شناسنامه کتابشناختی اثر
تهذیب البیان
tahḏīb-ul bayān
12
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/18157
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #18157
پدیدآور / مؤلف:
شیخ بهائی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 9، ص 618
تا 619
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
نحو
عناوین دیگر و همتراز:
التهذیب فی النحو
(at-tahḏīb fi-n naḥw)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رساله کوتاه و مختصری در نحو است که مؤلف همانند سبک «فوائد الصمدیه» و کوتاهتر از آن تألیف و به بیان رؤوس مطالب نحو پرداخته است. این رساله مورد توجه دانشمندان قرار گرفته و شروحی بر آن نگاشتهاند. مانند ارشاد اللبیب علی محمد لکهنوی و شرح شیخ محمد علی حرفوشی (- 1059ق) و مفتاح اللبیب سید جزائری.
آغاز اثر
« باسمک اللهم یبتدأ الکلام وبحمدک یختتم کل امر یرام یا من حسرت عن وصفه الضمائر و قصرت ... و بعد فهذه رسالة صغيرة الحجم وجيزة خفيفة المؤمنة كثيرة المعونة »
انجام اثر
« فی باب نعم و بئس و لک الخیار مع ظاهر اللفظیة نحو طلع الشمس و طلعت الشمس هذا آخر ما اردناه و ختام ما قصدناه و الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین المعصومین برحمتک یا ارحم الراحمین. »
سوابق و چاپهای اثر
در هند درضمن مجموعه ای به چاپ رسیده است
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
مفتاح اللبیب فی شرح التهذیب؛ جزایری، نعمة الله بن عبدالله (1112-1050)
حاشیة التهذیب؛ نطنزی کاشانی، حسین بن احمد (-1322)
مفتاح الغوامض = شرح تهذیب البیان؛ نوری، محمد بن محمد حسن
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 467/3 (12 نسخه)
الذریعة 509/4
مشار عربی 230
متن فنخا
● تهذیب البیان = التهذیب فی النحو / نحو / عربی
tahḏīb-ul bayān = at-tahḏīb fi-n naḥw
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e bahā'ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
رساله کوتاه و مختصری در نحو است که مؤلف همانند سبک «فوائد الصمدیه» و کوتاهتر از آن تألیف و به بیان رؤوس مطالب نحو پرداخته است. این رساله مورد توجه دانشمندان قرار گرفته و شروحی بر آن نگاشتهاند. مانند ارشاد اللبیب علی محمد لکهنوی و شرح شیخ محمد علی حرفوشی (- 1059ق) و مفتاح اللبیب سید جزائری.
آغاز: باسمک اللهم یبتدأ الکلام وبحمدک یختتم کل امر یرام یا من حسرت عن وصفه الضمائر و قصرت ... و بعد فهذه رسالة صغيرة الحجم وجيزة خفيفة المؤمنة كثيرة المعونة
انجام: فی باب نعم و بئس و لک الخیار مع ظاهر اللفظیة نحو طلع الشمس و طلعت الشمس هذا آخر ما اردناه و ختام ما قصدناه و الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و آله الطاهرین المعصومین برحمتک یا ارحم الراحمین.
چاپ: در هند درضمن مجموعه ای به چاپ رسیده است
[دنا 467/3 (12 نسخه)؛ الذریعة 509/4؛ مشار عربی 230]
شرح و حواشی:
1- مفتاح اللبیب فی شرح التهذیب؛ جزایری، نعمة الله بن عبدالله (1112-1050)
2- حاشیة التهذیب؛ نطنزی کاشانی، حسین بن احمد (-1322)
3- مفتاح الغوامض = شرح تهذیب البیان؛ نوری، محمد بن محمد حسن
نسخههای خطی این اثر
12 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
3790 | محمد مهدی | 1005ق | نسخ | 9 | شناسنامه ← |
| 2 |
شورا
تهران
|
14401/4 | آفتاب بن سید محمد حسین حسینی قمصری | اواخر ذیحجه 1075ق | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرکز احیاء
قم
|
2396/5 | محمد مدعو به کافی | دهه اول رمضان 1079ق | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 4 |
گلپایگانی
قم
|
2455/3-13/135 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 9 | شناسنامه ← |
| 5 |
محمد هلال
آران کاشان
|
197/2 | غلامرضا بن محمدعلی آرانی کاشانی | جمعه رمضان 1206ق | نسخ | 15 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرکز احیاء
قم
|
401/3 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
گلپایگانی
قم
|
5843/11-29/183 | محمد صالح بن محمد تقی | 20 جمادی الاول 1284ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
10017/6 | بیکاتب | 24 شعبان 1313ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 9 |
ملک
تهران
|
2569/3 | محمد سعید حبشی هندی | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 10 |
فیضیه
قم
|
2054/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 11 | شناسنامه ← |
| 11 |
امام صادق
چالوس
|
بدون شماره/3 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 10 | شناسنامه ← |
| 12 |
الهیات
تهران
|
680/1 | ابراهیم بن عزیز الله | بیتاریخ | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |