخ تألیف: 941ق حاشیه‌ای است بر شرح جدید قوشچی بر تجرید العقاید که تعلیقات مؤلف بر بخش الهیات شرح تجرید است و در آن از محقق داماد، محقق دوانی، صدر المحققین یاد کرده است. نویسنده در توضیح و بیان مطالب محشی عناوین «قوله» و در گفتار مصنف عناوین «قال المص ره» را به کار برده و اشکالات زیادی بر محشی وارد کرده است. مؤلف مطابق با سال تألیف، آن را «اثبات الله» نام گذارده و شیخ آقا بزرگ طهرانی در کتاب طبقات اعلام الشیعه (قرن 10ق) این نام را منطبق بر 941ق دانسته است. مؤلف حاشیه دیگری بر مباحث «جواهر و اعراض» از شرح تجرید با آغاز «الحمدلله مفیض جواهر العلوم» دارد و آن را مطابق با تاریخ تألیف (965ق) «حاشية الجواهر» نام گذارده است. ناگفته نماند که این میر فخرالدین حسینی جز میر فخرالدین حسینی سماکی است که معاصر میرداماد (- 1040ق) بوده است. آغاز: بسمله الحمدلله الغفور الرحيم و الصلوة و السلام على حبيبه المنعوت بالخلق العظيم ... فيقول الحقير الفقير الى عفو ربه الغنى محمد بن حسين الشهير بفخرالدين الحسيني ان هذه تعليقات متعلقه بالمقصد الاقصى و المطلب الاسنى من شرح الجديد ... و لما وفقت للاتمام اردت ان اوشح صدره ... بذكر من اعتلى فرقد الفراقد ... ابوالمظفر شاه طهماسب ... انجام: و منها ان مقدورات الله انت خبير بانه لا سبيل للخلق الى ضبط قدر في الاصلح لا يتصور المزيد عليه ... و لما كان المقصد الاقصى اثبات الواجب تعالى لا يبعد ان يقال في تاريخ التأليف اثبات الله الدال عليه و نسأل الله التوفيق في تحرير المقاصد الباقية چاپ: تهران، سنگی، 1274ق، رحلی (در هامش)؛ دارالسلطنه تبریز، (صص 231-429؛ متن و هامش)؛ 1301ق، رحلی، (صص 348-429) در هامش؛ 1307ق، رحلی، 102ص (صص 409-510) در هامش؛ 1301ق، 82ص (صص 348-429) در هامش؛ تهران، سنگی، 1285 [الذريعة 99/1 و 117/6؛ كشف الظنون: تجريد؛ كشف الحجب ص 177؛ عالم آرای عباسی چاپ امیر کبیر ص 144-145، 149-150 و 186؛ دنا 246/4 (49 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشية حاشية السماكى على شرح التجريد (2 عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

53 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
3123/7 قریش بن هاشم حسینی 955ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
5985 منیر پاشا 986ق نسخ - شناسنامه ←
3
رضوی
مشهد
595 سرماشاه بن ماساه 3 ربیع الثانی 986ق نسخ 88 شناسنامه ←
4
علامه طباطبائی
شیراز
1005 بی‌کاتب ذیقعده 994ق نستعلیق - شناسنامه ←
5
الهیات
تهران
791/4 بی‌کاتب محرم 997ق نستعلیق 96 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
491 تاج الدین حسین صاعد قرن 10 نستعلیق 123 شناسنامه ←
7
الهیات
تهران
718/3 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 122 شناسنامه ←
8
شیخ علی حیدر
مشهد
406/3 محمد باقر بن زین العابدین اشرف حسینی قرن 10 نستعلیق 30 شناسنامه ←
9
تربیت
تبریز
251 مؤمن بن مرتضی کاشانی 1005ق - - شناسنامه ←
10
روضاتی
اصفهان
101/2 علی بن احمد چهارشنبه 2 ذیحجه 1016ق نستعلیق - شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
1758 حسن بن علی گیلانی شنبه ذیحجه 1019ق نسخ 368 شناسنامه ←
12
گوهرشاد
مشهد
1564/1 علیشاه بن کمال بن مرتضی علی شعبان 1029ق نستعلیق 95 شناسنامه ←
13
گوهرشاد
مشهد
1564/8 علیشاه بن کمال بن مرتضی علی شعبان 1029ق نستعلیق - شناسنامه ←
14
قاضی طباطبائی
تبریز
بدون شماره شرف الدین پسر احمد بهبهانی شوال 1034ق - - شناسنامه ←
15
علامه طباطبائی
شیراز
861/1 بی‌کاتب شعبان 1041ق نستعلیق 19 شناسنامه ←
16
دانشگاه
تهران
4253 زین العابدین بن امین الدین حسینی سه‌شنبه 17 رمضان 1042ق نستعلیق 99 شناسنامه ←
17
مرعشی
قم
6633 امین الدین حسینی رجب 1043ق نستعلیق 87 شناسنامه ←
18
مرعشی
قم
6642 زمان بن هدایت الله اصفهانی چهار شنبه 29 رمضان 1046ق نستعلیق 136 شناسنامه ←
19
فرهنگ و ارشاد
کاشان
34/2 عبدالحسین بن روح الدین شوشتری دوشنبه 5 شوال 1052ق نستعلیق 170 شناسنامه ←
20
شیخ علی حیدر
مشهد
402/2 بی‌کاتب 1061ق نستعلیق 116 شناسنامه ←
21
مجلس
تهران
86/3 خوئی باقر بن حسین فیروز آبادی 1062ق - - شناسنامه ←
22
فیضیه
قم
967/1 بی‌کاتب رمضان 1062ق نستعلیق 170 شناسنامه ←
23
فیضیه
قم
1690/1 ملا امین بن محمد رضا 1062ق نستعلیق 135 شناسنامه ←
24
دانشگاه
تهران
10622/1 احمد بن علی بن محمد کشمیری سه‌شنبه 5 صفر 1065ق نستعلیق 80 شناسنامه ←
25
وزیری
یزد
1140/2 محمد قاسم بن ناصرالدین مرادی 9 صفر 1068ق نستعلیق 61 شناسنامه ←
26
روضاتی
اصفهان
94/7 بی‌کاتب شنبه 18 ذیقعده 1071ق - - شناسنامه ←
27
مرعشی
قم
34/3 محمد نصیر بن محمد حسین جرفادقانی 1074ق نستعلیق 83 شناسنامه ←
28
ملک
تهران
1635/6 بی‌کاتب با تاریخ 1080ق شکسته نستعلیق 8 شناسنامه ←
29
وزیری
یزد
1127/2 بی‌کاتب نیمه شعبان 1083ق نسخ - شناسنامه ←
30
مفتاح
تهران
977 مرادخان بیک پسر حاج محمد عرب 27 شوال 1088ق نستعلیق - شناسنامه ←