تقویم الابدان فی تدبیر الانسان

● تقویم الابدان فی تدبیر الانسان / طب / عربی taqwīm-ul abdān fī tadbir-il insān ابن جزله، یحیی بن عیسی، - 493؟ قمری ebn-e jazla, yaḥyā ben ‘īsā (- 1101) اهداء به: القائم بأمر الله عباسی ابن جزله این کتاب را شبیه به کتاب‌های نجومی تقسیم‌بندی نموده است، هر بیماری را در دوازده خانه تقسیم نموده: 1. نام بیماری؛ 2. امزجه؛ 3. اسنان؛ 4. بادها؛ 5. شهرها؛ 6. بیماری سالم است یا مخوف؛ 7. سبب آن بیماری؛ 8. صلاحیت برای استفراغ دارد یا نه؛ 9. با داروهای گرم یا سرد تداوی می‌شود، 10. درمان با تدبیر ملکی؛ 11. درمان با آسانترین داروها؛ 12. درمان عمومی. پس از آن داروهای کشنده و علامت بیماری که آنها را خورده است ذکر می‌کند. مجموع بیماری‌ها که شرح آنها را داده است چهل و چهار نوع می‌باشد و هر نوعی در یک صفحه جدول‌بندی شده که دارای هشت شعبه می‌باشد و مجموع علت‌ها سیصد و پنجاه و دو نوع است. آغاز: البسملة ... و به ثقتی. الحمدلله خلق فسوی، و قدر فهدی، و امرض و شفی، ... و لما تحقق مولانا و سیدنا الامام العادل المقتدی بامر الله امیر المومنین، ... احب العبد ان یخدم بهذه الجملة خزائن حکمته المقتدیة ... فانی وضعت بها القدر الضروری من علم الطب الذی یستغنی به عن کثیر من اطالة الاطباء و عن کتبهم المدونة فیه و هو العلم بتدبیر الامراض و معرفة الاسباب و الاعراض، و وضعته كوضع التقويم، و جعلت مواضع الاجتماع و الاستقبال قسمة الامراض، ... و بالله التوفيق. انجام: و الکلام علیه و فساد طریقهم الیه و الله تعالی بعین علی العلم و يوفق للصواب و يرشد للهداية فانه ولى التوفيق و هو حسبی و نعم الوکیل و نعم المعين. چاپ: جلد اول در دمشق سال 1333 در 100 ص قطع بزرگ چاپ شده، و در استراسبور 1532م [عیون الانباء 1-255؛ کشف الظنون 1-467] شرح و حواشی: 1- تقويم الابدان فی تدبیر الانسان (ترجمه)؛ سپهسالار، علی بن عبدالله (7-) 2- تقويم الابدان فی تدبیر الانسان (ترجمه)؛ طبیب، محمد اشرف بن محمد (11-) 3- تقويم الابدان فی تدبیر الانسان (ترجمه)