شناسنامه کتابشناختی اثر
تصحیح الاعتقاد
taṣḥīḥ-ul i‘tiqād
30
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/15281
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #15281
پدیدآور / مؤلف:
مفید، محمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 8، ص 294
تا 296
زبان و قالب:
عربى
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
تصحیح اعتقادات الامامیه
(taṣḥīḥ-u i‘tiqādāt-il imāmīyya)
شرح اعتقادات صدوق
(š.-e i‘tiqādāt-e ṣadūq)
اثر مرتبط / وابسته به:
الاعتقادات = العقائد؛ شیخ صدوق، محمد بن علی (381-311)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
نقد و شرحی مختصری است بر اعتقادات صدوق و از وی با عنوان قال ابوجعفر یاد می کند. روضات الجنات در توصیف این شرح چنین آورده است: «و مبناه فی هذه الشرح رده على المصنف مهما امكن و ان كان مع تمحل غریب و ذلك لكمال البينونة فی مشربيهما و ان كان الحق معهما جميعاً كما لا يخفى». شیخ مفید پاره ای از آراء صدوق را در این رساله مورد نقد و بررسی قرار می دهد. در پایان درباره اختلاف احادیث و وجود حق و باطل در آنها و میزان تمیز میان احادیث مقبول و مردود سخن می گوید و به کتاب های خویش «التمهید» و «مصابیح النور»، «امالی» و رساله هایی که در پاسخ سؤالات وارده ساخته ارجاع می دهد و می افزاید: «و جمله الامر انه ليس كل حديث عزى الى الصادقين حقا ... و قد اضيف اليهم ما ليس بحق ...» و در پایان رساله درباره اعتبار کتاب سلیم بن قیس هلالی ــ به روایت ابان ابن العیاش ــ تردید کند: «غير ان هذاالكتاب غير موثوق به و لا يجوز العمل على اكثره و قد حصل فيه تخلیط و تدلیس ...».
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام على خير خلقه محمد و آله الطيبين الطاهرين قال الشيخ ابو جعفر محمد بن علی بن الحسين بن بابويه في قوله «تع» يوم يكشف عن ساق و الساق وجه الامر و شدته قال الشيخ المفيد و معنى قوله يوم يكشف عن ساق يريد به يوم القيمة ينكشف به عن امر شديد صعب عظیم و هو الحساب »
انجام اثر
« و اما ما تعلق به ابو جعفر من حديث سليم ... و ليفزع الى العلماء فيما تضمنه من الاحاديث ليفقهوه على الصحيح منها و الفاسد و الله الموفق للصواب. »
سوابق و چاپهای اثر
این رساله با اوائل المقالات مفید در تبریز با اهتمام واعظ چرندابی و سپس در نجف و اخیرا - به سال 1371 - با تصحیح و مقدمه آقای حسین درگاهی جزو انتشارات کنگره شیخ مفید <!-- page: 295 --> به چاپ رسیده است.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
تصحیح الاعتقاد (ترجمه)؛ مدرس یزدی، محمد علی بن محمد (1265-1193)
شرح الاعتقادات (ترجمه)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 193/4 و 102/13
مقالات عربی کنگره شیخ مفید «مقاله استاد سید عبدالعزیز طباطبایی» 229/1-233
کشف الحجب و الاستار /124
تاریخ نگارشهای عربی 787/1-788
الشيخ المفيد و عطاؤه الفكرى الخالد 72-76
معجم التراث الکلامی 274/2
دنا 2/3 (29 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تصحیح الاعتقاد = تصحیح اعتقادات الامامیه = شرح اعتقادات صدوق / كلام و اعتقادات / عربى
taṣḥīḥ-ul i‘tiqād = taṣḥīḥ-u i‘tiqādāt-il imāmīyya = š.-e i‘tiqādāt-e ṣadūq
مفید، محمد بن محمد، 336 - 413 قمری
mofīd, mohammad ebn-e mohammad (948 - 1023)
وابسته به: الاعتقادات = العقائد؛ شیخ صدوق، محمد بن علی (381-311)
نقد و شرحی مختصری است بر اعتقادات صدوق و از وی با عنوان قال ابوجعفر یاد می کند. روضات الجنات در توصیف این شرح چنین آورده است: «و مبناه فی هذه الشرح رده على المصنف مهما امكن و ان كان مع تمحل غریب و ذلك لكمال البينونة فی مشربيهما و ان كان الحق معهما جميعاً كما لا يخفى». شیخ مفید پاره ای از آراء صدوق را در این رساله مورد نقد و بررسی قرار می دهد. در پایان درباره اختلاف احادیث و وجود حق و باطل در آنها و میزان تمیز میان احادیث مقبول و مردود سخن می گوید و به کتاب های خویش «التمهید» و «مصابیح النور»، «امالی» و رساله هایی که در پاسخ سؤالات وارده ساخته ارجاع می دهد و می افزاید: «و جمله الامر انه ليس كل حديث عزى الى الصادقين حقا ... و قد اضيف اليهم ما ليس بحق ...» و در پایان رساله درباره اعتبار کتاب سلیم بن قیس هلالی ــ به روایت ابان ابن العیاش ــ تردید کند: «غير ان هذاالكتاب غير موثوق به و لا يجوز العمل على اكثره و قد حصل فيه تخلیط و تدلیس ...».
آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام على خير خلقه محمد و آله الطيبين الطاهرين قال الشيخ ابو جعفر محمد بن علی بن الحسين بن بابويه في قوله «تع» يوم يكشف عن ساق و الساق وجه الامر و شدته قال الشيخ المفيد و معنى قوله يوم يكشف عن ساق يريد به يوم القيمة ينكشف به عن امر شديد صعب عظیم و هو الحساب
انجام: و اما ما تعلق به ابو جعفر من حديث سليم ... و ليفزع الى العلماء فيما تضمنه من الاحاديث ليفقهوه على الصحيح منها و الفاسد و الله الموفق للصواب.
چاپ: این رساله با اوائل المقالات مفید در تبریز با اهتمام واعظ چرندابی و سپس در نجف و اخیرا - به سال 1371 - با تصحیح و مقدمه آقای حسین درگاهی جزو انتشارات کنگره شیخ مفید به چاپ رسیده است.
[الذريعة 193/4 و 102/13؛ مقالات عربی کنگره شیخ مفید «مقاله استاد سید عبدالعزیز طباطبایی» 229/1-233؛ کشف الحجب و الاستار /124؛ تاریخ نگارشهای عربی 787/1-788؛ الشيخ المفيد و عطاؤه الفكرى الخالد 72-76؛ معجم التراث الکلامی 274/2؛ دنا 2/3 (29 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- تصحیح الاعتقاد (ترجمه)؛ مدرس یزدی، محمد علی بن محمد (1265-1193)
2- شرح الاعتقادات (ترجمه)
نسخههای خطی این اثر
30 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
612/2-طباطبائی | بیکاتب | قرن 11 یا اوایل 12 | نسخ | 131 | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
282/1 | علی اکبر قزنجاهی | 1036ق | نسخ | 26 | شناسنامه ← |
| 3 |
رضوی
مشهد
|
ض6157 | شاه محمد بن زین العابدین | 1 جمادی الثانی 1042ق | نستعلیق | 18 | شناسنامه ← |
| 4 |
رضوی
مشهد
|
6747 | شاه محمد بن زین العابدین | غره جمادی الثانی 1042ق | نستعلیق | 18 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملی
تهران
|
2039/5 | شاه مراد فراهانی | 27 جمادی الاول 1074ق | - | 23 | شناسنامه ← |
| 6 |
رضوی
مشهد
|
12841 | مصطفی قلی حسینی قزوینی | 29 ربیع الثانی 1079ق | نسخ | 100 | شناسنامه ← |
| 7 |
ثقة الاسلام
تبریز
|
27/4 | احمد بن عبدالعالی بن عبدالباقی بن ابراهیم بن علی بن عبدالعالی میسی عاملی | 9 محرم 1080ق | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
وزیری
یزد
|
3597/2 | حاجی محمد بن محمد بقا | 1089ق | نسخ | 31 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
1819 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 10 |
دانشگاه
تهران
|
1988/4-ف | علی بن حسین حسنی لارجانی | 1097ق | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
دانشگاه
تهران
|
7209/1 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 10 | شناسنامه ← |
| 12 |
مرکز احیاء
قم
|
4221/1 | بیکاتب | ربیع الثانی 1120ق | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 13 |
گلپایگانی
قم
|
8323/1-56/173 | بیکاتب | شنبه، سلخ ربیع الثانی 1140ق | نسخ | 54 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرکز احیاء
قم
|
1628 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 49 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
10312/1 | سبز علی بن فتحعلی | 24 رجب 1298ق | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 16 |
حقوق
تهران
|
181/1 - ج | بیکاتب | پنجشنبه 6 ذیقعده 1301ق | - | 25 | شناسنامه ← |
| 17 |
مجلس
تهران
|
14505/7 | عبدالمجید بن الشیخ محمد جواد | جمعه 5 ربیع الثانی 1304ق | نسخ | 18 | شناسنامه ← |
| 18 |
مجلس
تهران
|
2904/1 | محمد امین پسر یحیی خویی (امام جمعه) | 9 جمادی الثانی 1335ق | نستعلیق | 43 | شناسنامه ← |
| 19 |
مهدوی (کتابخانه)
قم
|
بدون شماره | بیکاتب | 20 رجب 1334ق | - | - | شناسنامه ← |
| 20 |
مرعشی
قم
|
1656 و 1820 و 1821 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 21 |
طبسی
قم
|
314/2 | محمد سعید حسینی حائری | 26 ربیع الثانی 1336ق | نسخ | 26 | شناسنامه ← |
| 22 |
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
|
398/1 | محمد حسن بن احمد بن محمد گلپایگانی بروجردی | 6 رمضان 1343ق | نستعلیق | 39 | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
7721 | محمد حسین بن زین العابدین ارموی | 15 رجب 1352ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 24 |
مجلس
تهران
|
2833/2 | حسن فرزند محمد بن حسن بن علی اصغر بن الله وردی تبریزی خیابانی انصاری معروف به فقیه | 6 محرم 1354ق | نسخ | 45 | شناسنامه ← |
| 25 |
مجلس
تهران
|
18662 ش | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 26 |
دانشگاه
تهران
|
325 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 27 |
مرکز مطالعات
قم
|
299/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 38 | شناسنامه ← |
| 28 |
رضوی
مشهد
|
6816 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 35 | شناسنامه ← |
| 29 |
گلپایگانی
قم
|
8517-52/187 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 40 | شناسنامه ← |
| 30 |
مرعشی
قم
|
1374 عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |