شناسنامه کتابشناختی اثر
تفسیر سورة التوحيد
tafsīr-u sūrat-it tawḥīd
8
نسخه ثبتشده
قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/16403
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #16403
پدیدآور / مؤلف:
نوری، علی بن جمشید
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 8، ص 722
تا 723
زبان و قالب:
عربی
عناوین دیگر و همتراز:
تفسير سورة الاخلاص
(tafsīr-u sūrat-il ixlāṣ)
السراج المنير فى الكشف عن الوحدانية الكبرى
(as-sirāj-ul munīr fi-l kašf ‘an waḥdānīyyat-il kubrā)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتابی است در الهیات بر مسلک و سیاق ارباب حکمت متعالیه، آن گونه که در مقدمه آمده، مطالب آن مستفاد از سوره توحید (اخلاص) بوده و به روش کتابهای تفسیری نمیباشد، لیکن در ردیف کتابهای تفسیر قرار گرفته است. با عناوینی چون «تبصرة فيه تكملة»، «تكملة فيه تبصرة»، «تشييد برهانی»، «تكملة علوية»، «تكملة عرشية و تبصرة مشرقية». در ابتدای برخی نسخهها اشعاری از ایشان آمده است و در برخی (همانند نسخه آستان قدس) تتمهای در تفسیر سوره اخلاص ملاعلی نوری وجود دارد که ظاهراً به قلم فرزند ایشان تحریر شده و مطالبی بوده که پدرشان به صورت شفاهی فرموده بودند، آنها را جمع کرده و ضمیمه تفسیر نموده است که البته قسمتی از این تتمه تقریر مطالب مؤلف و قسمتی دیگر شرح فرزند مؤلف است. (محمود مرعشی)
آغاز اثر
« یا هو من لا هو الا هو وحده وحده - یا من لا اله الا هو وحدك لا شریک له. مقدس بود ذاتت از چون و چه - چه گویم که چون و چه چون و چه ... فسبحانک اللهم لک الحمد کما کرمت و اکرمت بوجود من بلغ العلی بکماله و کشف الدجی بجماله محمد باء بهائک اما ائمة اسمائک میم ملکک علی سین سنائک ... »
انجام اثر
« مما لا يكاد يتم بل و لا محصل له ظاهرا الا بضرب من العناية بعيد كل البعد من ظاهر العبارة. انجام تتمه: و فی ماضی من شرح الالفاظ الثلاثة او الاربعة دلالات و اشارات و لطائف و حقايق من الذى نحن بصدده »
سوابق و چاپهای اثر
با تصحیح محمد عبداللهیان، آفاق نور، شماره 4، مؤسسه معارف اسلامی امام رضا، قم، پائیز و زمستان 1385ش
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 143/3
متن فنخا
● تفسیر سورة التوحيد = تفسير سورة الاخلاص = السراج المنير فى الكشف عن الوحدانية الكبرى / فلسفه، تفسیر / عربی
tafsīr-u sūrat-it tawḥīd = tafsīr-u sūrat-il ixlāṣ = as-sirāj-ul munīr fi-l kašf ‘an waḥdānīyyat-il kubrā
نوری، علی بن جمشید، - 1246 قمری
nūrī, ‘alī ebn-e jamšīd (- 1831)
کتابی است در الهیات بر مسلک و سیاق ارباب حکمت متعالیه، آن گونه که در مقدمه آمده، مطالب آن مستفاد از سوره توحید (اخلاص) بوده و به روش کتابهای تفسیری نمیباشد، لیکن در ردیف کتابهای تفسیر قرار گرفته است. با عناوینی چون «تبصرة فيه تكملة»، «تكملة فيه تبصرة»، «تشييد برهانی»، «تكملة علوية»، «تكملة عرشية و تبصرة مشرقية». در ابتدای برخی نسخهها اشعاری از ایشان آمده است و در برخی (همانند نسخه آستان قدس) تتمهای در تفسیر سوره اخلاص ملاعلی نوری وجود دارد که ظاهراً به قلم فرزند ایشان تحریر شده و مطالبی بوده که پدرشان به صورت شفاهی فرموده بودند، آنها را جمع کرده و ضمیمه تفسیر نموده است که البته قسمتی از این تتمه تقریر مطالب مؤلف و قسمتی دیگر شرح فرزند مؤلف است. (محمود مرعشی)
آغاز: یا هو من لا هو الا هو وحده وحده - یا من لا اله الا هو وحدك لا شریک له. مقدس بود ذاتت از چون و چه - چه گویم که چون و چه چون و چه ... فسبحانک اللهم لک الحمد کما کرمت و اکرمت بوجود من بلغ العلی بکماله و کشف الدجی بجماله محمد باء بهائک اما ائمة اسمائک میم ملکک علی سین سنائک ...
آغاز تتمه: الحمد لله الذى لا يبلغ مدحته القائلون و لا يحصى نعمائه العادون و لا يؤدى حقه المجتهدون الذى لا يدركه بعد الهمم ... اول الدين معرفته و كمال معرفته التصديق به و كمال التصدیق به توحيده
انجام: مما لا يكاد يتم بل و لا محصل له ظاهرا الا بضرب من العناية بعيد كل البعد من ظاهر العبارة. انجام تتمه: و فی ماضی من شرح الالفاظ الثلاثة او الاربعة دلالات و اشارات و لطائف و حقايق من الذى نحن بصدده
چاپ: با تصحیح محمد عبداللهیان، آفاق نور، شماره 4، مؤسسه معارف اسلامی امام رضا، قم، پائیز و زمستان 1385ش
[دنا 143/3]
نسخههای خطی این اثر
8 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
14614/1 | بیکاتب | اواخر قرن 13 | شکسته نستعلیق | 87 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرتضوی
مشهد
|
بدون شماره | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
مرکز احیاء
قم
|
2605 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 4 |
گوهرشاد
مشهد
|
1994/1 | کوچک بن علی میقانی | 21 ربیع الثانی 1279ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 5 |
رضوی
مشهد
|
ض11572 | محمد زمان | 1293ق | مختلف | - | شناسنامه ← |
| 6 |
رضوی
مشهد
|
7511 | بیکاتب | حدود قرن 14 | نستعلیق، شکسته | 184 | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
25765 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
تهران
|
3092/7 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | 84 | شناسنامه ← |