نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تفسیر سورة التوحيد

tafsīr-u sūrat-it tawḥīd
8 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/16403
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #16403
پدیدآور / مؤلف: نوری، علی بن جمشید
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 8، ص 722 تا 723
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: تفسیر فلسفه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تفسير سورة الاخلاص (tafsīr-u sūrat-il ixlāṣ) السراج المنير فى الكشف عن الوحدانية الكبرى (as-sirāj-ul munīr fi-l kašf ‘an waḥdānīyyat-il kubrā)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتابی است در الهیات بر مسلک و سیاق ارباب حکمت متعالیه، آن گونه که در مقدمه آمده، مطالب آن مستفاد از سوره توحید (اخلاص) بوده و به روش کتاب‌های تفسیری نمی‌باشد، لیکن در ردیف کتاب‌های تفسیر قرار گرفته است. با عناوینی چون «تبصرة فيه تكملة»، «تكملة فيه تبصرة»، «تشييد برهانی»، «تكملة علوية»، «تكملة عرشية و تبصرة مشرقية». در ابتدای برخی نسخه‌ها اشعاری از ایشان آمده است و در برخی (همانند نسخه آستان قدس) تتمه‌ای در تفسیر سوره اخلاص ملاعلی نوری وجود دارد که ظاهراً به قلم فرزند ایشان تحریر شده و مطالبی بوده که پدرشان به صورت شفاهی فرموده بودند، آنها را جمع کرده و ضمیمه تفسیر نموده است که البته قسمتی از این تتمه تقریر مطالب مؤلف و قسمتی دیگر شرح فرزند مؤلف است. (محمود مرعشی)
آغاز اثر
« یا هو من لا هو الا هو وحده وحده - یا من لا اله الا هو وحدك لا شریک له. مقدس بود ذاتت از چون و چه - چه گویم که چون و چه چون و چه ... فسبحانک اللهم لک الحمد کما کرمت و اکرمت بوجود من بلغ العلی بکماله و کشف الدجی بجماله محمد باء بهائک اما ائمة اسمائک میم ملکک علی سین سنائک ... »
انجام اثر
« مما لا يكاد يتم بل و لا محصل له ظاهرا الا بضرب من العناية بعيد كل البعد من ظاهر العبارة. انجام تتمه: و فی ماضی من شرح الالفاظ الثلاثة او الاربعة دلالات و اشارات و لطائف و حقايق من الذى نحن بصدده »
سوابق و چاپ‌های اثر
با تصحیح محمد عبداللهیان، آفاق نور، شماره 4، مؤسسه معارف اسلامی امام رضا، قم، پائیز و زمستان 1385ش
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 143/3

متن فنخا

● تفسیر سورة التوحيد = تفسير سورة الاخلاص = السراج المنير فى الكشف عن الوحدانية الكبرى / فلسفه، تفسیر / عربی tafsīr-u sūrat-it tawḥīd = tafsīr-u sūrat-il ixlāṣ = as-sirāj-ul munīr fi-l kašf ‘an waḥdānīyyat-il kubrā نوری، علی بن جمشید، - 1246 قمری nūrī, ‘alī ebn-e jamšīd (- 1831) کتابی است در الهیات بر مسلک و سیاق ارباب حکمت متعالیه، آن گونه که در مقدمه آمده، مطالب آن مستفاد از سوره توحید (اخلاص) بوده و به روش کتاب‌های تفسیری نمی‌باشد، لیکن در ردیف کتاب‌های تفسیر قرار گرفته است. با عناوینی چون «تبصرة فيه تكملة»، «تكملة فيه تبصرة»، «تشييد برهانی»، «تكملة علوية»، «تكملة عرشية و تبصرة مشرقية». در ابتدای برخی نسخه‌ها اشعاری از ایشان آمده است و در برخی (همانند نسخه آستان قدس) تتمه‌ای در تفسیر سوره اخلاص ملاعلی نوری وجود دارد که ظاهراً به قلم فرزند ایشان تحریر شده و مطالبی بوده که پدرشان به صورت شفاهی فرموده بودند، آنها را جمع کرده و ضمیمه تفسیر نموده است که البته قسمتی از این تتمه تقریر مطالب مؤلف و قسمتی دیگر شرح فرزند مؤلف است. (محمود مرعشی) آغاز: یا هو من لا هو الا هو وحده وحده - یا من لا اله الا هو وحدك لا شریک له. مقدس بود ذاتت از چون و چه - چه گویم که چون و چه چون و چه ... فسبحانک اللهم لک الحمد کما کرمت و اکرمت بوجود من بلغ العلی بکماله و کشف الدجی بجماله محمد باء بهائک اما ائمة اسمائک میم ملکک علی سین سنائک ... آغاز تتمه: الحمد لله الذى لا يبلغ مدحته القائلون و لا يحصى نعمائه العادون و لا يؤدى حقه المجتهدون الذى لا يدركه بعد الهمم ... اول الدين معرفته و كمال معرفته التصديق به و كمال التصدیق به توحيده انجام: مما لا يكاد يتم بل و لا محصل له ظاهرا الا بضرب من العناية بعيد كل البعد من ظاهر العبارة. انجام تتمه: و فی ماضی من شرح الالفاظ الثلاثة او الاربعة دلالات و اشارات و لطائف و حقايق من الذى نحن بصدده چاپ: با تصحیح محمد عبداللهیان، آفاق نور، شماره 4، مؤسسه معارف اسلامی امام رضا، قم، پائیز و زمستان 1385ش [دنا 143/3]

نسخه‌های خطی این اثر

8 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
14614/1 بی‌کاتب اواخر قرن 13 شکسته نستعلیق 87 شناسنامه ←
2
مرتضوی
مشهد
بدون شماره بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
3
مرکز احیاء
قم
2605 نامشخص - - - شناسنامه ←
4
گوهرشاد
مشهد
1994/1 کوچک بن علی میقانی 21 ربیع الثانی 1279ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
5
رضوی
مشهد
ض11572 محمد زمان 1293ق مختلف - شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
7511 بی‌کاتب حدود قرن 14 نستعلیق، شکسته 184 شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
25765 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
3092/7 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 84 شناسنامه ←