نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تفسير سورة الكافرون

tafsīr-u sūrat-il kāfirūn
19 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/16510
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #16510
پدیدآور / مؤلف: دوانی، محمد بن اسعد
تاریخ و سده تألیف: 905 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 8، ص 768 تا 769
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: تفسیر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تفسير سورة الجحد (tafsīr-u sūrat-il jaḥd)
محل تألیف: جرون (بندر هرمز قدیم و بندر عباس جدید)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

تفسیر سوره «قل یا ایها الکافرون» است که مؤلف، برخی از مطالب آن را از تفاسیر استخراج نموده و با افزودن آن به مطالبی دیگر از استنتاجات فکری خود، در رساله حاضر نگاشته است. این تفسیر دارای بحث کلامی و اصولی درباره نسخ در ادیان گذشته و اسلام است و کمتر به شرح عبارت‌های سوره پرداخته است. فهرست مطالب این تفسیر بدین شرح می‌باشد: مقدمه در سه مسأله به قرار ذیل: 1. اسامی سوره کافرون که عبارتند از: (سورة الاخلاص، سورة البراءة، سورة المقشقشة)؛ 2. بررسی حدیث «من قرأ سورة قل یا ایها الکافرون فکأنما قرأ ربع القرآن»؛ 3. نقل اقوال علماء و نظر مؤلف درباره منسوخ بودن آیه «لکم دینکم ولی دین»؛ خاتمه: در چهار مسأله: 1. مکی بودن سوره کافرون؛ 2. سؤال و پاسخ؛ 3. اعتراض بر سخن امام فخر رازی درباره «لکم دینکم ولی دین»؛ 4. نکته چیست در این که فرمود «و لا أنا عابد ما عبدتم» و نفرمود «ولا تعبدون ما أعبد».
آغاز اثر
« الحمدلله الذی من علینا بالدین القویم و سلک بنا الصراط المستقیم و أشهد أن لا إله إلا الله وحده لاشریک له ... و بعد فهذه نکات و مسایل متعلقه بالسورة التی تعدل ربع القرآن ... علقتها فی بعض جزایر جرون حماهاالله ... »
انجام اثر
« و اما اعادة قوله «و لا انتم عابدون ما اعبد» مع تقدم ذکره قریبا فلا افادة المبالغة فی انهم لا يؤمنون اصلا او لان المراد فی الاول نفی العبادة فی الحال و فی الثانی النفی فی الاستقبال علی ما مر تفصیله و الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام علی سید المرسلين و آله الطيبين الطاهرين الى يوم الدين. »
سوابق و چاپ‌های اثر
تصحیح دکتر سید احمد تویسرکانی، ضمن ثلاث رسائل، مشهد، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی، 1369.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 337/4 و 336: 4 کشف الظنون 450/1 و 309: 1-310 دنا 159/3 (16 نسخه)

متن فنخا

● تفسير سورة الكافرون = تفسير سورة الجحد / تفسیر / عربی tafsīr-u sūrat-il kāfirūn = tafsīr-u sūrat-il jaḥd دوانی، محمد بن اسعد، 830 - 908 ؟ قمری davvānī, mohammad ebn-e as‘ad (1427 - 1503) تاریخ تألیف: 905ق؛ محل تألیف: جرون (بندر هرمز قدیم و بندر عباس جدید) تفسیر سوره «قل یا ایها الکافرون» است که مؤلف، برخی از مطالب آن را از تفاسیر استخراج نموده و با افزودن آن به مطالبی دیگر از استنتاجات فکری خود، در رساله حاضر نگاشته است. این تفسیر دارای بحث کلامی و اصولی درباره نسخ در ادیان گذشته و اسلام است و کمتر به شرح عبارت‌های سوره پرداخته است. فهرست مطالب این تفسیر بدین شرح می‌باشد: مقدمه در سه مسأله به قرار ذیل: 1. اسامی سوره کافرون که عبارتند از: (سورة الاخلاص، سورة البراءة، سورة المقشقشة)؛ 2. بررسی حدیث «من قرأ سورة قل یا ایها الکافرون فکأنما قرأ ربع القرآن»؛ 3. نقل اقوال علماء و نظر مؤلف درباره منسوخ بودن آیه «لکم دینکم ولی دین»؛ خاتمه: در چهار مسأله: 1. مکی بودن سوره کافرون؛ 2. سؤال و پاسخ؛ 3. اعتراض بر سخن امام فخر رازی درباره «لکم دینکم ولی دین»؛ 4. نکته چیست در این که فرمود «و لا أنا عابد ما عبدتم» و نفرمود «ولا تعبدون ما أعبد». آغاز: الحمدلله الذی من علینا بالدین القویم و سلک بنا الصراط المستقیم و أشهد أن لا إله إلا الله وحده لاشریک له ... و بعد فهذه نکات و مسایل متعلقه بالسورة التی تعدل ربع القرآن ... علقتها فی بعض جزایر جرون حماهاالله ... انجام: و اما اعادة قوله «و لا انتم عابدون ما اعبد» مع تقدم ذکره قریبا فلا افادة المبالغة فی انهم لا يؤمنون اصلا او لان المراد فی الاول نفی العبادة فی الحال و فی الثانی النفی فی الاستقبال علی ما مر تفصیله و الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام علی سید المرسلين و آله الطيبين الطاهرين الى يوم الدين. چاپ: تصحیح دکتر سید احمد تویسرکانی، ضمن ثلاث رسائل، مشهد، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی، 1369. [الذريعة 337/4 و 336: 4؛ کشف الظنون 450/1 و 309: 1-310؛ دنا 159/3 (16 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

19 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
2882/9 بی‌کاتب با تاریخ 857ق نسخ 43 شناسنامه ←
2
مرکز احیاء
قم
1925/9 نامشخص - - - شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
1021 علی بن مسافر قاضی 939ق نستعلیق 16 شناسنامه ←
4
ادبیات
تهران
253/1 حکمت بی‌کاتب 947ق نستعلیق - شناسنامه ←
5
خادم حسینی
تبریز
79/9 محمد تقی بن محمد رضا 967ق نستعلیق 13 شناسنامه ←
6
ملک
تهران
4681/22 محمد قاسم بن بهزاد قرن 11 شکسته نستعلیق 4 شناسنامه ←
7
فیضیه
قم
1871/3 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
10708/2 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 19 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
10882/5 زین العابدین بن شاه محمد استرآبادی 1006ق نستعلیق 11 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
231/4 محمد مقیم بن محمد علی 10 ربیع الاول 1010ق نسخ 66 شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
18562 بی‌کاتب 22 رجب 1078ق نسخ 5 شناسنامه ←
12
رضوی
مشهد
20666 بهاء الدین محمد بن محمد باقر مختاری حسینی نایینی سبزواری 1100ق نسخ 4 شناسنامه ←
13
ملک
تهران
1236/2 محمد علی بن عبدالکریم مروزی شنبه 24 رجب 1236ق نستعلیق - شناسنامه ←
14
ملی
تهران
2700/17 ابوالقاسم 1287ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
15
سپهسالار
تهران
5373/3 بی‌کاتب 1304ق نسخ 20 شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
1805/18 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 10 شناسنامه ←
17
ملک
تهران
6192/5 محمد بن حسین عقیلی استرآبادی بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 16 شناسنامه ←
18
مرکز احیاء
قم
2337/15 نامشخص - - - شناسنامه ←
19
مجلس
تهران
4900/30 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 6 شناسنامه ←