التلخيص في التفسير

● التلخيص في التفسير = تفسير الكواشی / تفسیر / عربی at-talxīṣ fī-t tafsīr = tafsīr-ul kawāšī کواشی، احمد بن یوسف، 591 - 680 قمری kavāšī, aḥmad ebn-e yūsof (1196 - 1282) تاریخ تألیف: 23 ربیع الثانی 649ق تفسیر متوسطی است که به صورت مزجی ترتیب یافته و بیشتر به قرائت‌ها می‌پردازد و رموزی به جهت اختصار وضع نموده است. این تفسیر که پس از اتمام تفسیر مفصل مؤلف «التبصرة فی التفسیر» نگاشته شده، بیشتر در جهت کمک کسانی که با تفسیر می‌خواهند آشنا شوند. چلبی در دو عنوان «تفسیر کواشی» و «تبصرة» در کشف الظنون می‌گوید: وی دو تفسیر دارد یکی بزرگ به نام «تبصرة» و دیگر کوچک به نام «تلخیص» و در زیر عنوان «تلخیص» می‌گوید: به تاریخ ربیع الثانی 649 از آن پایان یافته، و نیز می‌گوید: در این کتاب سه رمز استعمال نموده «تا = تام» و «کا =کافی» و «حسن = وقف حسن». و نیز می‌گوید: در این کتاب از قرائت نیز گفتگو کرده است. همچنین چلبی در عنوان «کشف الحقایق» می‌گوید: نگارش احمد کواشی می‌باشد لیکن گویا در اینجا اشتباه کرده و «کشف الحقایق» بنا به گفته فهرست رضوی نگارش برهان الدین نسفی باشد. آغاز: الحمدلله حق حمده و أشهد أن لا اله الا الله وحده لا شریک له ... و بعد فلما رأیت الکتاب العزیز فی غایة الاعجاز و نهایة الایجاز ... انجام: من الجنة بدل من شرّ او من ذی الوسواس او الناس الآخر عطف علی ذی الوسواس و المراد من بالناس الناسی فحذفت الیاء تخفیفا و المراد الثقلان لان النسیان تعرض لهما. تمت. چاپ: دراسة و تحقیق محیی هلال السرحان، بغداد، مرکز البحوث و الدراسات الاسلامیة، 1385ق، 3 مجلد [دنا 295/3 ( 22 نسخه)؛ کشف الظنون 480/1 و 479/1؛ الفهرس الشامل للتراث العربی الاسلامی، علوم قرآن 277/1 -279؛ معجم المفسرین 83/1؛ کحاله 209/2؛ زرکلی 274/1 خطی آن را روایت کرده است؛ الاوقاف العامة موصل 20/4]