شناسنامه کتابشناختی اثر
تفسير سورة الكافرون
tafsīr-u sūrat-il kāfirūn
19
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/16510
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #16510
پدیدآور / مؤلف:
دوانی، محمد بن اسعد
تاریخ و سده تألیف:
905 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 8، ص 768
تا 769
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
تفسیر
عناوین دیگر و همتراز:
تفسير سورة الجحد
(tafsīr-u sūrat-il jaḥd)
محل تألیف:
جرون (بندر هرمز قدیم و بندر عباس جدید)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
تفسیر سوره «قل یا ایها الکافرون» است که مؤلف، برخی از مطالب آن را از تفاسیر استخراج نموده و با افزودن آن به مطالبی دیگر از استنتاجات فکری خود، در رساله حاضر نگاشته است. این تفسیر دارای بحث کلامی و اصولی درباره نسخ در ادیان گذشته و اسلام است و کمتر به شرح عبارتهای سوره پرداخته است. فهرست مطالب این تفسیر بدین شرح میباشد: مقدمه در سه مسأله به قرار ذیل: 1. اسامی سوره کافرون که عبارتند از: (سورة الاخلاص، سورة البراءة، سورة المقشقشة)؛ 2. بررسی حدیث «من قرأ سورة قل یا ایها الکافرون فکأنما قرأ ربع القرآن»؛ 3. نقل اقوال علماء و نظر مؤلف درباره منسوخ بودن آیه «لکم دینکم ولی دین»؛ خاتمه: در چهار مسأله: 1. مکی بودن سوره کافرون؛ 2. سؤال و پاسخ؛ 3. اعتراض بر سخن امام فخر رازی درباره «لکم دینکم ولی دین»؛ 4. نکته چیست در این که فرمود «و لا أنا عابد ما عبدتم» و نفرمود «ولا تعبدون ما أعبد».
آغاز اثر
« الحمدلله الذی من علینا بالدین القویم و سلک بنا الصراط المستقیم و أشهد أن لا إله إلا الله وحده لاشریک له ... و بعد فهذه نکات و مسایل متعلقه بالسورة التی تعدل ربع القرآن ... علقتها فی بعض جزایر جرون حماهاالله ... »
انجام اثر
« و اما اعادة قوله «و لا انتم عابدون ما اعبد» مع تقدم ذکره قریبا فلا افادة المبالغة فی انهم لا يؤمنون اصلا او لان المراد فی الاول نفی العبادة فی الحال و فی الثانی النفی فی الاستقبال علی ما مر تفصیله و الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام علی سید المرسلين و آله الطيبين الطاهرين الى يوم الدين. »
سوابق و چاپهای اثر
تصحیح دکتر سید احمد تویسرکانی، ضمن ثلاث رسائل، مشهد، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی، 1369.
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 337/4 و 336: 4
کشف الظنون 450/1 و 309: 1-310
دنا 159/3 (16 نسخه)
متن فنخا
● تفسير سورة الكافرون = تفسير سورة الجحد / تفسیر / عربی
tafsīr-u sūrat-il kāfirūn = tafsīr-u sūrat-il jaḥd
دوانی، محمد بن اسعد، 830 - 908 ؟ قمری
davvānī, mohammad ebn-e as‘ad (1427 - 1503)
تاریخ تألیف: 905ق؛ محل تألیف: جرون (بندر هرمز قدیم و بندر عباس جدید)
تفسیر سوره «قل یا ایها الکافرون» است که مؤلف، برخی از مطالب آن را از تفاسیر استخراج نموده و با افزودن آن به مطالبی دیگر از استنتاجات فکری خود، در رساله حاضر نگاشته است. این تفسیر دارای بحث کلامی و اصولی درباره نسخ در ادیان گذشته و اسلام است و کمتر به شرح عبارتهای سوره پرداخته است. فهرست مطالب این تفسیر بدین شرح میباشد: مقدمه در سه مسأله به قرار ذیل: 1. اسامی سوره کافرون که عبارتند از: (سورة الاخلاص، سورة البراءة، سورة المقشقشة)؛ 2. بررسی حدیث «من قرأ سورة قل یا ایها الکافرون فکأنما قرأ ربع القرآن»؛ 3. نقل اقوال علماء و نظر مؤلف درباره منسوخ بودن آیه «لکم دینکم ولی دین»؛ خاتمه: در چهار مسأله: 1. مکی بودن سوره کافرون؛ 2. سؤال و پاسخ؛ 3. اعتراض بر سخن امام فخر رازی درباره «لکم دینکم ولی دین»؛ 4. نکته چیست در این که فرمود «و لا أنا عابد ما عبدتم» و نفرمود «ولا تعبدون ما أعبد».
آغاز: الحمدلله الذی من علینا بالدین القویم و سلک بنا الصراط المستقیم و أشهد أن لا إله إلا الله وحده لاشریک له ... و بعد فهذه نکات و مسایل متعلقه بالسورة التی تعدل ربع القرآن ... علقتها فی بعض جزایر جرون حماهاالله ...
انجام: و اما اعادة قوله «و لا انتم عابدون ما اعبد» مع تقدم ذکره قریبا فلا افادة المبالغة فی انهم لا يؤمنون اصلا او لان المراد فی الاول نفی العبادة فی الحال و فی الثانی النفی فی الاستقبال علی ما مر تفصیله و الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام علی سید المرسلين و آله الطيبين الطاهرين الى يوم الدين.
چاپ: تصحیح دکتر سید احمد تویسرکانی، ضمن ثلاث رسائل، مشهد، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی، 1369.
[الذريعة 337/4 و 336: 4؛ کشف الظنون 450/1 و 309: 1-310؛ دنا 159/3 (16 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
19 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
2882/9 | بیکاتب | با تاریخ 857ق | نسخ | 43 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرکز احیاء
قم
|
1925/9 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
1021 | علی بن مسافر قاضی | 939ق | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 4 |
ادبیات
تهران
|
253/1 حکمت | بیکاتب | 947ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 5 |
خادم حسینی
تبریز
|
79/9 | محمد تقی بن محمد رضا | 967ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملک
تهران
|
4681/22 | محمد قاسم بن بهزاد | قرن 11 | شکسته نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 7 |
فیضیه
قم
|
1871/3 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 8 |
مجلس
تهران
|
10708/2 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
10882/5 | زین العابدین بن شاه محمد استرآبادی | 1006ق | نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
231/4 | محمد مقیم بن محمد علی | 10 ربیع الاول 1010ق | نسخ | 66 | شناسنامه ← |
| 11 |
رضوی
مشهد
|
18562 | بیکاتب | 22 رجب 1078ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 12 |
رضوی
مشهد
|
20666 | بهاء الدین محمد بن محمد باقر مختاری حسینی نایینی سبزواری | 1100ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 13 |
ملک
تهران
|
1236/2 | محمد علی بن عبدالکریم مروزی | شنبه 24 رجب 1236ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 14 |
ملی
تهران
|
2700/17 | ابوالقاسم | 1287ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 15 |
سپهسالار
تهران
|
5373/3 | بیکاتب | 1304ق | نسخ | 20 | شناسنامه ← |
| 16 |
مجلس
تهران
|
1805/18 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 10 | شناسنامه ← |
| 17 |
ملک
تهران
|
6192/5 | محمد بن حسین عقیلی استرآبادی | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 18 |
مرکز احیاء
قم
|
2337/15 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 19 |
مجلس
تهران
|
4900/30 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 6 | شناسنامه ← |